De verre toekomst van digitale radio |
|
datum plaatsing |
VPRO gids |
medium |
6 t/m 12 januari 2007 |
auteur |
Diederik Samwel |
Sinds bijna twee jaar zijn de landelijke publieke radiostations ook digitaal te beluisteren. Via de kabel of internet maar ook met een speciale DAB-tuner of -ontvanger. De kwaliteit is niet van cd of mp-3 te onderscheiden. Punt is alleen dat de ontvangst niet overal is gegarandeerd en de toestellen nogal prijzig zijn. Zit er wel toekomst in digitale radio? DAB staat voor Digital Audio Broadcasting. Het verschil met de analoge geluidsgolven van FM of middengolf is dat het signaal in gecomprimeerde data-pakketten wordt verstuurd en ontvangen. Bij het opslaan, bewerken of afspelen van geluidsopnames wordt al jaren digitaal gewerkt. Het gekke is dat die techniek nog niet is doorgedrongen tot het uitzenden en ontvangen van radiosignalen. Althans niet in ons land. Wie in een elektronicazaak informeert naar een eenvoudig DAB-toestel, kan een taxerende blik van de verkoper verwachten. “Aha, meneer is een trouwe luisteraar van “De Avonden”. Een liefhebber van klassieke muziek op zoek naar de perfecte ontvangst van Radio 4? Eventueel van plan favoriete nummers uit de Top 2000 op te nemen? Ik begrijp het al: downloaden via internet is niet uw gewoonte; radio luisteren moet live gebeuren. Daar geef ik u groot gelijk in.” Of er ook modellen te koop zijn? De verkoper fronst de wenkbrauwen. Aan deze klant valt weinig te verdienen. Want alleen gespecialiseerde hifi-zaken hebben DAB-toestellen op voorraad. Die dingen zijn namelijk nogal aan de prijs en er is nauwelijks vraag naar. Eenvoudige ontvangers komen al op een kleine tweehonderd euro, terwijl je voor nog geen zes tientjes in het bezit bent van een aardige FM-tuner met cd-speler. Geen wonder dat de detailhandel er niet massaal instapt. Twee, drie modellen inkopen en de kans is groot dat ze na een half jaartje weg kunnen voor de helft van de prijs. Daar zit geen handel in. En als er nu eens een stevige reclamecampagne op werd losgelaten, maar dat zit er voorlopig ook niet in. Logisch, die voorzichtige benadering. Kwestie van vraag en aanbod. Maar wel jammer voor de DAB-radio, want op zichzelf heeft digitale radio best toekomst. Zeker wanneer het gaat om geluidskwaliteit: die komt in de buurt van de mp3-speler en zelfs de cd. Ruis is er niet meer bij. Ook niet als de ontvangst zwakker wordt, want dan valt digitaal geluid automatisch helemaal weg. Het uitzenden en decoderen van het dab-signaal, valt wat dit betreft te vergelijken met gsm-telefoons. Soms valt de verbinding weg omdat er in een bepaald gebied nog te weinig zendmasten staan. Dat betekent dat digitale ontvangst via een dab-ontvanger buiten de Randstad nog niet overal mogelijk is. Bovendien is het huidige netwerk voor digitale radio ontworpen voor mobiele ontvangst, vooral in de auto. Binnenshuis via een DAB-toestel digitale radiosignalen opvangen gaat nog heel moeizaam. Daar komt pas verandering in zodra er meer zendmasten bij komen. In Engeland is digitale radio via een DAB-toestel een groot succes. Maandelijks worden er honderdduizenden modellen van verkocht. Dat heeft voor een deel te maken met de omstandigheid dat relatief weinig Engelse huishoudens op de kabel zijn aangesloten. Daarom zenden vrijwel alle radiostations digitale signalen uit. Een andere reden is dat de Engelse overheid in korte tijd veel DAB-frequenties heeft uitgegeven. Zo zijn in Groot Londen inmiddels vijftig “digitale” radiostations in de lucht, waarvan de helft nooit analoog heeft uitgezonden. Zo heeft de techniek geleid tot extra ruimte in de ether en extra radiostations. Waarom Nederland achterblijft? Ook hier speelt de verhouding tussen vraag en aanbod. Vooralsnog zijn slechts acht publieke stations te ontvangen met een DAB-toestel. De commerciële zenders blijven achter. Die hebben in 2003 immers veel geld uitgegeven bij de veiling van FM-frequenties. En omdat het voorlopig toch niet zo’n vaart loopt met digitale radio, staan ze niet in de rij om ook nog eens in een andere bandbreedte te investeren. Zeker niet als ze geen garantie krijgen om na 2011, wanneer de FM-licenties aflopen, daarop mogen doorgaan met uitzenden. Dat heeft veel te maken met de weifelende opstelling van de overheid. Waar commerciële stations, hun aandeelhouders voorop, harde garanties verlangen, schuift het ministerie van Economische Zaken het verdelen van digitale uitzendfrequenties voor zich uit. Wel ligt er een Europees voornemen dat per 2015 alle EU-lidstaten moeten zijn overgestapt van FM en middengolf naar digitale radio. Dat is nog ver weg en de Nederlandse markt reageert dan ook traag. In ons land zit de radioluisteraar nog nauwelijks aan het DAB-toestel. Volgens cijfers van GFK Benelux, dat de verkoop van consumentenartikelen (uitgezonderd voeding) in kaart brengt, gaan maandelijks een paar honderd DAB-toestellen over de toonbank. Naar schatting hebben misschien ‘enkele tienduizenden mensen’ de afgelopen jaren een DAB-ontvanger aangeschaft. Of de consument na het wegvallen van FM en middengolf straks wel in massaal in het bezit is van een DAB-radio? Naar alle waarschijnlijkheid komt het digitale radiosignaal straks onze huishoudens binnen via de draden voor kabel, internet en telefoon. Ons land is met België namelijk het dichtst bekabelde land in Europa. Maar, de meeste radioluisteraars zitten in de auto of in bad, staan in de keuken of zijn aan het klussen in de schuur. Daarom is er wel degelijk toekomst voor de DAB-toestellen, zij het op langere termijn. Het zou sneller gaan wanneer de overheid de commerciële stations duidelijkheid biedt over hun frequenties. Daarnaast is de opkomst van DAB-autoradio’s van invloed. Nieuwe Duitse en Britse automodellen zijn standaard uitgerust met een radio met DAB-ontvangst. Het voordeel daarvan is dat tegelijk met het radiosignaal ook andere informatie binnenkomt. Zo krijgt de automobilist via display of beeldscherm op de DAB-radio ook verkeersinformatie, nieuws en sportuitslagen aangeleverd. Toch nog even proberen in een grote speciaalzaak. Bingo: drie modellen op voorraad. Beetje retro-ontwerp: een fraai afgewerkt houten kastje met ingebouwde speakers en een overzichtelijk paneel. Nu nog een schemerlamp erbij, een vrolijk kleedje op tafel en een trommel met kaakjes binnen handbereik. Maar het geluid doet in niets aan de jaren vijftig denken. Kraakhelder, geen greintje ruis, laat staan de echo van een andere zender. Ook het eindeloos met de tuneknop afspeuren van frequenties af is verleden tijd. Het DAB-toestel doet de afstemming automatisch, op naam van het gewenste station. Nog een paar jaar geduld en iedereen kan straks waar dan ook naar radio van cd-kwaliteit luisteren.[ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|