Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Asfalt voor de weg van de toekomst
Asfalt voor de weg van de toekomst

Asfalt voor de weg van de toekomst

datum plaatsing

 24-feb-07

medium

 BN/De Stem

auteur

 Peter de Jaeger


Autorijden en de aanleg van snelwegen worden niet direct in verband gebracht met een beter milieu. Toch werken wegenbouwers hard aan allerlei manieren om de lucht schoon te houden en energie te besparen of zelfs op te wekken uit asfalt. De wetenschap steunt hen hierbij.

Wereldwijd is de productie van cement en beton goed voor vijf tot tien procent van de uitstoot van het broeikasgas koolstofdioxide. Voornaamste reden is de extreem hoge temperatuur, 1500 graden Celsius, die nodig is om lijmsteen en klei te laten binden. Kalk werkt als de lijm die zand en gravel bindt tot betonmortel. Amerikaanse wetenschappers van het MIT in Massachusetts hebben ontdekt dat de sterkte van cementmengsel niet komt door het gebruikte mineraal (kalk), maar door de manier waarop de losse onderdelen atomair zijn gestapeld. Dan hebben we het over nanostructuren, dus deeltjes kleiner dan een miljoenste van een meter. Nu wordt geëxperimenteerd met magnesium als vervanger van kalk. Volgens de onderzoekers heeft dit mineraal minder verhitting nodig om te binden. Dat bespaart energie en dus CO2 uitstoot. Als de atomaire stapeling van de nanodeeltjes maar dezelfde is, dan blijven de eigenschappen, zoals sterkte en levensduur, gelijk. Beton is een belangrijk onderdeel van wegen.
Datzelfde geldt voor asfaltproductie. Normaal wordt bitumen (een olieproduct) toegevoegd als bindmiddel aan een mengsel van zand, grind en steenslag bij een temperatuur van 180 graden Celsius. Dankzij een nieuwe mengtechniek hoeft echter maar tot 90 graden te worden verhit. Een aanzienlijke energiebesparing. Werken bij lage temperatuur is bovendien een stuk gezonder voor de wegwerkers, omdat er minder dampen ontstaan. Bij Roermond, Breda en Apeldoorn zijn proefvakken aangelegd volgens dit procédé. De kwaliteit staat nog niet onomstotelijk vast. Zo is de uiteindelijke levensduur nog niet bekend. Daarom kijken opdrachtgevers, zoals gemeenten en het rijk, eerst de kat uit de boom.
Net als brood bakken is het basisprincipe van betonproductie nog altijd hetzelfde als tijdens de Romeinen, maar de variaties zijn enorm. Er zijn wel tweehonderd soorten asfalt die steeds verder worden verbeterd of toegesneden voor specifieke toepassing. De eerste asfaltweg in Nederland dateert uit 1923 in Amsterdam. Vernieuwingen in de wegenbouw worden in ons land getest door het Innovatie Test Centrum van Rijkswaterstaat in Delft. Jan van der Zwan zwaait daar de scepter. “De technische ontwikkelingen komen uit het bedrijfsleven zelf, wij stimuleren en jagen die aan met specifieke innovatieprogramma’s”, benadrukt de senior-adviseur. De meeste aandacht gaat uit naar innovaties op het gebied van lucht en geluid. De lucht moet schoner (minder fijnstof en stikstofoxide in de lucht) en de geluidshinder moet omlaag (minder lawaai als een auto over de weg rijdt). Als daarbij energie wordt bespaard is dat mooi meegenomen.
Van der Zwan noemt dunne, stille deklagen. Door twee lagen zeer open asfalt beton over elkaar te leggen gaat het geluid van passerende auto’s met enkele decibels omlaag. Eind vorig jaar zijn teststroken aangelegd in Zeeuws-Vlaanderen van dit fluisterasfalt.
Met gepaste trots vertelt Van der Zwan over ‘de volgende generatie wegen’: Mobie-slab en Roll-pave. “Daar lopen we echt mee voorop in de wereld”, zegt hij. Mobie-slab is een weg gebouwd van prefab-betonplaten en vooral geschikt voor gebieden met een slappe bodem, zoals veen. “Die weg is in hoogte verstelbaar en heeft geen last van zettingen in winter en zomer. Bij de proef wordt gekeken hoeveel stiller die weg is en hoe die zich houdt onder belasting van zwaar vrachtverkeer.”
De Roll-pave is afrolbaar asfalt. De rol met asfalt wordt gemaakt in de fabriek en met een enorme vrachtwagen naar de snelweg gebracht. Daar wordt ze uitgerold en vastgekit. In Hengelo is vorig jaar een demonstratievak aangelegd. “Doel is dat beide nieuwe type wegen een stuk sneller worden aangelegd en makkelijk te vervangen en te onderhouden zijn. Dat betekent minder wegwerkzaamheden en dus minder files”.
Modie-slab heeft als optie leidingen aan te brengen in het beton om de temperatuur te reguleren Er hoeven geen sleuven te worden gefreesd. Ook in asfaltverhardingen kunnen leidingen worden aangebracht. Door het zwarte asfalt verwarmde water kan dienen om de cv van huizen of bedrijven langs de snelweg te verwarmen of om bruggen in de winter sneeuwvrij te houden. Onder meer bij Aalsmeer en Purmerend liggen proefstroken. “Die techniek is nog niet rendabel, vanwege de honderden meters leidingen naar de plek van bestemming”. Daarom wordt er nu gewerkt aan elektriciteit uit asfalt ter plekke. Dat kan door thermokoppels te installeren onder het asfalt. De opgewekte stroom is makkelijk op te slaan en te transporteren.. De autosnelweg van de toekomst heet Thermoroad. Op de A18 bij Doetinchem is een stuk wegdek ingericht als energieleverancier.
Schonere lucht wordt verkregen door te voorkomen dat vervuilende stoffen plekken bereiken waar mensen wonen. Door betere geluidsschermen kan verstrooiing van fijnstof worden tegen gegaan. Ook doet men proeven met vegetatie langs de snelweg die stoffen kunnen afvangen. En het is mogelijk om titaniumoxide op en naast de weg toe te passen, weet Van der Zwan uit buitenlandse studies. “Die verbinding zet stikstofoxide om in een voor de mens onschadelijke stof.”[ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: