Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Aan de vooravond
Aan de vooravond

Aan de vooravond


datum plaatsing

Week 41, 2005

medium

VPRO-gids

auteur

Diederik samwel


Een gesprek aan de vooravond van een ingrijpende gebeurtenis. Is er nog wel tijd om te ontspannen? Deze week schrijver Tommy Wieringa (38) die op 14 oktober hoort of hij de AKO-literatuurprijs krijgt.

Weesp, donderdagochtend 11.20 uur

‘Heb je een beetje stevige schoenen meegenomen? Ik ga je vanochtend een stuk van de omgeving laten zien. Lopen is een goede afleiding. Het helpt altijd wanneer ik worstel met een bepaalde passage tijdens het schrijven. Het brengt rust en overzicht. Bovendien heeft Aristoteles nog altijd groot gelijk met zijn stelling dat alle leven begint met beweging.’

Komt u nog wel aan schrijven toe met alle media-aandacht?

‘Heel moeilijk. Mijn columns voor Spits heb ik een maand stopgezet. Ik voelde me bloedeloos. Zoveel aandacht, al die vragen, het is een vorm van vampirisme, alsof ik werd leeggezogen. Ken je het verhaal “Het veren kussen” van Horacio Quiroga? Dat gaat over een pas getrouwd stel waarvan de vrouw op mysterieuze wijze bloed begint te verliezen en kort daarna sterft. Niemand begrijpt hoe het kan. Blijkt er uiteindelijk een enorme, bloedzuigende spin in haar hoofdkussen verborgen te zitten.’

Onheilspellend. Hoe moet dat met uw volgende roman?

‘Eerlijk gezegd vind ik daar nu nauwelijks tijd en rust voor. Begin en eind zijn er, maar daartussenin kan het nog alle kanten op. Dat wil niet zeggen dat ik helemaal niet meer schrijf. Naast columns en essays ben ik op dit moment bezig met een bundel reisverhalen die begin volgend jaar verschijnt. Zie je die twee grote nesten bovenop die elektriciteitsmast? Die zijn daar door Natuurmonumenten geplaatst voor visarenden. Er zit een webcam in.’

Open veld, tussen Weesp en Naardermeer, 11.50 uur

Wat zijn dat voor koeien?

‘Mooi zijn ze, hè. Galloways. Die hebben ze hier speciaal uitgezet. Volgens de gebruiksaanwijzing moeten we minstens 25 meter afstand houden. Ze zouden het prima doen in een horrorfilm.  
Stel je voor: ieder moment kan er een rood lampje in hun ogen opflikkeren waarna ze de argeloze voorbijganger vol op de horens nemen. Maak je geen zorgen; ze zien er ruiger uit dan ze zijn.’

Hoe pakt u de draad weer op met schrijven?

‘Voor mijn volgende roman ga ik binnenkort naar een schrijfoord in Brussel. Die afzondering heb ik af en toe hard nodig. Ik werk het beste zonder afleiding van telefoon en computer. Zo kies ik ook regelmatig voor een monastieke periode. In een klooster kan ik me sneller en beter verplaatsen in de wereld van mijn boek. Hier gaan we naar links, hoewel het officieel verboden is: dit is een stiltegebied. Toch heb ik het gevoel dat ik het wel mag. Stiekem. Dit gebied is in al die jaren dat ik er woon ook een beetje van mij geworden. Ik moet overigens eens iets schrijven over de traditionele maatschappij waar regels de norm zijn, en over de versplinterde, geïndividualiseerde maatschappij waar iedereen recht meent te hebben op de uitzondering.’

Bij het Naardermeer, de enkels in moerasachtige bodem, 12.30 uur

‘Op dit stuk kan ik je beter even op mijn rug nemen, anders word je zeiknat. Zie je: het water komt zowat boven mijn laarzen.’

Dank u zeer.

‘Tot uw dienst. Als je vanaf hier tussen die elzen door kijkt zie je een hele rij kale boomstammen. Allemaal dood. Dat is het werk van de aalscholvers. Daar barst het van hier. En die vogels schijten..., man, daar kan geen landbouwgif tegenop. Ik moet nog eens uitgebreid studie doen naar de aalscholver. Fascinerende vogel. Echt VPRO-woord trouwens: fascinerend.’

Blijft dit een Natuurmonument?

‘Laten we het hopen. Maar als het aan de burgemeester van Almere ligt, krijgen we daarginds, dwars door de Keverdijksepolder, een nieuwe snelweg. Een rechtstreekse aansluiting van Almere naar Schiphol die de automobilist een tijdwinst van maar liefst zes minuten moet opleveren. Moet je nagaan, dan wordt dit prachtige gebied, nu alleen doorsneden door het spoor, voorgoed verminkt door viaducten en vangrails.’

Daar zit een boek in. Wanneer kunnen we een geëngageerde roman van u verwachten?

‘Engagement hoort van nature in columns of essays. Voor een boek zou het heel mooi zijn, maar is het waarschijnlijk te hoog gegrepen. Michel Houellebecq is het gelukt in Platform, waarin hij visionair heeft geschreven over de moslimterreur. Misschien zal ik me nog eens wagen aan een ideeënroman. Het plan voor de snelweg pal achter mijn huis is overigens weer uit de la getrokken vlak nadat Joe Speedboot was uitgekomen. Zoiets zet je toch aan het denken. Ik word tot aan de voordeur achtervolgd door mijn eigen fictie.’

U citeert graag. Leest u nou veel als schrijver?


‘Denk je dat? Eigenlijk ben ik meer een kliekjeslezer; ik stop meteen als de stijl of het verhaal me niet aanstaat. Citeer ik echt zo veel…? Rake citaten brengen vaak ideeën boven. Ze vormen de sleutel naar de geheime kamer vol ideeën, karakters en delen van mijn identiteit. Ssst, daarboven: daar heb je die twee visarenden. Ik heb ze nog nooit van zo dichtbij gezien.’

Wat verwacht u van de prijsuitreiking?

‘Ik maak me meer zorgen over de filmploeg van RTL die van tevoren langs wil komen. Ze willen de genomineerde schrijvers thuis komen filmen. Ik aarzel nog. Op de avond zelf ben ik in transit tussen de grens van Oezbekistan en China. Ik ben dan halverwege een treinreis van drie weken, van Moskou naar Peking. Daar ga ik een groot verhaal over schrijven.’

Bent u daar wel bereikbaar?

‘Had Grunberg vorig jaar toen hij de prijs kreeg niet zo’n beeldtelefoon bij zich, ergens in Zuid-Amerika? Die moeten ze dan maar aan mij geven. Daar, twee torenvalkjes; zo te zien zijn ze verwikkeld in een hevig luchtgevecht.’

Aan de oever van de Vecht, 13.30 uur

‘Gelukkig maaien ze de oevers niet langer helemaal plat. Dit is toch veel mooier zo? Het riet, het gras, de bloemen; alles groeit dwars door en over elkaar heen, in lagen. En dan het uitzicht in deze wijde rivierbocht. Na al die jaren durf ik wel te zeggen dat dit mijn biotoop is geworden.’


[ < terug ]

aanverwante artikelen: