Behoedzaam met asbest |
|
datum plaatsing |
01-11-2003 |
medium |
AD |
auteur |
Jasper van de Kerkhof |
In tachtig procent van de woningen gebouwd tussen 1960 en 1980 is asbest verwerkt. Gevaarlijk? Soms is verwijderen de beste optie, vaak kun je het maar beter laten zitten. Bekend gezicht in veel naoorlogse stadswijken. Een grote luchtdichte tent onttrekt een woning uit de jaren ‘60 uit het zicht. Mannen gehuld in witte ‘ruimtevaartpakken’ lopen af en aan. Hier wordt asbest verwijderd, een stof waarvan iedereen de naam kent, maar slechts weinigen de gevaren. En dat terwijl in de Nederlandse woningen 1200 kiloton (1,2 miljoen kilo!) pure asbest is verwerkt. Die 1200 kiloton pure asbest is verwerkt in zes miljoen kilo asbesthoudend materiaal, schat Robbie Höll. Hij is directeur van ingenieursbureau Oesterbaai in Delft, gespecialiseerd in het opsporen van asbest. Voorlopig heeft hij nog werk genoeg. ,,Een rekensommetje leert dat het in het huidige tempo nog honderd jaar duurt voordat alle asbest uit de Nederlandse woningen en gebouwen is verwijderd.” Asbest is eigenlijk een verzamelnaam voor een reeks natuurlijke stoffen opgebouwd uit miljoenen naaldvormige vezels. Het materiaal is zeer slijtvast, hittebestendig en bovenal goedkoop, en om die redenen werd het vooral na de Tweede Wereldoorlog grootschalig toegepast in de huizenbouw. Maar asbest is ook gevaarlijk, of liever, kán gevaarlijk zijn. Vanaf de jaren ’80 wordt het daarom niet meer toegepast in de bouw, en sinds 1993 is de verkoop van asbesthoudende materialen zelfs helemaal verboden. Over de risico’s van asbest voor de gezondheid doen allerlei verhalen de ronde. ,,Het gevaar wordt soms overdreven, dan zijn mensen bang terwijl dat niet direct nodig is”, meent Höll. Maar betere voorlichting leidt tot meer kennis, denkt hij. ,,Tegenwoordig gaan de meeste mensen serieus met de gevaren van asbest om, zonder dat hun emoties leiden tot overdreven handelingen.” Asbest ís gevaarlijk, maar alleen bij inademing van hoge concentraties. Jaarlijks sterven in Nederland naar schatting 600 mensen als gevolg van blootstelling aan asbest. Vaak zijn de slachtoffers er langdurig en intensief mee in aanraking gekomen, bijvoorbeeld vanwege hun beroep. Inademing van asbest kan leiden tot dodelijke aandoeningen als asbestose (stoflongen) en longvlieskanker. Ook verhoogt opname de kans op longkanker bij rokers en kan het leiden tot de relatief onschuldige asbestwratten. Niet alle asbest is even gevaarlijk. In 95 procent van de gevallen gaat het om asbestcement, zoals golfplaten en oude vensterbanken. ,,Dergelijke toepassingen leveren doorgaans geen gevaar op omdat de asbestvezels stevig verbonden zijn met het cement”, legt Höll uit. ,,Maar het is wel zo dat materiaal in de loop der tijd in kwaliteit achteruit gaat, beschadigd raakt of verweerd. Je moet het gevaar van asbest met gepaste voorzichtigheid en gezonde logica benaderen.” Veel gevaarlijker zijn de niet-hechtgebonden toepassingen, bijvoorbeeld spuitasbest, dat vaak werd gebruikt als brandwerende- en isolatielaag op wanden en plafonds. Het is een bros materiaal waaruit gemakkelijk asbestvezels kunnen vrijkomen. Sinds 1977 is het gebruik van spuitasbest dan ook verboden. ,,Spuitasbest moet je verwijderen of laten verwijderen. Of geheel laten afdekken”, adviseert Höll. Professionele sanering van asbest is niet goedkoop. Om te voorkomen dat asbestvezels vrijkomen, wordt eerst een luchtdichte tent (containment) om het asbesthoudende materiaal heen gebouwd. Afzuiginstallaties brengen het containment in onderdruk, waarna de licht door een speciaal filter wordt gezogen dat asbestvezels tegenhoudt. Gemiddeld kost verwijdering € 2000, en dat bedrag loopt snel op afhankelijk van de hoeveelheid materiaal dat weg moet. Landelijke subsidieregelingen zijn er niet, al bieden sommige gemeenten financiële tegemoetkomingen. Zelf verwijderen mag alleen met toestemming van de gemeente, die daaraan meestal strenge eisen stelt. ,,Het opsporen en verwijderen van asbest zijn twee aparte disciplines”, meent Höll. Asbest kan in van alles zitten, er zijn meer dan 3500 toepassingen van bekend. ,,Sommige asbestverwijderaars denken daar te lichtvaardig over, zodat niet alle asbest wordt verwijderd. Of, en dat is erg duur, ze verwijderen materiaal dat ten onrechte als asbesthoudend wordt bestempeld.” Eigenaren van koopwoningen mogen zelf bepalen of ze asbest al dan niet verwijderen. Wel is een ‘asbestinventarisatie’ verplicht als het pand wordt gesloopt of als het vermoeden bestaat dat asbesthoudend materiaal aanwezig is. Koper en verkoper kunnen onderling afspraken maken over het al dan niet verwijderen van asbest. De koper kan de schade achteraf verhalen als blijkt dat de aanwezigheid van asbest niet is gemeld. In dat geval is sprake een ‘verborgen gebrek’. Voor huurders ligt de situatie anders. De verhuurder eist bij verhuizing doorgaans dat de woning ‘in oorspronkelijke staat’ wordt opgeleverd. Dat betekent dat de huurder asbesthoudende materialen moet (laten) verwijderen die hijzelf heeft aangebracht, bijvoorbeeld vloerbedekking. Gebeurt dat niet, dan kan de verhuurder het asbest op kosten van de verhuurder laten weghalen. Uitgangspunt daarbij is dat de eigenaar van het materiaal verantwoordelijk is voor verwijdering. De aanwezigheid van asbest is van invloed op de waarde van de woning als het gevaar oplevert en dus verwijderd moet worden. ,,De waardevermindering is vergelijkbaar met de kosten voor sanering”, legt Höll uit. Uit eigen onderzoek van het ingenieursbureau blijkt dat de waarde om dat geval met enkele honderden euro’s daalt, met uitschieters tot € 5000. WAT TE DOEN De meest voorkomende asbestsoorten zijn witte, bruine en blauwe asbest. Blauw asbest is het meest gevaarlijk, wit asbest het minst, met bruin asbest daar tussenin. Negentig procent van het asbest in Nederland is wit asbest. Met het blote oog is asbest niet te herkennen, maar in de Postbus 51-brochure ‘ Asbest in en om het huis’ staat een uitgebreid overzicht van de producten en materialen waarin de stof mogelijk is verwerkt. Asbestcement (minder dan 20 procent asbest) is relatief ongevaarlijk en kan het beste blijven zitten, mits het niet verweerd of beschadigd is. Spuitasbest (meer dan 20 procent asbest) is wel gevaarlijk en moet worden verwijderd of afgeschermd. Op www.asbestnet.nl staat een formulier dat de risico’s van asbest in het eigen huis inschat. Neem bij vermoeden van asbest in huis contact op met de gemeente, de GGD of Keuringsdienst van Waren. Die kunnen vertellen wat de beste aanpak is. Voor de verwijdering van asbest is meestal toestemming van de gemeente nodig. Bij een sloopvergunning is inschakeling van een deskundig verwijderingsbedrijf vereist. Een ‘mededeling onder voorschrift’ betekent dat de sloop zelfstandig mag worden uitgevoerd, met inachtneming van de gemeentelijke voorschriften. Informeer bij de gemeente naar de regels voor het aanbieden van asbesthoudend afval. In elk geval moet het secuur verpakt worden in speciaal plastic en gescheiden van de overige vuilnis. Ga nooit aan asbest prutsen zonder op de hoogte te zijn van de gevaren! Erkende asbestdeskundigen dragen een kwaliteitskenmerk, een zogenoemde KOMO-keur. Een lijst daarvan is te vinden op www.bouwkwaliteit.nl. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|