Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Mantra

Mantra

datum plaatsing

 03-09-2006

medium

 NRC Handelsblad

auteur

 Leo Prick


Kort voor deze krant in afgeslankte vorm de zomer inging, schreef ik in een column dat de middenschool deel uitmaakte van de mantra’s van progressief Nederland. Getuige de reacties die ik hierop kreeg, schijnt niet iedereen te weten wat een mantra is. Volgens Wikipedia is het een gedicht, woord, een uitspraak, of een lettergreep die het midden houdt tussen een spreuk met magisch effect en een gebed. In sommige gevallen wordt hij herhaald en is hij bedoeld als een continue recitatie.
De politiek in de jaren zeventig grossierde in mantra’s, in continue gereciteerde geloofswaarheden en één van de mantra’s van links was dat een middenschool goed was voor alles en iedereen.
Van Kemenade blijkt het getuige een ingezonden brief in deze krant niet met deze zienswijze eens te zijn. Hij toont omstandig aan dat de idee van de middenschool niet alleen leefde in uitsluitend linkse hoek en dat bewindslieden van alle drie de politieke partijen die later het CDA zouden gaan vormen dat schooltype in beleidsnotities opnamen. Zowel voor als na zijn Contourennota, zo benadrukt hij. Dat na moeten we overigens met een flinke dosis zout nemen. Dat was volgens Van Kemenade de middenschool, “zij het onder de naam voortgezet basisonderwijs”. Daarmee de suggestie wekkend dat het beleid richting middenschool werd gecontinueerd terwijl die veranderde naam juist model stond voor de wijze waarop het CDA geleidelijk afstand was gaan nemen van de middenschoolidee. Maar dat doet allemaal niets toe of af aan het feit dat de middenschool een van de mantra’s was van progressief Nederland in de jaren zeventig. Daar tegenover stelde de VVD dat de middenschool eenheidsworst zou zijn. Ook zo’n mantra.
Als partijen iets vanzelfsprekend goed of fout vinden, als politieke stellingnamen het karakter krijgen van geloofsartikelen, sluit dat discussie uit. Wat ik de progressieve partijen verweet, was dat hun dogmatische opstelling ertoe heeft geleid dat de middenschool nooit voorwerp is geworden van brede maatschappelijke discussie. Hij werd gepresenteerd als een geloofsartikel. Daardoor kon hij ontaarden in een prestige-object dat ten koste van alles diende te worden doorgevoerd. En zo heeft het kunnen gebeuren dat de PvdA iets middenschoolachtigs – overigens onder de nieuwe naam van voortgezet basisonderwijs, alias basisvorming - presenteerde als kroonjuweel zodra die partij weer mocht gaan mee regeren. Daarmee heeft zij het onderwijs veel schade toegebracht.
Van Kemenade beschuldigt mij van een kruistocht tegen links in het onderwijs en voegt daar aan toe dat ik stelselmatig voorbij ga aan het feit dat in de afgelopen dertig jaar ministers en staatssecretarissen van CDA en VVD langer verantwoordelijkheid hebben gedragen voor het onderwijsbeleid dan hun ambtgenoten van de PvdA. Mijn kritiek betreft evenwel nooit het feit hoe lang bewindslieden er hebben gezeten, maar altijd wat ze deden. Die van het CDA en de VVD lieten de structuur van het onderwijs vrijwel ongemoeid en konden daardoor weinig blijvende schade aanrichten. Ik heb er overigens nooit een geheim van gemaakt dat daarbij een uitzondering dient te worden gemaakt voor Deetman die met zijn personele politiek en, als enige beleidsinstrument, de kaasschaaf een spoor van vernieling heeft achtergelaten. Maar voor de meeste ministers en staatssecretarissen van CDA en VVD gold dat ze op de winkel pasten of, zoals Van der Hoeven en Rutte de afgelopen jaren, zelfs nog minder dan dat. Hoe treurig wellicht ook, het leidt niet vlug tot blijvende schade.
[ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: