Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Samen in de kas: tomaat en tilapia
Samen in de kas: tomaat en tilapia

Samen in de kas: tomaat en tilapia


datum plaatsing

2-feb-08

medium

PZC

auteur

Peter de Jaeger


Een tomaatje bij de vis is lekker. Dat gaat niet alleen goed samen op het bord, maar ook in de tuinbouwkas. De combinatie tilapia en tomaten bespaart water en energie en is beter voor het milieu.

Steeds meer mensen eten vis. Niet alleen omdat het zo gezond is, maar ook omdat er steeds meer monden te voeden zijn. Om de zeeën niet leeg te vissen is viskweek de oplossing. Dat gebeurt op zee in afgesloten delen. Maar de toediening van geconcerteerd visvoer vervuilt het milieu. Bovendien is er het risico van ontsnapping en vermenging met wilde populatie. Op het land gebeurt viskweek in bakken. Probleem daarmee is dat het water regelmatig  ververst moet worden en dus vindt  lozing plaats op het riool of oppervlaktewater. Evenmin goed voor het milieu.
“Dat euvel is op te lossen door visteelt te combineren met groente kweek”, zegt Willem Kemmers van Priva te De Lier. Dit bedrijf in meet- en regeltechniek voor de glastuinbouw begon vorig jaar samen met drie andere partners het project Eco-Futura. “Doel is een gesloten kringloopsysteem, waarbij het opgevangen regenwater, bedoeld voor de tomatenteelt, eerst als viswater wordt gebruikt. Na het gebruik voor de vissen wordt het water volledig hergebruikt als voedingswater voor de planten. Een mini-ecosysteem in de kas, met duurzame visteelt als resultaat”.
Omdat tomaten en andere groentegewassen tegenwoordig in goten op substraat groeien en niet meer in de grond, is er ruimte onder de plantenbakken. Op die plek zijn in de kas langwerpige visbassins gegraven. “Daardoor heb je dubbel ruimtegebruik.”
De vissen krijgen voer en poepen dat na vertering deels uit. Hierdoor is het water rijk aan voedingsstoffen. Voordat het water naar de planten gaat wordt het eerst mechanisch gezuiverd. Een filter haalt onder meer de voerresten eruit. Vervolgens wordt het gezuiverd via biologische filtering. Dit filter zet het schadelijke nitriet om in nitraat, en zorgt dat er opnieuw zuurstof in het water komt. Een deel van het water gaat terug naar de visbassins, de rest gaat naar de planten. Een UV-bestraling geeft tenslotte zekerheid dat alle schadelijke stoffen eruit zijn.  Na toevoeging van wat extra plantenvoeding wordt het water naar de planten geleid.
“De tomaten groeien er goed op”, zegt Kemmers, na een jaar proefdraaien. “De productie is hoog en de smaak blijft hetzelfde. Dat is belangrijk. We mogen geen enkele concessie doen naar de opbrengst of kwaliteit. Dat geldt natuurlijk ook voor de visteelt”.
Het viswater wordt continu op 28 graden Celsius gehouden. Dat gebeurt met restwarmte van een gasgenerator die elektriciteit opwekt voor de gebruikte groeilampen in de kas. Normaal blijft die energie onbenut. Naast de watertemperatuur worden ook het zout- en nitraatgehalte plus de zuurgraad nauwlettend in de gaten gehouden.
Het consortium wil bewijzen dat de combinatie vis en groente een nieuwe teeltstandaard kan worden. De bedrijven betalen de helft van het project, de andere helft wordt opgehoest door het ministerie van Economische Zaken en de provincie Zuid-Holland.
Na een jaar proefdraaien op kleine schaal (600 vierkante meter kas) is het tijd voor opschaling naar de praktijk. Eer het zover is moet het proces worden verbeterd. Kemmers: “Nu levert een kuub viswater genoeg voor 30 vierkante meter tomaten. Komend jaar gebruiken we om die verhouding te optimaliseren, zodat we meer viswater kunnen plaatsen op dezelfde hoeveelheid gewas” Eind dit jaar wil Eco-Futura een praktijkproef starten op een paar duizend vierkante meter. Dat is vier keer zo groot als nu.
Naast tilapia met tomaten zijn ook andere combinaties denkbaar.  “Het hangt af van de markt. Welke vissen doen het goed. Meerval of Baramundi zijn een optie, maar ook andere zoetwatervissen zijn mogelijk.  En het moet in elk geval een gewas zijn dat veel water verdampt, dus met een groot bladoppervlak, zoals komkommer of paprika”.
[ < terug ]

aanverwante artikelen: