Sinds twee jaar kent  Foam_Fotografiemuseum Amsterdam een aandelenfonds voor de financiering van jong talent, educatieve projecten en de uitgave van exclusieve prints. Er is nog ruimte voor dertig aandeelhouders.

Het is een aandelenfonds met een kwinkslag, het Foam_fund, waarmee Foam speciale projecten financiert. Want wie erin investeert, krijgt geen aandeel dat op de beurs verhandelbaar is, maar een ‘aandeel in succes’. Inmiddels telt het fonds rond de zeventig ‘aandeelhouders’, die elk  € 2.500,- per twee jaar investeren. Een bijzonder voorbeeld van cultureel ondernemerschap, zegt Foam-directeur Marloes Krijnen.
Ze legt uit dat de investering in feite een gift is. ‘Door het in zo’n fonds te stoppen, knipogen we naar een groot bedrijf. Op deze manier kunnen we laten zien dat er twee kanten aan zijn. Voor ons is het belangrijk extra geld te krijgen, terwijl het tevens iets zegt over de houding van de investeerders. Ze maken deel uit van Foam.’
Maar ook op een ander niveau is er die knipoog, doordat investeerders jaarlijks een print krijgen van een jong, aanstormend talent. De oplage blijft beperkt tot vijfentwintig. ‘Wij schatten in dat de fotografen over enkele jaren veel meer bekendheid hebben’, zegt Krijnen. ‘In die zin is het dus een return in investment.’
Dit jaar gaat het om werk van Awoiska van der Meulen, Stijn Verhoeff en Popol Coumou, dat was te zien in de bibliotheek op de derde verdieping. Foam_3h heet die presentatieplek voor kleine, snelwisselende tentoonstellingen.
Het fonds bestaat inmiddels twee jaar en kent – net als in het bedrijfsleven – een jaarlijkse aandeelhoudersvergadering. Daar kunnen de deelnemers zich uitspreken over het beleid dat zich op drie activiteiten richt. Eén onderdeel is het opsporen en begeleiden van jong internationaal talent, dat zich onder andere vertaalt in een artist-in-residency-programma van drie weken voor jonge fotografen. Eerder dit jaar viel de eer te beurt aan Mikhael Subotzky, winnaar van de Paul Huf Award 2007.
Maar het fonds wordt ook ingezet voor educatieve doeleinden, waarbij valt te denken aan locale fotografieprojecten, waarmee het museum vorig jaar zesduizend scholieren wist te bereiken. Aan de educatieve poot komt ook de Foam_mobiel te pas, een voormalige brandweerauto die eruit ziet als de wagen van Pluk van de Petteflet, waarmee Foam diverse locaties bezoekt om workshops te geven.
Kunstenaars voorzagen de achterkant van een polyester opbouw, waarin materiaal is opgeslagen om ter plekke foto’s te maken: camera’s, printers en laptops. De workshops vinden onder andere plaats op Brede Scholen, buurthuizen, festivals en andere buitenschoolse opvanglocaties.
Een andere activiteit die het fonds steunt, is Foam Editions, een galerieruimte in Foam waar in een beperkte oplage werk is te koop van jong talent en gevestigde fotografen die een tentoonstelling in het museum hebben gehad. Onder hen de Amerikaanse fotojournalist James Nachtwey, die ruim tien jaar geleden de World Press Photo won. De opbrengst van Foam Editions komt ten goede aan educatie.
Onder de Foam_investeerders bevinden zich particulieren en bedrijven, waaronder fotografieverzamelaars, advocatenbureaus, hotels en it-bedrijven. Ze zijn afkomstig uit Amsterdam en de rest van Nederland. Krijnen schat dat Foam_fund kan groeien naar honderd deelnemers. Veel meer zou de exclusiviteit kunnen aantasten. Maar wees er snel bij; er zijn nog maar dertig aandelen te vergeven.

Foam_Fotografiemuseum Amsterdam, Keizersgracht 609, 1017 DS Amsterdam. www.foam.nl