Orde houden |
|
datum plaatsing |
14-10-2006 |
medium |
NRC Handelsblad |
auteur |
Leo Prick |
Enige tijd geleden citeerde Marijn Backer in haar column op deze pagina een leerling die een beginnende lerares het verwijt maakte: “Weet je wat er met jou is? Je kunt geen orde houden.” Een leraar moet uiteraard orde hebben want zonder orde kun je geen les geven, maar met die Nederlandse orde is iets heel vreemds aan de hand. Zo herinner ik mij een leraar die trots vertelde dat bij hem in de klas een heel specifieke orde heerste. Omdat hij indertijd zelf als leerling hongerend uitzag naar de pauze mochten de leerlingen bij hem, in strijd met de schoolregels, onder de les eten en drinken. Dit afwijken van de schoolregels maakte deel uit van het particuliere karakter van de orde zoals die in zijn lessen heerste. Het heeft iets ouderwets studentikoos, zo’n geheel eigen regiem. Het getuigt ook van een zekere superioriteit: ik kan het me permitteren de leerlingen zaken toe te staan die door andere docenten niet getolereerd worden zonder daarmee mijn autoriteit te verliezen. Sterker nog, dat afwijken is er juist een bevestiging van hoe goed ik de zaak in de hand heb. Zo lang de lessen goed verlopen en de resultaten bevredigend zijn, zullen maar weinig schoolleiders het wagen een dergelijke leraar te dwingen zijn particuliere regelgeving in te ruilen voor die van de school. Een eventuele terechtwijzing zal deze leraar vermoedelijk hooghartig van de hand wijzen: niemand heeft er toch last van? Dit laatste nu is een misvatting. Al zijn collega’s hebben er last van, en omdat deze leraar bepaald geen uitzondering is, heeft die leerling met de analyse van het probleem van haar nieuwe lerares, groot gelijk. De eerste eis die aan een leraar moet worden gesteld is dat hij of zij orde kan houden. Die orde krijg je niet zomaar cadeau, die moet door iedere leraar afzonderlijk worden bevochten. Dit laatste nu is typisch Nederlands. Wat mij altijd weer verbaasde op de vele scholen die ik in menig buitenland heb bezocht was dat daar leraren lesgaven die het in Nederland absoluut niet zouden redden. Leraren in Portugal, Spanje, de Verenigde Staten of Frankrijk hoeven niet de hele les lang op hun qui vive te zijn om elke verstoring in de kiem te smoren. Zij kunnen zich concentreren op de les, en hetzelfde geldt voor de leerlingen. Want ook die hebben belang bij rust in de klas. Orde houden is niet voor niets de allereerste eis die leerlingen aan een leraar stellen. Op scholen in menig buitenland hoeft een leraar niet zijn eigen persoonlijke orde te veroveren, die orde krijgt hij cadeau, want het is een voor iedereen vanzelfsprekende schoolorde. Dat leraren in Nederland een eigen ruimte hebben, heeft ongetwijfeld zijn charme, maar het betekent wat de leerlingen betreft dat zij de flexibiliteit moeten bezitten om hun gedrag aan te passen aan de grenzen die elke leraar stelt. Dat vereist een hoog ontwikkeld spelinzicht, en dat is niet iedere leerling gegeven. Veel leerlingen hebben baat bij duidelijke schoolregels waardoor ze weten waar ze aan toe zijn. Voor de leraar heeft die duidelijkheid het voordeel dat hij zich niet altijd maar weer hoeft te verdedigen omdat bij die en die dat en dat wèl mag. In Nederland krijgen leerlingen in het voortgezet onderwijs meer uren les dan in de meeste andere landen zonder dat dit tot zichtbaar betere resultaten leidt. Ik denk dat dit niet alleen komt doordat veel lessen alleen op papier worden gegeven, maar ook doordat in het Nederlandse onderwijs ontzettend veel tijd verloren gaat aan ordediscussies. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|