De visie van Sjaak Jansen, hoogleraar belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Met de nieuwe Wet Personenvennootschappen, die hoogstwaarschijnlijk op 1 januari 2008 van kracht wordt, zal de maatschap als rechtsvorm verdwijnen. Dat heeft nogal wat consequenties voor medici met een eigen praktijk. Hoogleraar belastingrecht Sjaak Jansen waarschuwt: \'Artsen zullen zich goed moeten informeren. Daar hebben ze misschien geen zin in, want ze houden zich liever met medische handelingen bezig. Maar ze zullen wel moeten. Ze zijn ondernemers en dit hoort erbij.\'

Wat gaat er precies veranderen als de nieuwe Wet Personenvennootschappen in werking treedt?

Zodra de nieuwe wet van kracht wordt, zullen alle openbare maatschappen auRotomatisch worden omgezet in openbare personenvennootschappen (OV’s). De belangrijkste verandering ligt op het vlak van de aansprakelijkheid. Artsen die momenteel in een maatschap samenwerken, zijn slechts voor een gelijk deel aansprakelijk voor de schulden aan derden. Binnen een OV zullen de vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn. Dat betekent een aanzienlijke verzwaring van de aansprakelijkheid. Artsen moeten daar terdege rekening mee houden.

Kunnen medici iets doen tegen die verzwaring van de aansprakelijkheid?

Dat ligt niet zo eenvoudig. Er komt een bepaling in de wet om de aansprakelijkheid enigszins te beperken, maar de hoofdelijke aansprakelijkheid komt in beginsel vast te staan. Dat betekent dat de bewijslast bij de betrokken medicus komt te liggen: hij zal moeten bewijzen dat hij in een bepaalde kwestie niet aansprakelijk kan worden gesteld. Ik zou artsen in elk geval aanraden om nog eens goed naar de beroepsaansprakelijkheidsverzekering te kijken. De premie daarvan zal ongetwijfeld omhoog gaan, omdat onder de nieuwe wet een grotere dekking gewenst is.

Is het voor artsen een optie om een bv. op te richten? Binnen een bv. is de aansprakelijkheid immers beperkter.

Dat zou inderdaad een goede optie zijn als het alleen gaat om het beperken van de aansprakelijkheid. Maar aan een bv. kleven ook forse nadelen. Vanuit fiscaal oogpunt is een bv. pas interessant bij grote winsten in de orde van 2 tot 3 ton per jaar. Bovendien brengt een bv. een hoop administratieve en andere rompslomp met zich mee. Ik vermoed dat de bv. daarom voor de meeste medici geen optie zal zijn. Dat betekent dat ze geen andere keuze hebben dan de OV met alle gevolgen van dien. Dat lijkt me voor hen geen winst.

Brengt de overgang van maatschap naar OV nog meer veranderingen met zich mee?

Ja zeker. Onder de nieuwe wet krijgen vennoten de mogelijkheid om te kiezen voor een OV met rechtspersoonlijkheid, de OVR. Voor de inkomstenbelasting maakt dat geen verschil - vennoten zijn zowel in de OV als in de OVR ondernemer - maar de keuze voor rechtspersoonlijkheid heeft wel gevolgen voor de overdrachtsbelasting.

Kunt u dat toelichten?

Een OVR kan eigenaar worden van een bedrijfspand. Dat kan voordelen hebben voor de vennoten, omdat toe- en uittreding eenvoudiger worden. Als de OVR eigenaar is van het pand, hoeven vennoten bij toe- of uittreding geen overdrachtsbelasting te betalen. De vraag is of medici hier veel aan hebben. Voor alle artsen die samenwerken in een bedrijfsruimte die eigendom is van een van de maten of in een gehuurd pand is het in elk geval niet interessant.

Waarom komt die nieuwe wet er eigenlijk? Voldeden de oude regelingen niet meer?

Ik denk dat de huidige regelgeving voor de meeste medici helemaal geen problemen oplevert. De maatschap als rechtsvorm voldoet prima. Binnen grotere samenwerkingsverbanden - zoals bijvoorbeeld bouwondernemingen - heeft men echter wel problemen met de huidige wet. Vanuit die sector is er bij de overheid op aangedrongen om de wet aan te passen. Het punt is dat de oude wet uit 1838 dateert en dat de wettelijke regelingen zeer verspreid staan in verschillende wetten. Bovendien is er in de loop der jaren veel jurisprudentie ontstaan. Dat alles leidde tot nogal wat onduidelijkheid. Het is dus echt wel tijd om die wet te moderniseren.