Vrijwilligers restaureren radiotelescoop in Dwingeloo |
|
datum plaatsing |
09-08-2007 |
medium |
NRC Handelsblad / NRC Next |
auteur |
Karin de Mik |
Vrijwilligers restaureren de radiotelescoop in Dwingeloo. Het industriële monument moet worden gered, vindt de stichting Camras. Bovendien kan de jeugd zo enthousiast worden gemaakt voor een baan in de natuurwetenschap. Aan de rand van de Dwingelose heide staat deze snikhete zondagmiddag een groepje vakantiegangers voor drie informatieborden. Op de achtergrond staat de grote radiotelescoop. Vrijwilliger Robert Langenhuysen van de Stichting Camras legt uit hoe belangrijk het instrument was. Hiermee keek je naar de rand van het heelal’’, vertelt hij. Er zijn radiogolven opgevangen die honderden miljoenen lichtjaren van ons vandaan komen.’’ –Niet voor te stellen, mompelt een van de toehoorders. ,,Indrukwekkend’’, vindt vakantieganger Patrick Steijaert uit het Belgische Deinze het bouwsel. Hij maakte met zijn gezin een fietstochtje over de hei toen ze plots de ,,antenne’’ zagen. Elke zondagmiddag geeft Langenhuysen tijdens een ,,hekvertelling’’ informatie over de telescoop, die sinds 1997 buiten gebruik is. Het wetenschappelijke onderzoek verplaatste zich naar de Westerbork Synthese Radio Telescoop. Veertig jaar lang werden er radiosignalen mee opgevangen uit de ruimte en de telescoop ontdekte vlak voor ,,sluiting’’nog twee nieuwe sterrenstelsels. De begin dit jaar opgerichte stichting Camras wil dit industriële erfgoed restaureren en een nieuwe functie geven. De schotel moet vooral de jeugd interesseren in een baan in de techniek en natuurwetenschap ,,Gebruik is de beste bescherming’’, onderstreept fysicus en oud-ondernemer Langenhuysen. Camras is genoemd naar de Nederlandse radiozendamateur en astronoom professor C.A. Muller. De schotel was zijn levenswerk en hij zette Nederland ermee op de astronomische wereldkaart. Enkele weken geleden werd de parabolische schotel voor het eerst sinds tien jaar vanuit zijn ,,slaapstand’’ (of badkuipstand) weer naar de horizon gericht. Het was een spannende test voor het 120 ton zware bouwwerk, vertelt Langenhuysen. Maar het lukte. Ongeveer 200 vrijwilligers, voornamelijk radiozendaamateurs en amateurastronomen, werken aan nieuwe mechanica en elektronica. Ook moet de buitenkant van het bouwwerk en de schotel worden gezandstraald en geverfd. De kosten hiervan bedragen 2,5 ton. Sponsoren en donateurs dragen bij en Langenhuysen hoopt ook op subsidie van de rijksoverheid. ,,Want dit is toch een fraai stukje toptechnologie.’’ Als de telescoop weer werkt, kan hij bijvoorbeeld een Marssatelliet volgen, die over twee jaar wordt gelanceerd, vertelt Langenhuysen. ,,Wil je de signalen daarvan opvangen, dan heb je gevoelige antennes nodig.’’ Het is broodnodig om jongeren te interesseren voor een baan in de exacte wetenschap, beklemtoont hij. ,,De Verenigde Staten en Europa kampen met een tekort aan bètawetenschappers. We lopen op dit gebied achter op China en India, waar jaarlijks tien keer zo veel natuurwetenschappers afstuderen als in het westen’’. Door de werking van de radiotelescoop wil de stichting aan jongeren laten zien ,,dat wetenschap leuk is.’’ En gezien de klimaatproblematiek is er behoefte aan wetenschappers, verzekert Langenhuysen. De vrijwilligers van Camras zitten over de hele wereld. ,,Tot in Australië aan toe. Dit instrument spreekt zeer tot de verbeelding’’, vertelt hij in de machinekamer, waar opnameapparatuur en ontvangers staan. In Australië? ,,Ja, mensen repareren thuis elektronica of ontwikkelen soft ware voor ons.’’ Vrijwilliger en buurtbewoner Cor Veldman komt geregeld naar de radiotelescoop. Hij is autodidact en zendamateur en kan volgens Langenhuysen goed overweg met de soldeerbout. ,,Mensen als Cor zijn van onschatbare betekenis voor de stichting’’, vertelt hij. Veldman bouwt mee aan een nieuwe ,,focal box’’, die op het internet kan worden aangesloten. Met dit focuspunt worden de gebundelde radiogolven opgevangen en versterkt. Veldman beklimt de beide stalen trappen die naar het plateau boven in de constructie voeren. ,,De box komt in dat vierkante hokje te zitten’’, wijst hij naar omhoog, waar vier stalen poten uit de spiegel naar het ontvangstdeel van de antenne lopen. ,,Zie je die roest’’, zegt hij als hij een leuning vastpakt. ,,Die moet sowieso vernieuwd worden.’’ Langenhuysen: ,,We zijn net op tijd met het restauratieplan. Het had niet veel langer moeten duren.’’ www.camras.nl www.astron.nl [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|