Bouterses advocaat verheugt zich op decemberzaak |
|
datum plaatsing |
3 november 2007 |
medium |
Vrij Nederland |
auteur |
Diederik Samwel |
Op 30 november begint in Suriname het proces tegen oud-legerleider Desi Bouterse en 24 andere verdachten van de decembermoorden in 1982. Die zaak gaat ‘wel even’ duren, verwacht Irwin Kanhai, de raadsman van Bouterse. Kanhai heeft de eerste wrakingsakte al klaar liggen en daarna zijn er nog meer dan ‘genoeg spelletjes’ te spelen. Irwin Kanhai hangt achterover in zijn bureaustoel, handen in de nek, ogen gesloten. Even bijkomen van de zittingen van vanochtend. Moe maar voldaan. Want die zware jongen uit Colombia heeft hij wel mooi vrij gekregen. Handel in drugs, waar een groot deel van zijn cliënten van wordt beschuldigd. Straks gaat hij even naar huis om te baden en wat te eten, daarna moet hij door naar de cellenhuizen. O, voor hij het vergeet: hij moet de vogelkooien nog schoonmaken. Zoals veel Surinamers houdt Kanhai twa-twa-vogels, zangvogels waar op de vroege zondagochtend aardig wat geld mee valt te verdienen bij de zangwedstrijden op het Onafhankelijkheidsplein. Als het daar al van komt, want Kanhai heeft het druk genoeg. Gemiddeld zeven zittingen per week voor de strafzaken en daarnaast de civiele procedures. Maar die spelen zich grotendeels af op papier en kan hij ’s avonds en in het weekend afhandelen. Alles bij elkaar komt hij gemakkelijk aan vijftien, zestien uur per dag. Kanhai geldt als de bekendste advocaat van het land. Wie een zware straf boven het hoofd hangt, kan altijd nog een beroep op hem doen. Ook Desi Bouterse behoort met vier medeverdachten van de decembermoorden tot zijn cliënten. Op 30 november staan ze op de rol tijdens de eerste zitting. Als het doorgaat tenminste, want Kanhai heeft de startdatum vooralsnog alleen via de media vernomen. Voor hem begint het pas echt wanneer de dagvaardingen zijn uitgegaan: ‘Dan weten we waar mijn cliënten precies van worden beschuldigd. Een grote strafzaak? We hebben hier wel vaker een moordzaak met twaalf of vijftien verdachten. Ik vind het geen geweldige zaak. Het is alleen pikant vanwege de politieke lading en omdat dat de gebeurtenissen al bijna 25 jaar achter ons liggen. Daarbij zit vrijwel niemand op deze zaak te wachten. Het OM doet het ook alleen maar omdat het hen is opgedragen. Weet u, de huidige procureur-generaal, Subhaas Punwasi, is in de militaire periode minister van Justitie geweest.’ In de namiddag heeft Kanhai zijn pak verwisseld voor een joggingbroek, T-shirt en slippers. Zijn gouden ketting draagt hij nog wel. In een oude Toyota Starlet rijdt hij langs drie cellenhuizen om cliënten te bezoeken vóór hun zaak voorkomt deze week. Hoewel Justitie een deel van de resterende verdragsmiddelen heeft aangesproken om huizen van bewaring en politieposten op te knappen, kun je je maar beter niet laten arresteren in Suriname. De gevangenen verdringen zich achter de tralies. Hoeveel gedetineerden een cel moeten delen valt moeilijk na te gaan. Kleren hangen te drogen aan de buitenmuur, vastgeknoopt aan de tralies. Daar stinkt het wat minder naar zweet en ontlasting. Een zwerver test uit alle macht de constructie van de houten bank waar hij aan vast zit geketend. Op het moment dat hij door drie agenten naar het cellenblok wordt gesleurd zet hij het op een krijsen. Het schuim druipt van zijn kin. Tot hij Kanhai in de gaten krijgt. ‘Ai meester, kunt u niets voor me doen?’ Maar de raadsman loopt onverstoorbaar verder. Ja, ze kennen hem hier wel zo’n beetje, mompelt hij. Dat krijg je als je zoveel strafzaken doet. Vervolgens trekt hij per gedetineerde een paar minuten uit. De een valt niet te bewegen de stugge ontkenning van zijn door verschillende getuigen bevestigde aanwezigheid bij een beroving op te geven. De ander verwacht hulp van familie in Holland na zijn arrestatie op vliegveld Zanderij wegens cocaïnebezit. In het bureau op Uitvlugt zitten twee mannen vast die een agent een kaakfractuur hebben bezorgd en twijfels hebben over het politierapport. Omdat de Surinaamse advocatuur geen specialismen kent, treft Kanhai de meest uiteenlopende dossiers aan op zijn bureau. Pro deo zaken komen niet voor in Suriname, maar Kanhai verleent regelmatig rechtsbijstand zonder honorarium. Omdat hij vindt dat elke burger daar recht op heeft. Of omdat hij een bepaalde zaak interessant vindt. Kanhai verwacht veel van het decemberproces, hij kan zich er zelfs op verheugen. Omdat het Surinaamse volk na al die jaren eindelijk verlost zal zijn van deze zaak. Veel hangt af van de tenlastelegging in de dagvaarding. Vermoedelijk worden zijn cliënten straks van moord beschuldigd. Maar dan? Kanhai somt haast triomfantelijk een aantal wedervragen op. In hoeverre valt moord na zoveel jaar nog te bewijzen? Wat is straks precies het verwijt aan zijn cliënten? Wie heeft de trekker overgehaald in Fort Zeelandia? Moeten we echt afgaan op al die roddelverhalen waar de pers zich door laat leiden? Kan het OM bewijzen leveren voor wat er is gebeurd? Het klopt dat zijn cliënt Bouterse als regeringsleider politiek verantwoordelijk was voor de gebeurtenissen op 8 december 1982. Maar kan hij daar ook strafrechtelijk voor worden vervolgd? ‘Talloze mensen zijn verhoord door de politie en later door de rechter-commissaris tijdens het gerechtelijk vooronderzoek. Maar zijn die getuigenissen ingegeven door wat mensen met eigen ogen hebben gezien of zijn ze gevoed door de geruchtenmachine?’ Volgens Kanhai wemelt het van de tegenstrijdigheden in het dertien ordners tellende dossier en zal pas op de zitting aan het licht komen hoe betrouwbaar alle getuigenverklaringen zijn. ‘Neem nou de rol van Fred Derby (de vakbondsleider en parlementariër voor de Surinaamse Partij van de Arbeid, SPA, de enige van de zestien opgepakte prominenten die het verblijf in Fort Zeelandia overleefde, DS). Hij heeft onder ede verklaard dat hij twee keer met mijn cliënt heeft gesproken in het fort. Hij heeft ook gezegd dat hij lichamen heeft zien liggen. Maar Derby heeft niet verteld wat er gebeurd is in het fort. En welk slachtoffer gaat een dag later uitgebreid zitten borrelen met Bouterse? In een ontspannen sfeer kaarten, eten en drinken. In het huis van Bouterse in Domburg was dat. Daar zijn drie verschillende getuigenverklaringen van, onder meer van Siegfried Gilds (oud-minister van Justitie en partijgenoot van Derby, DS). Derby heeft zich bovendien voor drie uren teruggetrokken met Bouterse. Wat is daar precies besproken?’ Kanhai is zich ervan bewust dat niet iedereen in Suriname op dit soort onthullingen zit te wachten, maar hij kan niet anders. Ook hij wil bijdragen aan waarheidsvinding. Maar vóór de getuigenverklaringen aan de orde zijn, spitst de zaak zich toe op puur juridische procedures. De eerste zitting wordt een hele korte, voorspelt Kanhai. Het eerste wat hij gaat doen is het wraken van Kris Pultoo, de voorzitter van de Krijgsraad. Maar of dat ook nodig is? Pultoo ligt als hartpatiënt sinds eind oktober in een Nederlands ziekenhuis en het is zeer de vraag of hij eind november weer in functie is. Toch heeft Kanhai de wrakingsakte al klaar liggen: ‘Pultoo heeft destijds de bezwaarschriften van de verdachten behandeld. Eigenlijk kan hij wel verwachten dat ik dit ga doen. Daarna ga ik nog een paar andere rechters wraken. En zoveel zijn er niet in Suriname. Daarna ga ik de betrouwbaarheid van de getuigenverklaringen aan de kaak stellen. Ook door psychologische rapporten op te vragen. Ach, er zijn nog zoveel spelletjes te spelen. Voor je het weet, zijn we maanden verder.’ [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|