Retro, maar dan anders |
|
datum plaatsing |
02-04-2007 |
medium |
AD |
auteur |
Jasper van de Kerkhof |
Op een voormalig veilingterrein in hartje Utrecht verrijst Parkhaven, de grootste binnenstedelijke Vinex-locatie van Nederland. Maar niet alleen de omvang maakt Parkhaven tot een bijzonder project. De jaren 30 herleven hier, maar dan in een modern jasje. Wie bekend is met het verrommelde industriegebied ‘achter het station’ in Utrecht, zal vreemd opkijken dat juist daar een omvangrijk en gedurfd nieuwbouwproject gestalte krijgt. Parkhaven wordt met ruim 950 woningen de grootste binnenstedelijke Vinex-locatie van ons land. Geïnspireerd door de jaren 30, met roodgetinte baksteen, erkers en dakranden, maar ook onmiskenmaar met een eigentijdse touch. Parkhaven heette tot voor kort Dichterswijk-west, een troosteloos bedrijventerrein ingeklemd tussen de Jaarbeurs, de drukke Croeselaan en het Merwedekanaal. In de jaren 20 van de vorige eeuw werden de Utrechtse groente- en fruitveilingen verplaatst naar een nieuwe Veilinghal, in het huidige Parkhaven. De nabijheid van het Merwedekanaal en een laad- en loshaven was daarbij van cruciaal belang. De goede transportverbindingen trokken ook veel koel- en overslagbedrijven naar het gebied. Na de oorlog verloor de veiling zijn aantrekkingskracht. Steeds vaker verliep het vervoer van groente en fruit over de weg. De haven werd gedempt en in 1968 vertrok de veiling. De in 2000 gesloopte veilinghal wordt in attractiepark Land van Ooit in orginele staat herbouwd. Het veilingkantoor, gebouwd in ‘Amsterdamse School’-stijl, is bewaard gebleven en doet dienst als kinderdagverblijf en sportaccomodatie. ,,Dichterswijk-west was een typisch voorbeeld van een binnenstedelijke transformatielocatie”, vindt wethouder Ruimtelijke Ordening Marie-Louise van Kleef. ,,We zijn voordurend op zoek naar dergelijke plekken, want de uitbreidingsmogelijkheden aan de rand van de stad zijn beperkt.” De wethouder spreekt dan ook van een ‘aanwinst’. ,,Parkhaven verbindt straks de oude woonwijken ten westen van de binnenstad met het stationsgebied, dat later ook helemaal op de schop gaat. De stijl van het nieuwe woongebied sluit aan bij die van omliggende bebouwing. Bovendien biedt het project een mix van eensgezinswoningen en appartementen. Ook gezinnen moeten prettig in het centrum kunnen wonen.” Bijzonder aan Parkhaven is de wijze waarop het project tot stand kwam. Alle betrokkenen, zoals gemeente, projectontwikkelaars, stedenbouwkundigen en (landschaps)architecten, zaten met elkaar om de tafel. Het plan is als het ware in één keer ontworpen en niet in fases, zoals gebruikelijk is. Resultaat daarvan is een sterke samenhang tussen de verschillende delen van Parkhaven en tegelijkertijd een verrassende variatie in woningtypen. Achter het ontwerp van het wooncomplex ‘Symfonie’ zit een bijzonder verhaal. Vier architecten werkten samen aan het ontwerp, waarin hun verschillende opvattingen duidelijk tot uiting moesten komen. Dat is nog tot daaraan toe, maar iedere architect nam ook slechts een deel van elke woonlaag voor zijn rekening. De gevel is daarmee een schakering van raampartijen en metselwerk, terwijl de eenheid toch bewaard is gebleven. Alle appartementen hebben verdiepingshoge ramen in de woonkamer. De kleur van het metselwerk is steeds gelijk, maar het materiaal en metselwijze van de rode baksteen varieert. Aansluitend op de hedendaagse behoefte aan rust en veiligheid wordt de wijk overwegend autovrij. Alle bewoners krijgen een ondergrondse parkeerplek, alleen bezoekers moeten hun auto boven het maaiveld parkeren. Het groen tussen de appartementsblokken vormt een semi-publieke ruimte, duidelijk gescheiden van de openbare weg, maar wel vrij toegankelijk. Toch heeft wethouder Van Kleef ook een punt van kritiek. ,,De overheid wil dat een kwart van de nieuwe woningen in Nederland in de binnensteden wordt gebouwd, maar geeft daarvoor geen geld, waardoor het opstarten van herontwikkelingsprojecten in gevaar komt. De kosten voor het opkopen van bedrijfspanden, sociale woningbouw en een dure ingreep, zoals de renovatie van de veilinghaven komen dus op het bordje van de gemeente terecht. Ook de projectontwikkelaars zouden een grotere bijdrage moeten leveren. WAT IS VINEX? Vinex was in 1993 het antwoord van de politiek op de versnippering van het landschap in Nederland. De ongebreidelde verstedelijking van het platteland moest een halt worden toegeroepen, door de woningbouw te concentreren in zogeheten Vinex-locaties, meestal aan de rand van grote steden. Tegenwoordig worden ook vaak overbodige bedrijfsterreinen, spoorwegemplacementen en havengebieden in de binnenstad aangewezen als Vinex-locatie. Parkhaven is daarvan een voorbeeld. In 2015 zullen er in totaal 635.000 woningen op Vinex-locaties zijn gebouwd. Vinex moet tegemoet komen aan de woonwensen van de 21ste eeuw: groter, gevarieerder en meer leefkwaliteit. Toch is er soms kritiek op de uniformiteit van de woningen en het gebrek aan voorzieningen, zoals openbaar vervoer en scholen in buitenstedelijke locaties. Bekende Vinexgebieden zijn Ijburg in Amsterdam en Leidsche Rijn in Utrecht. www.vinex-locaties.nl [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|