Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Efficiënt opleiden

Efficiënt opleiden


datum plaatsing

21-02-2004

medium

NRC Handelsblad

auteur

Leo Prick


In mijn columns van de afgelopen weken heb ik aandacht besteed aan het gebrek aan aandacht voor vakkennis bij de opleiding van leraren. Als reactie daarop stuurde Peter van der Schee van de Fontys-hogeschool die zo’n twintig jaar ervaring heeft met het opleiden van leraren, mij een mail waarin hij dit verschijnsel als volgt verklaart.
“De lerarenopleidingen hebben al jaar en dag te kampen met veel te weinig studenten. De drie eerstejaars voor Duits, de zeven voor Geografie en de twaalf voor Engels worden samengevoegd met hun jaargenoten voor Wis- en Natuurkunde en wat al niet meer. Die gemengde klassen krijgen gezamenlijke programma's voorgezet. Er zit dan natuurlijk geen Duits of Geografie in, want daar hebben die anderen niets aan. Op zoek naar cursussen die voor de hele groep relevantie hebben kom je dan al gauw bij Classroom Management, Interpersoonlijke Competentie en de Interculturele Klas. Dat er aan zulke onderwerpen enige aandacht wordt besteed, vind ik niet meer dan normaal. Maar deze cursussen vormen tegenwoordig de kern van het curriculum en niet langer vakken als Economie of Scheikunde.
Deze invulling van het leerplan heeft nog een ander efficiëntievoordeel: als je naar de tentamenuitslagen kijkt, zie je dat de studenten voor de agogische onderdelen meestal heel behoorlijk scoren. Dat is niet omdat die stof hun erg interesseert (na de opleiding klaagt men steevast over het gebrek aan relevante kennis en vaardigheden) maar omdat het niet eenvoudig is er een onvoldoende voor te scoren. Voor zinnen ontleden en topografie moet men veel harder leren en scoort men veel bescheidener. Omdat onvoldoendes tot studievertraging leiden en de opleiding dus geld kosten, moeten die vakken óf verdwijnen, óf in modules worden opgenomen waar een 4 voor ontleden gecompenseerd kan worden door een 8 voor het werkstuk over het Marokkaanse Paasfeest.”
Tot zo ver Van der Schee. Hij verklaart waarom dit gebeurt, dat dit niet de schuld is van de opleiders maar het logische gevolg van de condities waaronder zij gedwongen worden te werken.
Stel dat zich een vergelijkbare situatie zou voordoen bij de opleiding van artsen, dat men zou ontdekken dat huisartsen fouten maken omdat ze medisch technisch gezien gebrekkig zijn opgeleid, zouden de verantwoordelijke opleiders dan ook wegkomen met de verklaring dat de medische vakkennis is verdrongen door gesprekstechniek, sociale vaardigheden en kennis van allochtone culturen? En zouden dan niet ook de verantwoordelijke bestuurders van de medische opleidingen worden aangesproken omdat ze opleidingscondities hebben gecreëerd die een verantwoorde opleiding van artsen onmogelijk maakten?
In Amsterdam werd het bestuur van een school enkele jaren geleden verplicht om ouders de kosten te vergoeden van de bijlessen voor hun kinderen omdat de school ernstig was tekort geschoten. Wat doet de rechter straks als een school zich erop beroept dat de leraren hun best deden, maar niet beter konden omdat ze gebrekkig zijn opgeleid? Kunnen die ouders dan de lerarenopleidingen aansprakelijk stellen?
De bestuurders in het hbo, de HBO-raad voorop, hebben altijd de mond vol van de kwaliteit van de opleidingen. Maar wie meer dan tien jaar lang doorgaat met het opleiden van leraren onder volstrekt onverantwoorde condities, hecht niet aan kwaliteit. En het allerergste is dat het onverantwoorde gedrag van de hogescholen gevolgen heeft voor het hele voortgezette onderwijs. Tot in lengte van jaren.
[ < terug ]

aanverwante artikelen: