Moeten mensen vaker doorwerken tot hun 65ste? Gevangenbewaarder Gerard Vergoossen merkt er helemaal niets van. Hij werd op zijn 61ste ontslagen door Justitie. Te oud, te duur en overbodig. Inmiddels is hij ruim 10.000 euro aan advocaatkosten kwijt om die beslissing terug te draaien.
Kijk hier staat het,’’ zegt rechtshulpverlener Jan Ott, terwijl hij een dik dossier openklapt. ,,Gerard heeft op zijn 60ste nog de vitaliteit van een veertiger. Die man heeft gewoon nog veel te geven als Penitentiair Inrichter. Ze zouden hem moeten koesteren.’’
Het zijn de woorden van de bedrijfspsycholoog van Justitie over gevangenbewaarder Gerard Vergoossen. Desondanks kreeg Gerard per 1 augustus 2005 Functioneel Leeftijdsontslag (FLO), samen met acht collega’s. Dat is een vervroegde pensioenregeling voor ambtenaren met een functie die volgens de overheid te zwaar is om te vervullen tot 65 jaar. Als FLO’ers dat willen en psychisch en lichamelijk nog goed functioneren, mogen zij ook doorwerken.

Tbs'ers
Gerard Vergoossen moest zijn boeltje echter inpakken samen met vier andere collega’s, die het ook niet eens waren met het besluit. Gedurende achttien jaar had Vergoossen in het huis van bewaring aan de Havenstraat in Amsterdam gewerkt. Inmiddels ligt zijn werkkleding met het logo van Justitie alweer bijna drie jaar in de kast van zijn Amsterdamse appartement. Vergoossen strijkt er nog regelmatig met weemoed zijn hand overheen. ,,Op de bijzondere zorgafdeling waar ik werkte, kwamen transseksuelen, tbs’ers, krankzinnig verklaarden en zedendelinquenten terecht. Sommigen zullen niet begrijpen waarom ik mijn baan zo mis. Maar ik vond het altijd heel dankbaar werk om dit soort mensen er een klein beetje boven op te helpen.’’

Commissie Gelijke Behandeling
Toen Vergoossen in 2005 te horen kreeg dat hij werd ontslagen, stapte hij naar de Commissie Gelijke Behandeling (CGB). Deze commissie adviseert de regering over de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd. Deze wet verbiedt leeftijdsdiscriminatie bij arbeid, vrij beroep, beroepsonderwijs en lidmaatschap van organisaties. Maart vorig jaar concludeerde de CGB dat Vergoossen ten onrechte is ontslagen. Volgens haar heeft Justitie verboden onderscheid gemaakt op grond van leeftijd.

Verplicht in dienst tot 65 jaar
Secretaris Richard de Groot: ,,Veel mensen met een relatief zware FLO-functie, zoals brandweermannen of bewaarders, willen niets liever dan eerder stoppen met werken. Als een werknemer goed functioneert en graag wil blijven werken, is de werkgever echter verplicht hem in dienst te houden tot de leeftijd van 65 jaar. Tenzij dit door een reorganisatie onmogelijk is.’’

Twee jaar na zijn ontslag werd Vergoossen dan eindelijk in het gelijk gesteld. Toch kon hij zijn uniform nog steeds niet uit de kast trekken. De slepende bestuursrechtelijke procedure die volgde, liep jammerlijk af. Justitie lapte de uitspraak van de CGB aan haar broek en weigerde op het ontslagbesluit terug te komen. ,,Volgens haar was het door een reorganisatie aan de Havenstraat onmogelijk om Gerard weer aan het werk te zetten. Bovendien zou het risico van precedentwerking bestaan en zouden andere werknemers zijn voorbeeld in de toekomst wellicht willen volgen,’’ zegt sociaalwetenschappelijk onderzoeker Jan Ott die Vergoossen bijstaat met juridisch advies. In overleg met de advocaat van Vergoossen stuurde Ott zelfs brieven naar de minister van Justitie. Maar ook dat mocht niet baten.

Lak aan advies
Het komt vaker voor dat overheidsinstanties lak hebben aan het advies van de CGB. Jaarlijks behandelt de commissie ruim vierhonderd zaken. Volgens Secretaris Richard de Groot trekt de tegenpartij zich in een kwart van de gevallen niets aan van de uitspraak van de commissie. De overheid, die de Commissie nota bene in het leven heeft geroepen, blijkt zich hier vooral schuldig aan te maken. ,,Uit ons onderzoek blijkt dat er helemaal geen sprake was van een reorganisatie in de gevangenis aan de Havenstraat. Er was namelijk geen saneringsplan gemaakt, zoals in dat geval verplicht is. De naleving van onze uitspraken door overheidsinstellingen laat helaas vaker te wensen over,’’ aldus De Groot.

Vreemd
AbvaKabo FNV, de grootste vakbond voor zorg, welzijn en de publieke sector maakt zich eveneens boos over de zaak. Jan Willem Dieten, bestuurder sector Rijk: ,,Ook als er wel sprake zou zijn geweest van een reorganisatie, betekent dat niet dat Justitie meneer zomaar had mogen ontslaan. Een reorganisatie mag nooit een middel zijn om op een handige manier van oude werknemers af te komen. Ik vind het heel vreemd dat Justitie het zwaarwegende advies van de CGB zomaar ter zijde legt.’’

Weer aan de slag?
Gerard Vergoossen staart inmiddels al twee jaar naar een alsmaar dikker wordend dossier. Hij werkt op oproepbasis als uitvaartverzorger om zijn zaak te kunnen bekostigen en zijn pensioen wat aan te vullen. Daarnaast probeert hij zoveel mogelijk van zijn vrije tijd te genieten. Hij houdt van fietsen en wandelen. Zodra hij de uitspraak van de interne bezwaarschriftencommissie van de Dienst Justitiële Inrichtingen ontvangt, is hij van plan zich definitief neer te leggen bij zijn ontslag. Gerard: ,,Als ik morgen te horen krijg dat ik nog een jaartje aan de slag mag, trek ik onmiddellijk mijn uniform uit de kast. Helaas lijkt het erop of Justitie de zaak net zo lang rekt tot ik 65 ben en het niet meer hoeft. Misschien moet ik die kleren binnenkort maar eens in een doosje stoppen en terugsturen naar Justitie.’’

Nb. Justitie wil geen commentaar geven op een nog lopende zaak.