Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Een toeristenstad gaat in rook op
Een toeristenstad gaat in rook op

Een toeristenstad gaat in rook op


datum plaatsing

april 2007

medium

NRC Handelsblad

auteur

Karin de Mik


De bouw van een reststoffenenergiecentrale (REC) in Harlingen roept veel protesten op. Een toeristenstad gaat in rook op.

De avondzon doet de Waddenzee glinsteren. Een scholekster scheert fluitend door de lucht. Op de zeedijk in Harlingen wijst Sikke Jellema van het ‘Actiecomité Afvaloven Nee’ naar de kale zandvlakte van de Harlinger Industriehaven. In de verte staan de contouren van het droogdok van scheepswerf De Volharding en een traag draaiende windturbine. ,,Kijk, daar moet de afvaloven komen. Die pijp wordt 55 meter. Zeker 20 meter hoger dan die windmolen en de gebouwen van de werf.’’ Jellema, woonachtig in het nabijgelegen Wijnaldum vindt het onbegrijpelijk dat de gemeente Harlingen instemt met de bouw van een reststoffenenergiecentrale (REC) aan de rand van een kwetsbaar natuurgebied. ,,Als er een noordenwind waait, gaat de rook met giftige dioxines over de stad en ons dorp.’’ Spottend: ,,Op een gemeentelijke reclamebord stond altijd: ,,Harlingen met de geur van de zee. Straks kunnen ze erop zetten: ,,Harlingen, met de stank van afval.´´

De Friese afvalverwerker Omrin wil een nieuwe afvaloven bouwen, omdat bestaande afvalverbrandingsinstallaties de afvalberg niet aan kunnen. Zeker nu 2,7 miljoen ton Nederlands afval, na het Duitse stortverbod van 2005, in eigen land verwerkt moet worden. In de nieuwe centrale moet 228.000 ton voornamelijk Fries afval per jaar worden verbrand. De Harlinger industriehaven is een goede locatie, licht Monique de Jong van Omrin toe. ,,De oven past binnen het bestemmingsplan en het afval kan bovendien over water naar de zeehaven worden vervoerd.’’ Bijkomend voordeel is dat buurman zoutfabriek Frima de vrijkomende restwarmte kan gebruiken. ,,Daarmee bespaar je 75 miljoen kubieke meter aardgas per jaar’’, stelt De Jong. ,,En daar bovenop zorg je voor een CO2 reductie van 140.000 ton.’’ Het Harlinger gemeentebestuur vindt vooral het aantal arbeidsplaatsen (35 direct en 100 indirect) van groot belang voor de Friese havenstad, waar de werkloosheid met twaalf procent van oudsher hoog is. ,,We zitten daarmee zeker vier a vijf procent boven het Friese gemiddelde’’, verklaart burgemeester Paul Scheffer (PvdA).

Maar bewoners van de omringende dorpen Wijnaldum, Midlum en Pietersbierum zijn fel tegen de REC. De oven is overbodig, stoot kankerverwekkende giftige stoffen uit en past niet in het toeristisch imago van Harlingen, zijn hun argumenten. In Wijnaldum hangen bijna huis aan huis posters voor de ramen met de tekst ,,Afvaloven NEE!’. Bij Arend Leutscher van Dorpsbelang Wijnaldum hangen er zelfs twee. Hij verhuisde twaalf jaar geleden van Amsterdam naar de Friese havenstad. ,,Voor de rust, de ruimte en de schone lucht.’’ Hij is bang dat een centrale met een metershoge pijp het open Noord-Friese landschap aantast. Zijn angst is dat de centrale meer vervuilende industrie aantrekt. ,,En als we nog meer rotzooi krijgen, wordt Harlingen alleen maar onaantrekkelijker voor toeristen.’’ Jellema heeft een protestbord geplaatst bij Wijnaldum met de tekst: ,,Een toeristenstad gaat in rook op.’’

De Harlinger Hans Gillissen, lid van de SP-werkgroep, vindt een afvalverwerker volstrekt overbodig. De vaderlandse afvalberg kan afnemen als gemeenten besluiten kunststoffen zoals plastic flesjes, apart in te zamelen. ,,Dit gebeurt nu al in Italië, Frankrijk en Duitsland. ,,24 Uur per dag, 365 dagen per week zal een rookpluim uit de oven komen die tot ver in de omtrek te zien zal zijn. Geen plek om naar toe te komen.’’ De koppeling met zoutfabriek Frisia ligt uiterst gevoelig in de streek. De zoutwinning van steenzout op een diepte van drie kilometer deed de bodem binnen tien jaar dalen tot 32 centimeter, veel sneller dan voorspeld. Dorpsbewoners en landbouwers klagen over scheurvorming in woningen, verzilting van het land, verzakte hoogwaardige landbouwgrond en een verstoorde waterhuishouding. Ze zijn bang dat de afvaloven in de toekomst een argument wordt om de zoutwinning in stand te houden. In het nieuwe coalitieprogramma staat overigens dat de zoutwinning onder land moet worden stopgezet.


Burgemeester Scheffer wuift de bezwaren weg. ,,Giftige uitstoot? De centrale is veilig. En er wordt een dijk van een monitoringssysteem op gezet.’’ Monique de Jong van Omrin onderstreept dat de REC voldoet aan de strengste eisen en ,,ver onder de normen’’ blijft qua uitstoot. Ze wijst erop dat er in Alkmaar al vijftien jaar een afvalverbrander staat bij een woonwijk. Metingen hebben geen schadelijke uitstoot aan het licht gebracht. Scheffer denkt dat de reststoffenenergiecentrale een belangrijke vestigingsfactor kan zijn voor zijn stad. ,,Het is een unique selling point voor Harlingen. Het aantal arbeidsplaatsen is in potentie 200 a 300.’’ De actievoerders, waartoe ook LTO Noord en de Waddenvereniging zich hebben aangesloten, zijn niet overtuigd. Zij hebben inmiddels ongeveer 1400 protesthandtekeningen ingezameld en gaan hiermee de komende weken door. Ook lobbyt men bij wethouders van de 31 Friese gemeenten (die aandeelhouder zijn van Omrin) om voor een andere locatie dan Harlingen te kiezen. Eind mei wordt er beslist. Als de bouw doorgaat, moet de centrale in 2009 gaan draaien.
[ < terug ]

aanverwante artikelen: