Vijfhonderd Arboregels, 3800 normen en 1600 verplichte informatiebladen: wat het ministerie van Sociale Zaken betreft, mag de helft van deze Arbowet zo de prullenbak in. Tweederde van de kleine bedrijven volgt dat advies overigens al jaren op, zo blijkt uit onderzoek. Feit is dat het aantal bedrijfsongelukken en beroepsziekten onveranderd hoog blijft. Hoe nuttig zijn al die Arbo-voorschriften eigenlijk?

'Als ik alle regels zou toepassen, kon ik nu inpakken”,vertelt zelfstandig installateur Wilco van der Lugt (44) in Alkmaar. ” Als ik een cv-ketel bij iemand moet installeren, mag ik die eigenlijk niet eens omhoog sjouwen omdat hij zwaarder weegt dan 25 kilo. Als ik vervolgens het bijbehorende pijpje op het dak moet monteren, zet ik ook echt niet de vereiste valbeveiliging neer. Zo'n pijpje is tien minuten werk, terwijl het opbouwen van een steiger heel lang en zorgvuldig werk is. Een kennis van mij in dezelfde branche bouwt wel altijd een steiger, maar is hier door onervarenheid met de voorschriften al twee keer doorheen gezakt. Hij heeft toen zelfs zijn rug gebroken. Laat mij maar gewoon het dak opklimmen.”
Of Van der Lugt in de nabije toekomst wordt verlost van deze en andere regels is pas over enkele maanden duidelijk als het ministerie van Sociale Zaken met de sociale partners heeft overlegd. Voorlopig behoort hij met zijn eenmansbedrijfje tot de 95 procent van het midden-en kleinbedrijf waarvan het overgrote merendeel zich niet aan de regels houdt. Dit blijkt uit onderzoek van het instituut ITS van de Katholieke Universiteit Nijmegen in opdracht van de FNV.
Onderzoeker John Warmedan: ” Duizenden bedrijven leven de veiligheidsregels niet na om heel verschillende redenen. Sommigen kennen de regels simpelweg niet of ze zijn te lui om ze uit te voeren, anderen vinden ze t.complex of te duur om toe te passen.”
Oud-staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken heeft gezegd alleen te willen snijden in de regels voor 'lage arbeidsrisico's'. Zo wil hij de hoogte van de voetensteun, de stand van het bureau en de hoeveelheid daglicht in een bedrijf voortaan overlaten aan de werkgever.
Dat laatste zou Lucienne Rentinck(36), sector-secretaresse bij gemeente Houten, geen goed idee vinden. ” Twee jaar geleden heb ik een bacteriële infectie in mijn rug gehad. Na lang revalideren kon ik eindelijk weer werken met een corset om mijn middel. Mijn bureaustoel voldeed echter niet meer. Ik heb mijn werkgever toen gevraagd om een werkplekonderzoek door een Arbo-deskundige. Ik heb nu een op hoogte verstelbaar bureau en de stoel die speciaal voor mij is ontwikkeld, krijg ik volgende week. Ik weet niet of mijn werkgever de know-how had gehad om zo'n mooie stoel te maken.”
Ook de Arbeidsinpectie en de FNV zijn bang dat de werkgever in de toekomst teveel macht krijgt. W. van Veelen, Arbo-deskundige van de FNV: ” Straks rent elke werkgever naar Piet de Stoelengigant als zijn werknemer een nieuwe stoel wil, of hij doet helemaal niets. Dat moeten we niet hebben natuurlijk. Regels voor een goed afgesteld bureau en een stoel met de juiste armsteunen zijn enorm belangrijk. Je moet niet vergeten dat er 20.000 mensen zijn met een beroepsziekte. Rsi staat met stip op nummer 1. Bovendien gebeuren er jaarlijks 160.000 bedrijfsongelukken. Dat lijkt me reden genoeg om in plaats van regels te schrappen, ze te onderstrepen en verduidelijken.”

7000 keer controle
Jaarlijks worden er ruim 7000 werkplekonderzoeken gehouden. Dat gebeurt meestal door de vier grootste Arbodiensten. De onderzoeken zijn meestal op verzoek werknemers die een klacht hebben.
Maetis:1000 per jaar.
Achmea Arbo: 450 per jaar.
Commit: 1600 per jaar.
Arbo Unie: 4000 per jaar.

Tien belangrijkste knelpunten*
1 De risico-inventarisatie en -evaluatie is te ingewikkeld.
2 Bij werken op hoogte schrijft de Nederlandse wetgeving beschermingsmaatregelen vanaf 2,5 meter voor, terwijl de Europese richtlijn maatregelen vanaf 3 meter voorschrijft.
3 De wettelijke verplichting van werkgevers om zich aan te sluiten bij een arbodienst; werkgevers willen zelf de dienstverlening inkopen die het best bij hun bedrijf past;
4 In de Arbowetgeving wordt veelvuldig verwezen naar andere normen (NEN-normen). Mede daardoor wordt Arbowe.complex en moeilijk uitvoerbaar.
5 Arboregels zijn op onderdelenstrijdig met andere regels: voor achteruit rijden met een vrachtauto is een piep-signaleringssysteem, maar op grond van de milieubeheervergunning is het verboden om zoveel decibel geluid te produceren.
6 De Arbowet schrijft gedetailleerdvoor hoe hoog werkbladen, kassabladen moeten zijn en aan welke afmetingen tafels en stoelen moeten voldoen.
7 De norm voor bedrijfshulpverlening(1: 50, dus dat er op elke 50 werknemers een persoon moet zijn die coördineert bij een ramp zoals brand) is te scherp en te algemeen. De norm houdt geen rekening met de praktijk.
8 De Arbowet is ingewikkeld: bijvoorbeeld de regelgeving over het binnenklimaat; daar komen zaken bij kijken als stralingswarmte, luchtvochtigheid, ventilatie of kleding.
9 Er zijn ongeveer 3800 normen:de hoeveelheid staat een goede uitvoering in de weg (een klein metaalbedrijf heeft al gauw met zo'n 50 tot 100 normen te maken; bovendien zijn ze ingewikkeld en daardoor ook onuitvoerbaar.)
10 Bij de vaststelling van MAC-waarden (Maximaal Aanvaardbare Concentratie van stoffen) adviseert de Nederlandse Gezondheidsraad zonder rekening te houden met de overige EU-landen.
* Volgens MKB-Nederland.