Op zondag 2 april 1995 vindt een wandelaar in de buurt van Nieuwegein het lichaam van de 18-jarige Sjaak Gerwig. Na vier dagen vermist te zijn geweest, blijkt dat de jongen met grof geweld om het leven is gebracht. Elf jaar later pakte het cold case-team van de Utrechtse politie het onderzoek naar de moord opnieuw op. Wie heeft Sjaak vermoord? Alle hoop is gevestigd op nieuw DNA-onderzoek en getuigen die alsnog hun mond opendoen.

Het is woensdagavond 29 maart, 1995, elf uur. Sjaak Gerwig heeft net de verjaardag van zijn zus gevierd en een voetbalwedstrijd van het Nederlands Elftal gekeken, als hij nog even naar het huis van zijn vriendin aan de Baarsstraat gaat. Sjaak is niet meer met zijn scooter, omdat de politie deze net die dag in beslag heeft genomen bij een controle. Het maakt hem niet uit, hij is er ontspannen over. Hij regelt wel weer een nieuwe, laat hij zijn vriendinnetje lachend weten. Dan vertrekt hij. De volgende dag heeft hij rond twaalven weer met haar afgesproken. “Ik hou van je, tot morgen!”, zegt hij bij het afscheid.

Het zijn de laatste woorden die zij ooit van hem zal horen. Sjaak laat zich de volgende dag niet zien. Een zoekactie door de Utrechtse politie levert niets op. Vier dagen nadat hij is verdwenen vindt een wandelaar hem, drijvend in een sloot, op nog geen drie kilometer van zijn huis. Sjaak is vermoord. Hij is meerdere malen op zijn hoofd geslagen, met een onbekend voorwerp, om onbekende redenen.

Schok

Op de dag dat hij door zijn vriendin en familie wordt vermist is Sjaak 18 jaar en staat hij op het punt om zijn militaire dienstplicht te gaan vervullen. Sjaak en Claudia zijn tot over hun oren verliefd op elkaar. Ze hebben al met de gedachte gespeeld om te gaan verloven. Maar na een relatie van negen maanden komt er een dramatisch einde aan de intense band die hij en zijn vriendin in korte tijd met elkaar hebben opgebouwd.

Bijna twaalf jaar later lijdt Claudia nog steeds aan de symptomen van een posttraumatisch stress-syndroom, vertelt ze in de huiskamer van haar flat met uitzicht op het Amsterdam-Rijnkanaal. Angstdromen en paniekaanvallen zijn de gevolgen van de schokkende dood van haar ex-vriendje. Ze omschrijft hem als ‘een lieve jongen, een clown die iedereen altijd graag aan het lachen maakte’. Jarenlang heeft ze proberen weg te stoppen wat er met hem is gebeurd. Tot ze de emoties niet langer de baas kon. “Ik ben in therapie gegaan, om mijn verdriet te kunnen verwerken.”

Stopgezet

Het lichaam van Sjaak werd in 1995 gevonden in het water van de Ravense Wetering, vlakbij een volkstuinencomplex, aan de doorgaande weg tussen Utrecht en Houten. Voor Sjaak was dat geen vanzelfsprekende plek om naartoe te gaan, het gebied stond bekend als een homo-ontmoetingsplaats. Maar dat hoeft volgens de politie niets met de dood van Sjaak te maken te hebben. Ze heeft op de plek namelijk geen sporen van geweld aangetroffen. Daarom gelooft de politie dat Sjaak ergens anders om het leven is gebracht en daarna naar deze locatie is vervoerd.

Niets mis mee

Destijds werd het onderzoek naar de dood van Sjaak na vier maanden stopgezet, omdat de recherche geen aanknopingspunten meer had. Vorig jaar september besloot het cold-caseteam van de Utrechtse politie de zaak van Sjaak te heropenen, omdat de politie kans zag de open eindjes alsnog aan elkaar te knopen. Onder meer omdat DNA-technieken met sprongen vooruit zijn gegaan, vertelt Rob Boon, de onderzoeksleider van het team. “In 1995 stond die techniek in Nederland nog in de kinderschoenen. Misschien komt er nu meer naar boven. Bijvoorbeeld op basis van het haar dat destijds op het lichaam van Sjaak is aangetroffen.”

Ook het patroon van de wonden van Sjaak is door de Utrechtse politie opnieuw onderzocht, om te zien of meer duidelijk wordt over het object waarmee Sjaak om het leven is gebracht. Boon vertelt dat alle mensen die indertijd zijn gehoord zijn, opnieuw zijn benaderd. Uit die gesprekken is zelfs nieuwe informatie naar voren gekomen. “Maar die heeft nog niet tot een doorbraak geleid.” De rechercheur roept mensen met bruikbare informatie over de moord op Sjaak op om hiermee naar de politie te stappen. “Na zoveel jaren hoeven zij niet meer bang te zijn om uit de school te klappen.”

Hekel aan drugs

De zaak van Sjaak is op de nieuwe, experimentele politiewebsite www.politieonderzoeken.nl geplaatst. Aan die site hebben inmiddels honderden mensen een bijdrage geleverd. Eén van de opmerkingen gaat over het Australian-trainingsjak dat Sjaak droeg. Dat werd toen vooral gedragen door de als ‘gabbers’ bekend staande hardcore-housefans. Hoewel Claudia meldt dat Sjaak geen echte gabber was, zou dit er op kunnen wijzen dat zijn dood met drugshandel te maken heeft gehad. De gabbers ‘dropten’ nog wel eens een XTC-pil. Maar daar wil ze niets van weten. “Sjaak wist dat mijn ouders een hekel aan drugsgebruik hebben. Alleen al daarom al hield hij er zich verre van. Hij dronk zelfs geen alcohol.”

Rob Boon bevestigt dat Sjaak weinig op zijn kerfstok had. “Behalve dat we zijn scooter die dag in beslag hebben genomen, was hij een onbeschreven blad.” Wel is duidelijk dat Sjaak af en toe een gokje waagde, met geld waarvan niet duidelijk was waar het vandaan kwam. “Maar dat ging niet om duizenden euro’s, en er zijn geen bewijzen dat Sjaak door zijn gokgedrag in de problemen is gekomen.”

Verkeerde plek

Al een aantal keren heeft de recherche in Utrecht gedragskundigen naar de zaak van Sjaak Gerwig laten kijken. Er kwamen zelfs twee Amerikaanse ‘profilers’ aan te pas. Eén van hen kwam met de theorie dat Sjaak zich ‘in harms way’ heeft begeven. Met andere woorden: Sjaak is op de verkeerde tijd, op de verkeerde tijd, op de verkeerde plaats geweest. Hij had niets met dubieuze zaakjes van doen, maar stond gewoon in de weg van ‘het kwaad’. Boon heeft zelf het vermoeden dat de moordenaar een bekende van Sjaak moet zijn geweest. “Iemand die kwaad op hem is geworden, gezien de sporen van geweld die we op zijn lichaam hebben aangetroffen. De vraag is hoe Sjaak aanleiding tot die boosheid kan hebben gegeven, en wáár dat was?”

Mank

Inmiddels zijn er tips in de zaak binnengekomen, naar aanleiding van een reconstructie van de moord op Sjaak in Opsporing Verzocht (op 6 februari van dit jaar). Eén tip gaat over twee mannen met een getinte huid, waarvan er eentje mank liep, die zich op de avond van de verdwijning van Sjaak bij het huis van zijn vriendin ophielden. Claudia van ‘t Veld hoopt vurig dat deze tips tot de oplossing van de moord op haar ex-vriendje zullen leiden. Want pas dan kan zij een einde aan een zwarte periode in haar leven maken. “Door de dood van Sjaak ben ik nog steeds bang dat mensen om mij heen er morgen niet meer zullen zijn. Ook het feit dat de dader nog steeds niet gevonden is, speelt me parten. De gedachte dat hij nog steeds in deze buurt rond zou kunnen lopen, is haast niet te verkroppen.”