Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Landbouw kan profiteren van verzilting
Landbouw kan profiteren van verzilting

Landbouw kan profiteren van verzilting

datum plaatsing

 28-okt-06

medium

 Gelderlander

auteur

 Peter de Jaeger


Gemengd zilt bedrijf zet Nederlandse landbouw weer op de kaart.

Steeds meer landbouwgronden verzilten. Dat levert kansen op voor nieuwe producten, zoals zeeaster en zeekraal. Maar ook voor nieuwe vormen van landbouw, zoals het gemengd zilt bedrijf. Hierbij wordt binnendijkse viskweek gecombineerd met de verbouw van zoutminnende gewassen.

“De zeespiegel stijgt en in de lage delen van ons land daalt de bodem. Hierdoor neemt de zoute kweldruk toe en worden bodems zouter. Zo kunnen tuinders in het Westland al geen water meer uit de sloot gebruiken, omdat er teveel zout in zit. Tegelijk wordt zoet water steeds schaarser. Het is in de nabije toekomst daarom niet meer vanzelfsprekend dat de landbouw daar grenzeloos over kan beschikken. Het gebruik van brak water wordt dan een zinvol alternatief”” dat zegt Willem Brandenburg van het Plant Research International te Wageningen. Hij spreekt bij verzilting liever niet over een probleem, maar ziet de trend als een uitdaging. “Verzilting is geen bedreiging, maar biedt de Nederlandse landbouw volop nieuwe kansen”.
Hij was projectleider van ‘zout voor zoet’, dat net is afgerond. Hierin hebben twintig Wageningse wetenschappers hun licht laten schijnen over zoutwaterlandbouw. Nu worden de resultaten omgezet in initiatieven voor de praktijk. Een daarvan is een voorbeeldbedrijf in Zeeland met een gemengd zilt systeem. Nog niet bekend is waar dat bedrijf precies komt.
In binnendijkse visvijvers zal Zeeuwse tong en zagers worden gekweekt. De zagers dienen deels als voer voor de tong. De vissen leveren meststoffen die worden benut door wieren of door zilte teelten, die op bevloeiingsweiden in de buurt van de vijvers worden verbouwd. “Het geheel is duurzaam, zowel economisch als milieukundig”, zegt Brandenburg.
Er is volgens de onderzoeker dankbaar gebruik gemaakt van de lessen die de terpenboeren in het verleden hebben geleerd. Zij teelden zouttolerante gewassen als emmer en spelt op gronden die regelmatig blank stonden met zeewater. Spelt gooit hoge ogen. De korrels van dit graangewas met lange halm kan de bakker gebruiken om speltbrood van te bakken. “Er is een groeiende belangstelling voor dit type brood, omdat spelt 39 allergenen mist die wel in tarwebrood zitten”. De lange halmen leveren biomassa dat gebruikt kan worden voor groene energie. “Het bedrijf kan zichzelf mogelijk energetisch bedruipen”.
Andere denkbare combinaties zijn schelpdieren en zilte gewassen, zoals zeekraal (lamsoor) en zeeaster. Ook kunnen algen worden gekweekt, die bijvoorbeeld als veevoer kunnen dienen. Verder wordt gewerkt met bestaande gewassen die van nature al enigszins zout kunnen verdragen. Zo werden asperges en venkel van oorsprong geteeld achter de zandduinen, dus in een brakke omgeving. Gerst en bieten, vooral voederbieten, kunnen van huis uit tegen zout. De tolerantie van bijvoorbeeld suikerbieten kan verder worden opgeschroefd door veredeling en selectie. Dat geldt ook voor kruisbloemigen, zoals koolzaad, koolsoorten en mosterd. “Met een geringe aanpassing kunnen bestaande gewassen een rol spelen in het zilte gemengd bedrijf”, denkt Brandenburg. “Dat is een voordeel, omdat hier al een afzetmarkt voor bestaat. Bij nieuwe gewassen moet je dat nog afwachten”.
Op het gemengd zilte bedrijf kunnen ook dieren worden gehouden. Sommige oud Hollandse rassen van koeien, schapen en varkens zijn niet vies van zout gras. Brandenburg: “De genenbank kan helpen bij de zoektocht naar landbouwhuisdieren die het goed doen in een zoute leefomgeving”.
Volgens Brandenburg kan het geheel een aantrekkelijk landschap opleveren voor de recreant. “Nu staat de boer nog teveel tegenover de natuurbeschermer. Dat beeld moeten we zien kwijt te raken. De boer heeft de natuur veel te bieden en omgekeerd. Een toerist kan met genot fietsen door een fantastisch polderlandschap, zoals het Groene Hart. Maar daarbij wordt het landschap te vaak gezien als een soort museum. De huidige landbouw zit een beetje in het verdomhoekje. Het boerenlandschap moet weer een vitale functie krijgen. Zilte landbouwsystemen kunnen de Nederlandse landbouw weer op de kaart zetten, ook internationaal, met streekproducten die wereldwijd aanslaan. Dat trekt enthousiaste jonge ondernemers naar het platteland die op een duurzame manier met hun omgeving omgaan en daar toch een goede boterham mee kunnen verdienen”.
Enige haast met de ontwikkeling van dergelijke zilte agrosystemen is geboden, aldus Brandenburg. Want naar schatting is over tien tot twintig jaar zo’n 125 000 hectare landbouwareaal in ons land licht tot ernstig verzilt.[ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: