Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



De apotheek gaat on line
De apotheek gaat on line

De apotheek gaat on line


datum

juni 2007

medium

Medisch Ondernemen

auteur

Corien van Zweden


In andere landen bestond het al langer, maar sinds 1 januari van dit jaar is het ook in Nederland mogelijk om op een veilige en efficiënte manier medicijnen te bestellen via een landelijk werkende internetapotheek: Nationale-Apotheek.nl. De initiatiefnemers verwachten dat de internetfarmacie binnen 8 tot 10 jaar 10% van de markt zal bestrijken. 'Het is efficiënter, makkelijker en goedkoper.'

'Internet heeft de afgelopen jaren in bijna alle branches business-tentakels gekregen. Mensen boeken reizen via internet, bestellen er hun boeken of zoeken on line naar een nieuw huis. Waarom zou je medicijnen niet via een internetapotheek kunnen bestellen?' Dat zegt entrepreneur Coen van den Heuvel die de afgelopen jaren tal van businessconcepten voor internet ontwikkelde onder meer op het terrein van de farmacie. Zijn nieuwste initiatief Nationale-Apotheek.nl lijkt een logische volgende stap. Van den Heuvel: 'Als ik mensen over ons project vertel, reageren ze vaak verbaasd: "Bestond dat dan nog niet?" vragen ze dan. Het lijkt volstrekt logisch dat patiënten die dat willen ook via internet hun medicijnen kunnen bestellen.'

Coen van den Heuvel – hij noemt zichzelf businessconcepten man – ging niet over één nacht ijs. 'Het gaat om een complexe markt,' zegt hij. 'We realiseren ons terdege dat het bestellen van medicijnen wezenlijk anders is dan bijvoorbeeld het kopen van een boek via de webwinkel. Bij de verkoop van medicijnen heb je met een tamelijk ingewikkeld samenspel van partijen te maken. De patiënt is de klant, maar het is de huisarts die bepaalt welk medicijn er gekocht gaat worden. De apotheek speelt als uitleverende partij een rol en tenslotte heb je de zorgverzekeraar die de rekening betaalt. Met al die partijen moet je rekening houden in het concept dat je ontwikkelt.'

Nationale-Apotheek.nl is een gezamenlijk project van verschillende ondernemingen. Van den Heuvels bedrijf Sierra Nova levert de software, Ceva Logistics (voorheen TNT Logistics) zorgt voor de opslag en handling en TNT Post stelt zich garant voor de bezorging. De medicijnen worden geleverd vanuit een speciaal daartoe opgerichte apotheek die gevestigd is op het bedrijventerrein van Ceva Logistics in Oss. Daar werkt onder meer apotheker Roelof Kok, die zeer enthousiast is over het concept. 'Het is snel en makkelijk,' zegt hij. 'De huisarts mailt het recept regelrecht naar ons en wij zorgen ervoor dat de patiënt zijn medicijnen de volgende dag bezorgd krijgt via TNT Post. In de meeste gevallen kan het pakketje gewoon door de brievenbus. Als de klant dat wil, kunnen we de medicijnen bijvoorbeeld ook op zijn werk laten bezorgen.'

Kok en Van den Heuvel vinden de keuzevrijheid van de patiënt een groot goed. 'In de Verenigde Staten functioneert de internetfarmacie al langer,' zegt van den Heuvel. 'Iedere patiënt krijgt daar de keus: wil hij zijn medicijnen via een internetapotheek thuis laten bezorgen of gaat hij liever zelf bij de apotheek langs? Zo zou het in Nederland ook kunnen. Mensen denken vaak dat ze vast zitten aan die ene apotheek, maar dat is niet zo. Ze zijn vrij om te kiezen. Als patiënten het onhandig vinden om langs te gaan bij de apotheek, waar ze lastig kunnen parkeren of lang moeten wachten, dan kunnen ze kiezen voor een internetapotheek. Er is onderzoek gedaan door de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie waaruit blijkt dat 80% van internettend Nederland geïnteresseerd is in mogelijkheden om hun arts via internet te raadplegen of medicijnen on line te bestellen. De wens leeft dus.’

De initiatiefnemers achter Nationale-Apotheek.nl zijn zich ervan bewust dat internetfarmacie niet in alle gevallen de beste keus is. Soms is face to face contact met de apotheker onontbeerlijk. Roelof Kok die naast zijn werk voor Nationale-Apotheek.nl ook in een reguliere apotheek werkt, licht toe: 'Bij het eerste gebruik van een nieuw medicijn is het beter als de patiënt de medicijnen zelf op gaat halen, zodat hij direct zijn vragen kan stellen en waar nodig uitleg kan krijgen. Neem bijvoorbeeld de eerste uitgifte van inhalatiemedicatie. Daar is veel uitleg en instructie bij nodig. Dat kunnen en willen we niet doen via Nationale-Apotheek.nl. Op termijn willen we wel ondersteuning gaan bieden door middel van instructiefilmpjes die de patiënt on line kan bekijken. Toch zal face to face contact bij een eerste gebruik van groot belang blijven, vinden wij. We willen met Nationale-Apotheek.nl de reguliere apotheek niet vervangen. We zijn aanvullend. De reguliere apotheek houdt zijn bestaansrecht.'

Coen van den Heuvel haakt daarop in: 'In het geval van acute zorg is een internetapotheek geen optie. Het verzenden van de medicijnen kost minimaal een dag. De focus van Nationale-Apotheek.nl ligt dan ook vooral op de planbare medicatie, zoals de herhalingsreceptuur. Herhalingsmedicatie maakt ongeveer 80% van de omzet van de apotheken uit. Met een herhalingsrecept heeft de patiënt in de regel geen haast. Bovendien kent hij de medicijnen waardoor uitleg en instructie niet meer nodig zijn. Herhalingsrecepten zijn daarom bij uitstek geschikt om via internet uitgeleverd te worden. We koppelen aan ons initiatief ook een medicijnenherhaalservice. Via flexibele software die we zelf bouwen, zorgen we ervoor dat patiënten via een e-mail of een SMS-bericht een melding krijgen dat het tijd is voor hun herhaalmedicatie. Zo’n service zou de reguliere apotheek ook kunnen leveren, maar op dit moment gebeurt dat nog niet. Wij zijn daar helemaal op ingericht.’

Nationale Apotheek.nl focust specifiek op twee doelgroepen, legt Van den Heuvel uit. 'We richten ons op patiënten in de leeftijdsgroep van 40 tot 55 jaar. De internetpenetratie is binnen die groep veel hoger dan bij ouderen. Bovendien is dit de beginnend chronische groep. Daarnaast denken we dat ons concept interessant kan zijn voor vrouwen tussen de 20 en 45 jaar, die de anticonceptiepil slikken. De therapietrouw is onder pilgebruiksters groot, maar de zwakke schakel is vaak dat vrouwen in alle drukte vergeten om op tijd nieuwe medicatie te halen, zodat ze opeens zonder pillen komen te zitten. Daar kan Nationale-Apotheek.nl een rol in spelen. Onze klanten krijgen automatisch een melding wanneer het tijd is voor de nieuwe medicatie.'

De grootste zorg ten aanzien van een internetapotheek betreft de veiligheid. Hoe wordt de medicatiehistorie van de patiënt achterhaald? Roelof Kok: 'Goede informatie-uitwisseling is altijd een belangrijk punt, ook in de reguliere apotheek. Elke patiënt die bij Nationale-Apotheek.nl medicijnen wil bestellen, moet een aantal vragen beantwoorden die met de medicatiehistorie te maken hebben. De antwoorden worden opgeslagen in het persoonlijk profiel van de patiënt. Het voordeel van medicijnen bestellen via de computer is dat iedere keer opnieuw automatisch alle relevante vragen gesteld worden. Er kan nooit een vraag vergeten worden, iets wat in het persoonlijk contact met een apotheker wel eens kan gebeuren.’

Ook over de veiligheid van de distributie en verzending van de medicijnen is goed nagedacht. Coen van den Heuvel: 'TNT Post is daarvoor verantwoordelijk. We wilden het gemak van de bezorging in de brievenbus combineren met de veiligheid van de aangetekende post. Er is nu een systeem ontwikkeld via beveiligde kanalen, waarbij de pakketjes met medicijnen steeds traceerbaar zijn, maar wel gewoon via de brievenbus worden bezorgd. Aan de verpakking is veel zorg besteed, zodat een hond of een kind het pakje niet zomaar kan openen.'

Van den Heuvel en Kok denken dat Nationale-Apotheek.nl niet alleen voor de patiënt voordelen heeft, maar ook voor huisartsen aantrekkelijk kan zijn. Roelof Kok: 'De huisarts blijft verantwoordelijk voor de receptuur. Daar willen we ons absoluut niet in mengen. Maar al die telefoontjes over herhaalrecepten kosten de huisarts onnodig veel tijd. Met Nationale-Apotheek.nl kunnen we een deel van die last van de huisarts overnemen. Bovendien kunnen we een rol spelen in het bevorderen van de therapietrouw. Wij ontdekken via ons systeem meteen als een patiënt zijn herhaalmedicatie niet op tijd bestelt. Die informatie koppelen we terug naar de huisarts.'

Volgens Coen van den Heuvel zijn ook de zorgverzekeraars enthousiast over de landelijk werkende internetapotheek. 'Zorgverzekeraars zijn op zoek naar mogelijkheden om betaalbare zorg te leveren tegen een hoge kwaliteit. Daar sluit Nationale Apotheek.nl op aan. Wij streven ernaar op z'n minst dezelfde, maar liefst een hogere kwaliteit te leveren dan de reguliere apotheek. Wat zorgverzekeraars in het concept verder aanspreekt is de manier waarop we met Nationale-Apotheek.nl de therapietrouw denken te kunnen bevorderen.'

Van den Heuvel plaatst de ontwikkelingen graag in een breder perspectief. Hij stelt: 'De markt gaat kantelen. Kennis verschuift van de aanbiedende kant naar de kopende kant. De klant wil meer keuzevrijheid. Dat proces is niet meer te keren en ook de apotheek moet mee in die ontwikkelingen. De apothekers vormen een traditionele beroepsgroep en zijn gewend geraakt aan hun monopoliepositie. Dat gaat nu veranderen. Sommigen vinden dat misschien bedreigend. Dan zeg ik: elke bedreiging betekent een nieuwe kans.'

Wat zijn de voordelen van Nationale-Apotheek.nl voor de huisarts?
1. Het is goedkoper. Een internetapotheek heeft minder overhead dan een reguliere apotheek.
2. Het is efficiënter. De huisarts krijgt geen tijdrovende telefoontjes over herhaalrecepten meer.
3. Vergrote informatievoorziening. Nationale-Apotheek.nl koppelt gegevens van patiënten terug naar huisarts.
4. De huisarts kan via Nationale-Apotheek.nl meer zicht krijgen op de therapietrouw van zijn patiënten.

In welke opzichten verschilt een internetapotheek van een 'gewone' webwinkel?
1. Veiligheid. Er is meer controle nodig. Kleine fouten of vergissingen kunnen in de farmacie fatale gevolgen hebben.
2. De markt is heel complex. Er bestaan ongeveer 20.000 verschillende medicijnen en er zijn geregeld aanpassingen en wijzigingen.
3. Het betalingsverkeer verloopt anders dan in een gewone webwinkel, omdat de zorgverzekeraars daar een rol in spelen.
4. Vertrouwelijkheid is van groot belang. Patiëntgegevens zijn strikt vertrouwelijk. Dat stelt hoge eisen aan de informatiesystemen,

CV van Coen van den Heuvel
Coen van den Heuvel (1961) studeerde elektrotechniek aan de Technische Universiteit Delft. Hij werkte als consultant en interim-manager voor verschillende bedrijven. Sinds 1994 richt Van den Heuvel zich op de ontwikkeling en operationalisering van nieuwe business-modellen en business-cases op of via het internet. Als serial entrepreneur stond Van den Heuvel aan de wieg van een aantal internetbedrijven op het gebied van onder meer telefonie, huizen en reizen. In 2003 richtte hij Sierra Nova op, een onderneming die software ontwikkelt voor internetapotheken. Nationale-Apotheek.nl is zijn jongste initiatief.

CV van Roelof Kok
Roelof Kok (1980) studeerde farmacie aan de Universiteit Utrecht. Hij deed zijn doctoraalonderzoek naar de rol van de apotheker bij de behandeling van artrose aan de University of British Columbia in Vancouver. Kok komt uit een echte apothekersfamilie uit Leiden. Als lid van de derde generatie is hij werkzaam in een reguliere apotheek in Leiden. Daarnaast is hij gedeeltelijk verantwoordelijk voor Nationale-Apotheek.nl en is hij zijdelings betrokken bij Lagaay International, scheepvaartapotheek te Rotterdam.
[ < terug ]

aanverwante artikelen: