Voorlichting aan patiënt volgens arts onder de maat Hersenen niet berekend op te scherpe beelden Directeur lasercentrum laconiek Oogarts: Scherper zicht is nog geen beter zicht

Zien als een havik. Ooglasercentra kunnen deze wensdroom van veel ver- en bijzienden in vervulling laten gaan. Gewoon een bril opzetten is toch beter, zegt oogarts Ying-Khay Nio.
Slechtziend Nederland moet aan de bril. Dat is de belangrijkste conclusie in het promotie-onderzoek van oogarts Ying-Khay Nio, verbonden aan het Gerle Ziekenhuis in Zutphen.
Een scherper zicht betekent volgens Nio lang niet altijd een beter zicht. En, zegt de arts, de voorlichting van ooglasercentra is beneden de maat.

Is het slecht gesteld met de duizenden ogen die dit jaar zijn gelaserd?
,,De kwaliteit van laserbehandelingen is de afgelopen jaren flink vooruitgegaan, maar aan de nadelen van een behandeling wordt te weinig aandacht besteed. Een scherper zicht betekent niet altijd een beter zicht. Laseren kan bijvoorbeeld leiden tot minder scherptediepte. Je ziet dan op slechts één afstand scherp. Veel van mijn proefpersonen hadden hier last van.''

Staat dit niet in de voorlichtingsbrochures van de veertig lasercentra?
,,Vaak niet nee. Aan de motivatie van een patiënt voor een laserbehandeling te kiezen, wordt te weinig aandacht besteed. Als ik genoeg ervaring heb opgedaan om zelf ogen te laseren, zou ik flink in discussie gaan met van die types die hun bril geen sieraad vinden voor hun gezicht. Als ik slechte ogen zou hebben, zou ik zeker kiezen voor een bril.''

Zijn de risico's van een laserbehandeling groot?
,,Er wordt te veel naar gestreefd alle imperfecties uit het oog te halen. De hersenen zijn niet berekend op deze onnatuurlijk scherpe afbeeldingen. Een gevolg is een fenomeen dat onderbemonstering heet, waarbij het kan lijken of de wielen van een vooruit rijdende auto achteruit draaien. Ook kan laseren, zoals ik al zei, leiden tot minder scherptediepte.''

Welk advies heeft u voor ooglaseraars?
Optische afwijkingen hebben nut. Ooglasercentra moeten er niet naar streven alle imperfecties uit het oog te halen. Vooral de ontwikkelaars van ooglaserapparatuur wil ik deze waarschuwing geven.''

Dan maar een bril?
,,Iedereen moet zichzelf de vraag stellen of de nadelen van een laserbehandeling opwegen tegen de nadelen van een bril. Een scherp zicht, betekent lang niet altijd een beter zicht.''

Weg met de kippigheid
Bril: om bijziendheid te verhelpen is een bril met negatieve glazen nodig, bij (ouderdoms)verziendheid positieve glazen. Om astigmatisme - een krommingsfout van het hoornvlies - te verhelpen zijn speciale glazen nodig. Glazen om ver te zien én om te lezen hebben een zichtbaar of onzichtbaar leesstukje. Bij multifocale glazen is het leesgedeelte onzichtbaar.
Contactlenzen: er zijn harde zuurstofdoorlatende lenzen die ongeveer twee jaar meegaan en zachte lenzen die verschillende periodes kunnen meegaan: een dag, week, maand of halfjaar.
Laseren: operatieve ingreep. Met een laserstraal - een smalle, koele lichtbundel - worden kleine hoeveelheden weefsel van het hoornvlies verdampt. Hierdoor kan de vorm van het oog, en hierdoor de lichtinval en gezichtssterkte, worden aangepast.

Cijfers
Laserbehandelingen per jaar: 20.000
Aantal lasercentra: 40
Geslaagde behandelingen: 80 à 90%
Aantal klachten: onbekend.
Lasercentrum: Toch doen

Uitspraken
,,Het succes van een laserbehandeling is enorm. Ik raad iedereen met slecht ogen aan deze behandeling te ondergaan.'' Dat zegt Michiel Luger, medisch directeur en laseraar bij Vision Clinics.
De door oogarts Nio gesignaleerde trend naar superzicht te streven is volgens Luger allang afgelopen. ,,Ik wil niet ontkennen dat een laserbehandeling zijn beperkingen heeft'', aldus Luger. ,,De door Nio genoemde imperfecties zijn mij bekend. Maar in tegenstelling tot Nio ben ik van mening dat de hersenen zich heel makkelijk kunnen aanpassen aan deze imperfecties. De stelling dat de hersenen niet zijn berekend op onnatuurlijk scherpe afbeeldingen, kan nooit wetenschappelijk zijn onderbouwd. Als ik slechte ogen had, zou ik het wel weten.''
Ying-Khay Nio, oogarts in het Gelre Ziekenhuis in Zutphen: ,,Er wordt te veel naar gestreefd alle imperfecties uit het oog te halen.”