Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Meer over de rugzak

Meer over de rugzak

datum plaatsing

 21-10-2006

medium

 NRC Handelsblad

auteur

 Leo Prick


Enkele weken geleden schreef ik over ontwikkelingen in het speciaal onderwijs het volgende: “Wat het basisonderwijs betreft wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van de rugzak. Zo gaan leerlingen met ‘een stoornis binnen het autistisch spectrum’ in de meeste gevallen niet naar een school voor speciaal onderwijs, maar naar een gewone basisschool die extra geld krijgt om de nodige specifieke zorg te bieden. Het aantal rugzakleerlingen stijgt spectaculair terwijl dit niet leidt tot een daling van het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs. Blijkbaar gaat het hier om een nieuwe voorziening voor een categorie leerlingen die vroeger niet als afwijkend werd herkend, althans niet in die mate dat ze naar het speciaal onderwijs werden verwezen.”
Op deze column heb ik nogal wat reacties gekregen waarbij ik de schrijvers heb beloofd daar aandacht aan te besteden. Die reacties betreffen vooral de oorzaak van de toename van het aantal zorgleerlingen. Zo citeert een lezer de directeur van een school voor moeilijk lerende kinderen: “Zeker 30% van de leerlingen die ik hier heb, zouden voor 1970 bij de geboorte zijn overleden. Maar doordat de gynaecologen steeds knapper worden en bijvoorbeeld te vroeg geboren kinderen in leven houden, zijn er veel meer kinderen met verstandelijke beperking.”
Medische oorzaken worden meer genoemd, zoals de effecten van allerlei (kleur)stoffen in het voedsel, en het feit dat Nederlandse vrouwen op steeds hogere leeftijd kinderen krijgen. Ik zou hier aan willen toevoegen dat hetzelfde geldt voor de mannen. De kwaliteit van hun zaad wordt er met het toenemen van de leeftijd ook niet beter op. Oudere ouders dus.
Overigens zou ik als leek verwachten dat, als de oorzaak vooral moet worden gezocht bij de conceptie, dat dan ook het aantal leerlingen met een ernstige fysieke handicap (bv slecht ziend of slecht horend) duidelijk zou toenemen, maar dit blijkt niet het geval te zijn.
Naast al deze medische oorzaken wordt ook gewezen op zaken die de opvoeding betreffen. Een lezer mailt me over “het onvoldoende aanleren van de ouderwets aandoende ‘deugden’ als geduld, gehoorzaamheid, rekening houden met anderen, accepteren van grenzen e.d. Een en ander is een belangrijke oorzaak m.i. voor het drukke gedrag, het afgenomen concentratievermogen, de korte lontjes vanwege de lagere frustratietolerantie. Achtergronden van de veranderde gezinspedagogiek zijn onder meer de sterk afgenomen gezinsgrootte, de toegenomen welvaart, ontkerkelijking, en het wegvallen van secundaire opvoeders als ‘de buurt’.”
De schrijver typeert zijn diagnose zelf als “lekker kort door de bocht”, maar hij is niet de enige die de oorzaak zoekt in het pedagogische vlak.
Ik denk dat we hiermee alles bij elkaar een aardig beeld hebben van de oorzaken van de toename van het aantal rugzakleerlingen. Maar de allerbelangrijkste oorzaak ligt bij de diagnosticerende instanties. Dat blijkt uit de grote verschillen per regio. Daarom deed ik de suggestie alle scholen een gelijke rugzakopslag te geven, maar dat vond niet iedereen een goede gedachte. Het was nu al moeilijk genoeg om als ouder gedaan te krijgen dat je kind de extra zorg kreeg waar het recht op had. “Als ouder moet je zeer alert zijn en telkens de school ter verantwoording roepen wat er met het geld is gebeurd: is er extra formatie gekomen, zijn er leermiddelen voor gekomen, etc. Helaas moet ik constateren dat er dan vaak eerst omheen wordt gedraaid en dan pas inzage wordt gegeven, waarna blijkt dat er geld is weggevloeid naar projecten die niets met de rugzakleerling uitstaande hebben.”
[ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: