Besparen door zelf afbouwen |
|
datum plaatsing |
08-03-2003 |
medium |
AD |
auteur |
Jasper van de Kerkhof |
Kwalitatief hoogstaande nieuwbouw is onhaalbaar voor starters en mensen met lagere inkomens. Of toch niet? Een afbouwwoning is een aantrekkelijke optie voor klussers met een flinke dosis doorzettingsvermogen. Stukken goedkoper en nog volop inspraak ook. Aan de rand van de wijk hofstad in forensengemeente Houten, onder de rook van Utrecht, staan vier rijtjes woningen in opvallende jaren ’30 stijl. Donkerrode baksteen en hoge gebogen daken belegd met vlakke dakpannen zijn de blikvangers. Het nieuwste project ‘afbouwwoningen’ van het Utrechtse architectenbureau Van Klooster onderscheidt zich in nóg twee opzichten van de andere huizen in de buurt; ze zijn een stuk goedkoper én afgestemd op de individuele wensen van de bewoners. Al 30 jaar timmert architect Jacques van Klooster (61) aan de weg met afbouwwoningen. Het idee voor ‘consumentgericht bouwen’ rijpte toen Van Klooster begin jaren ’70 op de Academie voor Bouwkunsten in Amsterdam zat. ,,Het was de tijd van de democratisering. Veel praten en overleg tussen bewoners en architectuurstudenten. Maar in de praktijk ging het heel anders toe. Huizenkopers werden allemaal in hetzelfde strakke keurslijf geperst.” Van Klooster begon te experimenteren met cascobouw, wind- en waterdicht opgeleverde woningen waarvan de volledige afwerking voor rekening van de koper kwam. ,,Daarvoor moest je onderhand bouwvakker zijn. Dat bleek voor de meesten veel te ingewikkeld en bewerkelijk te zijn”, blikt hij terug. De architect vond een tussenvorm met voldoende inspraak voor de toekomstige bewoners, maar zonder maandenlange bouwrompslomp. De ‘afbouwwoning’ was geboren. Inmiddels heeft hij er meer dan 1200 in tientallen gemeenten op zijn naam staan. Anders dan bij de reguliere woningbouw zitten bij een afbouwproject huiseigenaar, architect en aannemer vanaf begin tot eind samen rond de tafel. De architect is de spil. Hij ontwerpt in opdracht van de kopers een serie woningen binnen het afgesproken budget. Vervolgens coördineert hij het hele traject van de aankoop van bouwgrond tot de oplevering. Van Klooster spreekt van ‘herstel van de traditionele band tussen bewoner, architect en aannemer’. ,,Zo is het tot de komst van de projectontwikkelaar altijd geweest.” Afbouwwoningen hebben bij oplevering ramen en deuren en zijn waterdicht; elektriciteit, water en licht zijn aangelegd. De bewoner regelt zelf het sanitair en de keuken, en zorgt voor de afwerking zoals schilderen, behangen en betegelen. ,,De meesten kunnen dat prima zelf”, aldus Van Klooster. ,,Vooral jonge mensen, een belangrijke doelgroep voor ons, zijn niet te beroerd om hun handen uit de mouwen te steken. En ze krijgen van ons advies hoe ze de afbouw het beste kunnen aanpakken.” De ervaring leert dat de meeste kopers een lange vakantie opnemen en dan vier tot zes weken nodig hebben voor de afbouw. Een superklusser hoef je niet te zijn, maar enige doe-het-zelf kennis is wel een absolute vereiste. ,,Voor we aan een project beginnen, organiseren we een dia-avond waarop we uitleggen wat er allemaal bij komt kijken”, legt Van Klooster uit. ,,Nogal wat geïnteresseerden haken dan af. Ze vinden het te veel werk, of te ingewikkeld. Zo blijven alleen de mensen over die het écht zien zitten.” Kopers kunnen in grote lijnen zelf bepalen hoe hun toekomstige woning eruit komt te zien, omdat ze mogen meepraten over indeling, uitbreidingen en binnenafwerking. De architect gaat uit van een ‘basiswoning’ waarbij allerlei opties mogelijk zijn: de keuken voor of achter, een vide van twee woonlagen hoog of een aanbouw, het kan allemaal. ,,Maar de meeste klanten zijn vrij behoudend in hun keuzes, echt extravagante wensen komen we niet tegen”, lacht Van Klooster. Natuurlijk zijn er grenzen aan die keuzevrijheid, zoals het stedenbouwkundig plan of het bouwbesluit. En dat is maar goed ook, vindt Van Klooster. ,,Als bewoners iets willen, is het onze taak om daarin te adviseren en uit te rekenen welk kostenplaatje daaraan hangt. Het is ook van groot belang dat wij duidelijk maken wat wel en niet kan. Vaak willen mensen wel de vrijheid voor zichzelf maar niet voor de buren. Het project moet toch een eenheid blijven.” Volgens Van Klooster zijn afbouwwoningen 20 tot 30 procent goedkoper dan vergelijkbare huizen in dezelfde wijk, vooral omdat tussenpersonen als grondspeculanten, projectontwikkelaars en makelaars worden uitgeschakeld. ,,Ik roep al jaren dat de markt zwaar overspannen is. Kennelijk zit er enorm veel ruis in de reguliere huizenmarkt, anders kan ik die enorme verschillen tussen kost- en marktprijs niet verklaren. De Vereniging Eigen Huis onderstreept die lezing. Toch zitten en ook haken en ogen aan de afbouwwoning. Grootste knelpunt is het gebrek aan geschikte bouwpercelen. Vooral in populaire Vinex-locaties in de Randstad, zoals Leidsche Rijn of IJburg, is vrijwel alle grond in handen van projectontwikkelaars. Wat overblijft, komt doorgaans voor veel geld in de vrije sector terecht. ,,Wij blijven letterlijk met de restjes zitten”, verduidelijkt Van Klooster. ,,De gemeente moet de politieke wil hebben om grond voor dit soort projecten beschikbaar te maken.” Almere heeft als eerste stad toegezegd dat 30 procent van alle nieuwe woningen in ‘individueel opdrachtgeverschap’ wordt gebouwd. Daarmee komt de groeigemeente tegemoet aan de wens van de voormalige staatssecretaris van volkshuisvesting, Remkes, die huizenkopers meer inspraak wilde geven in de uitvoering van nieuwbouwprojecten. Van Klooster: ,,Veel gemeenten hebben koudwatervrees, voor hen is het ook nieuw. Meestal draaien ze snel bij. We mogen altijd terugkomen voor nieuwe projecten.” Een afbouwproject vergt een lange adem, want de procedures kunnen veel tijd in beslag nemen. ,,Dat vraagt betrokkenheid van de toekomstige bewoners”, aldus Van Klooster. ,,Je moet het wel leuk vinden om de bouw van je huis, met alle voorspoed en tegenslag die daarbij hoort, van dichtbij mee te maken, en om samen met je medebewoners naar creatieve oplossingen te zoeken. Maar dat lijkt mij juist hartstikke spannend.” www.vanklooster.nl www.sev.nl [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|