Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Eters bespioneren
Eters bespioneren

Eters bespioneren

datum plaatsing

 6-okt-07

medium

 PZC

auteur

 Peter de Jaeger


Op 4 oktober opent het Restaurant van de Toekomst in Wageningen. Dit levend laboratorium, wereldwijd de enige in zijn soort, bekijkt in de praktijk de invloed van de omgeving op ons eetgedrag. Wat is bijvoorbeeld het effect van de kassajuffrouw en scheppen we op een groter bord meer op?

Op het eerste gezicht ziet het restaurant er niet anders uit dan een gewone eetgelegenheid. Alleen fonkelt alles van de nieuwigheid. “De nieuwste snufjes zijn hier te vinden”, zegt Rene Koster trots. Hij beheert het restaurant en is hoofd van de onderzoeksgroep Consumentenstudies aan de Wageningen Universiteit en Research Centrum. Nog voor binnenkomst wijst hij op een wit putdeksel, links naast de ingang. “Daaronder zit het keukenafval. De volle tank gaat naar een boerderij, waar het wordt gemengd met mest en vergist tot biogas”. Binnen toont hij de afvalscheider. “Je moet proberen de mensen te stimuleren afval te scheiden. In de Efteling roept Holle Bolle Gijs dank u wel, wanneer hij een prop papier in zijn mond krijgt. Dat werkt. Zoiets moet je ook voor volwassenen bedenken, bijvoorbeeld aangeven hoeveel energie hun etensresten oplevert”.
Koster hoopt op de etensresten van dagelijks twee tot driehonderd bezoekers, uitsluitend wetenschappelijk personeel. “Niet echt doorsneepubliek. Maar als je die groep mensen langere tijd volgt kun je toch veel leren”. In het restaurant hangen camera’s die de bewegingen van de gasten nauwlettend volgen. De looproute, de tijd dat ze voor de vitrine staan en wat ze kiezen. De bezoekers geven vooraf toestemming dat ze als proefkonijn kunnen dienen en krijgen een pasje. “Ze weten alleen niet voor welke studie ze worden gebruikt, anders zouden ze zich daar bewust op gaan richten. Omgekeerd gaan we integer om met onze informatie.”
De onderzoeksvragen komen onder meer van de bedrijven die participeren in dit project, maar ook van de overheid en zorginstellingen. Uit de video-opnames is het effect van de inrichting te zien. Waar gaan mensen zitten bij een bepaalde opstelling van de tafels? Wat gebeurt er als er eilandjes worden gevormd? Zit men graag aan lange tafels naast elkaar of toch liever ergens aan de buitenkant? Ook kan gekeken worden naar het effect van licht op het interieur. Zoekt men eerder een hoekje dat rood/geel is verlicht dan een plek met koud, blauwig licht. Allemaal interessant voor vormgevers van de horeca.
Koster: “Maar je kan ook inzoomen op individuele bezoekers. Wat heeft die op zijn bord? In welke volgorde eet hij dat op, in hoeveel happen neemt hij de salade tot zich en hoeveel laat hij liggen? Dat kan leerzaam zijn voor cateraars om de optimale porties te bepalen”.
Ook kan het effect van een andere samenstelling van een voedingsproduct worden gemeten. Wordt de smaak net zo gewaardeerd als er minder vet en minder suiker in zit. “Dat is goed te zien aan gelaatsuitdrukking en lichaamstaal. We kijken hoe vaak iemand kauwt of het voedsel direct door slikt. We nemen uitdrukkelijk geen gesprekken op, hoewel dat ook interessante informatie kan opleveren. Maar dat zou teveel de privacy schenden”.
We eten en drinken de hele dag door. De meeste keuzes van wat we eten, wanneer en hoeveel gebeurt volgens de automatische piloot, aldus Koster. Daarom is het ook zo moeilijk om een aangeleerd voedingspatroon af te leren. “Kijk maar naar roken. Met grote koeienletters staat op elk pakje dat roken dodelijk is. Kennelijk is dat niet genoeg. Vooral jongeren zijn daar ongevoelig voor, want dat nadeel speelt pas over twintig jaar of nog langer, redeneren zij. Dat geldt ook voor teveel en te vet eten. Het enige dat hen aanspreekt is dat ze er acuut puistjes van krijgen”.
Al die negatieve aandacht heeft veelal het omgekeerde effect. Koster en zijn collega’s zoeken daarom naar nieuwe manieren om het eetpatroon gunstig te veranderen. Niet door erin te hameren dat vis zo gezond is. Maar door een andere manier van presentatie van vis in de vitrine. “Het gaat tenslotte niet om de boodschap, maar om de mensen bekend te maken met het gezonde product. Dat gaat ook op voor biologisch vlees”.
Straks komt in het Wageningse bedrijfsrestaurant een experimentele opstelling van een kassa met beeldherkenning. Dat systeem maakt een foto van je dienblad, bepaalt de totaalprijs en boekt dat bedrag direct af van je bankrekening. “Je kunt kijken welk effect dat heeft op het aankoopgedrag. Het is mogelijk dat men meer gaat consumeren zonder de sociale controle van de kassajuffrouw en zonder de prikkel van pinnen of betalen met geld. Dat effect kan kortstondig zijn of blijvend. Veel consumentenstudies zijn eenmalig. Wij blijven dezelfde mensen langer volgen en kunnen daardoor meer waardevolle uitspraken doen over hoe veranderingen werkelijk uitpakken”.[ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: