De Veronica-leus ‘jong, snel en wild’ horen ze al een tijdje niet meer. ‘Oud, langzaam en ongemotiveerd’ is ervoor in de plaats gekomen. Toch wil het merendeel van de ruim 130 000 werkloze 45-plussers niets liever dan doorwerken tot zelfs na het pensioen.

Ton van Stek (63) is zo iemand. Hij werkte 43 jaar bij Heineken, merendeels als organisator van evenementen. Na zijn pensioen ging hij aan de slag als chauffeur bij het Amsterdamse promotiebedrijf Promodukties. ,,Vorige week reed ik bijvoorbeeld rond met een knalgeel billboard met daarop het Gouden Gids-logo. Laatst was ik op pad om een nieuwe winkel van de Dirk van de Broek te promoten. Heerlijk toch om op zo’n manier je geld te verdienen? Werken is veel leuker dan elke dag de honden uitlaten en de krant spellen.”

Niet elke werknemer op leeftijd heeft zoveel geluk. Er staan nog altijd meer oudere dan jongere werklozen in de kaartenbakken van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Uit de arbeidsmarktprognose van het CWI 2007-2012 blijkt dat het aantal werkzoekende 45-plussers alleen maar toeneemt. In 2008 zal de helft van het aantal werkzoekenden 45 jaar of ouder zijn. Leeftijd blijkt een grotere belemmering te zijn dan een lage opleiding. Eenmaal boven 55 nemen de kansen op een baan alleen maar verder af.

Vooroordelen: niet flexibel, inefficiënt

De veroudering van de beroepsbevolking verklaart de toename van het aantal oudere werkzoekenden slechts gedeeltelijk. Vooral vooroordelen spelen hen parten. Ze zouden inefficiënt, ongemotiveerd, inflexibel en vooral duur zijn in vergelijking met de jongere collega’s, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut.

Reden voor de overheid om het actieteam ‘talent 45 plus’ op poten te zetten. Dat moet samen met werkgevers, reïntegratiebedrijven en gemeenten ouderen stimuleren om aan het werk te blijven. Uit onderzoek blijkt immers dat als de arbeidsproductiviteit niet wordt verhoogd, onze economie in 2050 met een tekort van bijna 275 000 werknemers zit.

Uitzendbureaus enthousiast over ouderen

Ook uitzendbureaus dragen hun steentje bij aan het voorkomen van deze economische terugslag. Net als het CWI treffen zij steeds vaker uitzendkrachten van 45 jaar en ouder. Uit onderzoek van de brancheorganisatie voor uitzendondernemingen (ABU) blijkt dat momenteel twaalf procent van alle flexwerkers 45-plus is. In 1990 bedroeg dat percentage nog slechts drie procent.

Volgens Remco Icke van de ABU is het grootste voordeel van oudere uitzendkrachten dat zij hun tijd flexibel kunnen indelen en leergierig zijn: ,,Veel ouderen doen een vaardighedentest bij een uitzendbureau om te kijken wat hun competenties zijn. Velen volgen een aanvullende cursus om zo breed mogelijk inzetbaar te zijn”.

Operationeel manager Marieke Dijkhuizen van Oudstanding, een uitzendbureau dat zich richt op werknemers op leeftijd, drukt de vooroordelen over oudere werknemers ook graag de kop in. ,,Ze hebben vaak juist meer werkervaring, expertise en werklust. Veel ouderen, laat staan 45-plussers willen helemaal niet thuis achter de geraniums zitten! Juist dat enthousiasme betaalt zich dubbel en dwars uit. Werkgevers hoeven zij alleen 6,5% zorgverzekeringspremie af te dragen. De overige sociale lasten vervallen voor deze leeftijdsgroep."

Met wat geduld vindt het merendeel van de werkzoekenden bij Oudstanding binnen enkele maanden een baan. Dijkhuizen verwijst naar het banenaanbod op de website. Geïnteresseerden zouden direct aan de slag kunnen als secretaresse, facilitair manager of telemarketeer. Het grootste aanbod vinden zij in het midden- en kleinbedrijf. Werken als chauffeur, administratief medewerker of klusjesman zou het meest populair zijn. Het vinden van een baan heeft bij Oudstanding naast werkervaring, alles met leeftijd te maken. Dijkhuizen: ,,Eenmaal boven de zeventig is het moeilijker om voor iemand werk te vinden”.

Ondersteuning

Werkzoekende 45- en 55-jarigen moeten ook geduldig zijn bij hun zoektocht naar een baan. Regelmatig krijgt deze groep de term ’overgekwalificeerd’ om de oren. Stichting TalentPlus, die hoog opgeleide veertigers helpt bij het zoeken naar een baan, doet er alles aan om dit vooroordeel te ontkrachten. De organisatie ondersteunt haar leden bij het schrijven van een goede sollicitatiebrief en het onderhouden van een netwerk.

Voorzitter Jos van Valen: ,,Helaas zien veel werkgevers enkel de bedreiging voor zichzelf en niet de sterke kanten van een ervaren werknemer. Doodzonde natuurlijk, want dit zijn veelal mensen die met alle liefde nog tien jaar aan de slag gaan. Veertigers lukt het vaak wel om binnen een half jaar een nieuwe baan te vinden. Eenmaal boven de vijftig is het een zaak van lange adem. Veel mensen komen terecht in de bedrijfsvoering van non-profit organisaties als het Leger des Heils. Dergelijke instellingen zijn toch wat minder competitief ingericht”.

Praktisch: gevolgen voor uitkering en belasting

Om niet gekort te worden op uw VUT-of prepensioenuitkering is het van belang om niet meer te verdienen dat staat omschreven in de cao. De vakbond of afdeling personeelszaken van uw vorige werkgever kan u hierover informeren, of u leest de cao zelf even na.
Let er ook op of u mag bijverdienen in de bedrijfstak waarin u altijd hebt gewerkt. Sommige VUT-regelingen verbieden dit om concurrentieredenen. 65 plussers die AOW ontvangen, mogen onbeperkt bijverdienen. Werknemers boven deze leeftijd hoeven geen sociale lasten meer te betalen. Dit betekent wel dat werknemers geen recht hebben op een uitkering als ze ziek, werkloos of arbeidsongeschikt zijn.

AOW'ers die bijklussen, betalen alleen over het verdiende geld belasting. Vutters en prepensioeners, betalen belasting over zowel het uitgekeerde als verdiende geld.