Reukje aan varkensrollade |
|
datum plaatsing |
|
medium |
EOS |
auteur |
Peter de Jaeger |
Discussie rond biggencastratie: Verdoven of niet. Biggen worden op zeer jonge leeftijd onverdoofd gecastreerd. Dit om te voorkomen dat de varkensrollade in de braadpan een penetrante geur verspreidt. Door maatschappelijk verzet wordt gezocht naar alternatieven voor deze pijnlijke ingreep. Langs de weg van genetische selectie via fokprogramma’s kan uiteindelijk een varken ontstaan die niet riekt naar een uitgewoonde pisbak. Maar dat zal nog wel enige jaren studie vergen. Tussentijdse oplossing is de beren verdoofd castreren. Het is echter nog maar de vraag of dat minder pijnlijk is. De Animal Sciences Group (ASG) in Lelystad, onderdeel van Wageningen UR, doet hiernaar onderzoek en komt dit najaar met het verlossende antwoord. Vooruitlopend op de onderzoeksresultaten hebben Nederlandse supermarkten aangekondigd vanaf 2009 geen varkensvlees meer in de schappen te willen van onverdoofd gecastreerde biggen. In juni kondigde Zwitserland een verbod af op onverdoofde castratie van biggen en in Noorwegen geldt die ban al sinds 2002. Biologische varkensboeren in Nederland mogen per 1 juli dit jaar alleen nog maar verdoofd castreren. Trouwens, volgens Europese richtlijnen is in december 2002 al afgesproken dat vanaf 2006 alle biggen alleen nog maar onder verdoving mogen worden ontmand en dat per 2009 castratie compleet overbodig moet zijn. Maar die eerste afspraak wordt nergens in Europa nageleefd, ook niet in België en Nederland. Dit ondanks dat negen van de tien Belgen voor een wettelijk verbod is, aldus een steekproef van de Vlaamse dierenrechtenorganisatie GAIA. In Nederland pleit de Dierenbescherming al jaren voor castreren onder verdoving. Jaarlijks gaat het om 11 miljoen biggen in de lage landen. De onwelriekende stalgeur in de keuken tijdens het braden van varkensvlees komt door het geslachtshormoon androstenon. Niet alle beren ontwikkelen die vieze lucht, een mengsel van zweet en urine. Slechts vijf tot tien procent heeft hier last van. Maar omdat de geur pas na pubertijd tot uiting komt worden alle beren preventief ‘geholpen’. Nog voor ze een week oud zijn worden de biggen door de boer bij de achterpoten gepakt. Hij zoekt de kleine testikels en met een scalpel maakt hij een sneetje, knijpt erin en de balletjes ploppen eruit. Het jonge varken krijst als… als een jong varken. Marion Kluivers van de ASG kijkt naar het effect van verschillende vormen van verdoving op het dier. “Onverdoofd castreren is pijnlijk, dat is wetenschappelijk bewezen. Maar het is nog helemaal niet duidelijk of verdoving beter is voor het varken. Zo kan lokaal worden verdoofd, door een bepaalde stof in de teelballen te spuiten. Maar die prik doet ook pijn”, zegt de dierenarts. Daarom wordt gekeken of een combinatie met een lang werkende pijnstiller, ingespoten in de nekspier, mogelijk de pijn verzacht. Een andere manier is verdoving met een lage concentratie CO2. Deze elegante methode is nieuw en nog nergens in de wereld toegepast of onderzocht. Kluivers hoopt dat deze gasmethode als beste uit de bus komt. “Die is namelijk het minst ingrijpend voor het dier. Bij alle andere vormen moet je inspuiten en dat geeft altijd een pijnsensatie. Bijkomend voordeel van deze pijnloze methode is dat het goedkoop is en makkelijk gecombineerd kan worden met andere ingrepen zoals oormerken en ijzerspuiten. Maar we moeten eerst uitzoeken of CO2 behandeling wel voldoende verdoofd en veilig toepasbaar is in de praktijk”. Collega Peter Roelofs kijkt naar de extra belasting van verdoving voor de boer. “Castreren is een van de meest belastende werkzaamheden voor de rug. Het wordt nog meer werk als de boer de biggen eerst moet verdoven. Hij tilt ze een voor een op om ze in te spuiten en zet ze weer neer om de verdoving eerst in te laten werken. Na een kwartier pakt hij ze weer op om de chirurgische handeling uit te voeren. Twee keer oppakken is extra belastend”. Verdoofd castreren wordt, hoe dan ook, gezien als een tijdelijke oplossing. Op de lange termijn is het wenselijk dat castreren volledig overbodig wordt. Daarom wordt gewerkt aan de mogelijkheid het berengeurprobleem op te lossen via een combinatie van genetische selectie, detectie aan de slachtlijn en aangepaste voeding en huisvesting. Met name de fokkerij gooit hoge ogen, maar pas op langere termijn, verwacht Roel Veerkamp van de ASG. De geur weg krijgen via klassieke fokprogramma’s, dus via kruisingen, lukt niet. Want de berengeur is gekoppeld aan de groei en vruchtbaarheid. “Niemand zit te wachten op varkens die laat geslachtsrijp zijn”, zegt geneticus Veerkamp. Dankzij geavanceerde DNA-technieken kunnen onderzoekers gericht achterhalen waar het erfelijk materiaal ligt dat codeert voor berengeur. Samen met Noorse en Chinese universiteiten zijn door ASG enkele genen ontdekt die mede bepalend zijn voor berengeur. “In die genen zijn varianten aan te wijzen die de mate bepalen waarin een exemplaar zal rieken. Hierdoor kan bij levende varkens voorspeld worden welke exemplaren sterker behept zijn met berengeur dan acceptabel. Hiermee kan een detectiemethode worden ontwikkeld waarmee slachthuizen sterk geurende karkassen kunnen opsporen. Daarnaast kunnen met die kennis fokprogramma;s worden opgezet om de hoog-geurende varianten weg te selecteren.” Een andere methode gaat uit van varianten in het hele genoom. De verwachting voor die benadering is hooggespannen, omdat eind dit jaar het volledig varkensgenoom bekend wordt. “De ontwikkelingen gaan zo snel dat hier de verwachtingen voor een praktijkrijpe oplossing het hoogste zijn. Als het een beetje meezit worden over een jaar of drie de eerste biggen zonder berengeur geboren.”[ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|