Bellisima! |
|
datum plaatsing |
maart 2007 |
medium |
Yours |
auteur |
Jesse Budding |
Nu het voorjaar er weer aan komt, richt de mode zijn blik weer helemaal op Italië. Niet voor het eerst natuurlijk. De Italianen staan al sinds jaar en dag aan de top van modehuizen en zetten ook elders in de designwereld maar al te vaak de trend. Auto’s, meubels, you name it. Want design, dat zijn de slingers die je ophangt voor ‘la dolce vita’. Napels, de metro. Op een willekeurig station staart het wereldberoemde beeld van Hercules je indringend aan. Bij de volgende halte wordt het oog onmiddellijk getrokken naar het grote veelkleurige mozaïek. Een weer een stop verder kijk je je ogen uit naar talloze geparkeerde Fiats 500. Het staat allemaal in schril contrast tot de sobere ondergrondse in het veel rijkere Amsterdam en Rotterdam. Italianen en design, het zijn twee handen op een buik. Van het Lago di Como in het noorden tot aan de Etna in het zuiden: het hele sociale leven op het Apenijnse schiereiland is doordrenkt van ‘fare la bella figura’: als je er maar goed uitziet. Kleren maken de mens, of het nu een man of een vrouw betreft. Want juist de interactie tussen mens en object is het terrein van de ontwerper. De homo sapiens zou zich ook kunnen hullen in een juten zak met gaten erin. Maar van enige wisselwerking zou dan weinig te merken zijn. De Italianen lijken als geen ander doordrongen van het belang van de uiterlijke verschijning. ‘Dat is de reden dat Italië een voorloper is op het gebied van kunst, mode, design en architectuur’, meent Guy Sarlemijn van het gelijknamige Interior Design in Purmerend. ‘Italianen zijn over het algemeen te karakteriseren als een zeer emotioneel, passioneel en creatief volk en dat is ook zeker waar hun kunst en design zich door laat kenmerken.’ Merken als Versace, Armani, Dolce & Gabbana staan dan ook al tijden aan de top. De Italiaanse designers zijn de laatste tijd zelfs aan een ware opmars bezig in de Franse modehuizen, aldus Italië Magazine. En James Bond heeft zijn Engelse maatpakken allang verwisseld voor die van Italiaanse makelij. Maar ook qua schoeisel (Santoni, Sassetti), auto’s (Ferrari, Mazda, Maserati), huishoudelijke artikelen (Alessi), meubels - de wereldberoemde Salone del Mobile verrast elk jaar weer met onconventioneel meubilair - en sanitair geldt Italië als een land dat een toonaangevende rol speelt in de wereld. Food design? Ook hier staan de Italianen inmiddels hun mannetje. Een merk als Giugiaro of Cedroni zal de liefhebber bekend in de oren klinken. Voor een Italiaan is een jampot meer dan een stuk glas waar zoveel mogelijk jam in moet. Nee, Cedroni brengt een potje op de markt dat asymmetrisch, bijna artistiek, is vormgegeven. Dat de inhoud bestaat uit jam van aarbeien, citroen en tijm lijkt welhaast bijzaak geworden. Een mooi voorbeeld van een Italiaans topdesigner is zonder twijfel Giorgetto Giugiaro. Sarlemijn: ‘Deze Italiaanse topontwerper heeft voor het Italiaanse kapperslabel MG Bross, waarvan Sarlemijn exclusief distributeur is voor Nederland, een kapperslijn ontworpen. Maar Giugiaro heeft op veel meer gebieden veel betekend voor de designwereld. Voorbeelden van prominente merken waar hij voor heeft ontworpen zijn Nikon (camera’s), Merloni (huishoudelijke apparatuur), Siemens (elektronica), Apple (IT), Seiko (horloges), L’Oreal/Shiseido (cosmetica) en Rai (tv).’ ‘Giorgetto Giugiaro werd in op zeventienjarige leeftijd ontdekt door Dante Giosoca’, aldus Sarlemijn. ‘Hij rolde meteen binnen als jonge ontwerper bij het gespecialiseerde Fiat Styling Centre. Ambitieus als hij was wilde hij doorgroeien binnen Fiat, maar hij werd als te jong aangemerkt. Gevolg: de autofabrikant liet dit talent na vijf jaar gaan.’ Hadden ze het maar niet gedaan. Nog geen acht jaar later richtte Giugiaro samen met zijn technische partner Aldo Mantovani Italmoda op, een topbedrijf in vormgeving. Het is tevens de voorloper van het huidige Italdesign-Giugiaro. Giugiaro heeft in de loop der jaren vele prijzen in de wacht gesleept, waaronder drie ‘Ad Honorem Degrees’ en de Golden Compass Award. Verder heeft hij onderscheidingen ontvangen van de ADI (Italian Association for Industrial Design) voor de ontwerpen die hij maakte voor de Fiat Panda, de Fiat Punto en Alfa Romeo. In 1999 werd hij in Las Vegas verkozen tot ‘Car Designer of the Century’. ‘Maar dat ergens ‘MADE IN ITALY’ op staat, zegt nog niet zo veel’, relativeert Paul van Eijndhoven, hoofdredacteur van Italië Magazine. ‘Op de meubelbeurs in Milaan bijvoorbeeld staan in het algemeen geen Italianen. Marcel Wanders bijvoorbeeld (een Nederlandse ontwerper, red.) doet voor Italiaanse bedrijven. Ze zijn er goed in de juiste mensen voor hun karretje te spannen.’ En de Italiaanse wereld heeft natuurlijk zoveel pecunia in huis, dat het geen probleem is om buitenlandse sterren in huis te halen. Volgens Timo de Rijk, wetenschappelijk medewerker industrieel ontwerpen bij de TU, is het grote vuur er bij de Italianen zelf sinds de jaren tachtig toch wat uitgegaan. ‘De laatste jaren vind ik het allemaal wat minder geworden. Natuurlijk, ze maken nog steeds mooie auto’s, maar de glorietijd is toch wel een beetje voorbij.’ Of ze het nu tegenwoordig moeten hebben van de buitenlandse ontwerpers of niet, dit neemt niet weg dat Italië nog steeds hoog staat aangeschreven op designgebied. Maar hoe komt dat nu eigenlijk? Na de Tweede Wereldoorlog verstrekte de overheid subsidies aan de industrie’, aldus Ger Bruens, verantwoordelijk docent vormgeving aan de TUD. ‘Daardoor konden ze in veel gevallen marktleider worden, kijk naar Olivetti.’ ‘Subsidie? Nooit gehoord dat die meer dan in andere landen werd verstrekt’, reageert De Rijk. Hij noemt als een van de oorzaken de Wet van de stimulerende achterstand: ‘Italië lag nog in de jaren zestig achter bij andere landen. Terwijl Noord-Europa toen op schaal concurreerde, hadden de Italianen nog veel kleine ambachtelijke bedrijfjes. Alessi is heel lang zo’n ambachtelijk bedrijf geweest. Dat kon niet op prijs concurreren.’ Maar volgens Bruens is er toch ook een diepere oorzaak: ‘Het zit in de Italiaanse ziel. Ze zijn ijdel en houden van schoonheid. De Italiaanse steden kennen een schoonheid die de Spaanse niet kennen. Die fijnbesnaarde estethiek zie je ook terug in terug in de chique kleding.’ ‘Er is natuurlijk een lange traditie van kunst en ambacht op hoog niveau, kijk naar kleding en schoenen. Maar ook van mooie dingen houden en ‘fare bella figura’: er goed verzorgd uitzien. Als een Siciliaanse boer naar een gelegenheid gaat, vindt hij het belangrijk om in een mòoi pak te gaan waar hij jaren mee doet. Niet naar P&C dus.’ ‘De Italianen borduren voort op een zeer rijk verleden aan alles wat met cultuur en kunst te maken heeft. Hier zijn ze dan ook zeer trots op en dit laten ze in alle hedendaagse ontwerpen terugkomen.’ Maar het laat de vraag open waar de wortels nu precies liggen. ‘Het is de traditie.’ De meeste bronnen komen niet verder dan dat. Maar waar stamt die traditie vanaf? Van kunstenaars als Michelangelo, Da Vinci en Dante? De Medici’s? De rooms-katholieke kerk? Wellicht heeft de wereldkerk met zijn grote nadruk op vorm inderdaad een rol gespeeld, maar dat neemt niet weg dat andere katholieke landen lang niet zo’n voorsprong hebben op ontwerpgebied als Italië. ‘In de tijd van de Romeinen werd er al meer belang gehecht aan voorkomen dan aan inhoud’, meent Sarlemijn. Bruens: ‘Ook in het Romeinse rijk was estethiek al heel belangrijk. Dat hadden ze afgekeken van de Grieken.’ Sic! Zeiden de oude Romeinen al niet: ‘Non esse, sed videre’. Vrij vertaald: het gaat er niet om wat het is, maar hoe het eruit ziet. En Romeinse schilders, beeldhouwers en dichters propten dat adagio goed in hun oren. Kortom: niet de inhoud, maar de uiterlijke schijn. Niets is ten slotte wat het lijkt. Ook Italiaans design niet. Top 3 Italiaans autodesign 1. Ferrari Enzo Anselmo Ferrari is in wezen de godfather van dit raspaardje. Al toen in 1947 het eerste exemplaar de bedrijfspoort uitreed, zwaaide hij er de scepter. Enzo bleef de algemene directeur van Ferrari tot 1971, maar zijn invloed binnen Ferrari is nooit verdwenen. De Ferrari F40 werd als laatste productiewagen onder zijn toezicht gebouwd. In 2002 werd als eerbetoon het nieuwe topmodel van Ferrari naar hem genoemd, de Ferrari Enzo. De passie van Enzo Ferrari heeft altijd bij het racen gelegen en het bouwen van wagens voor de openbare weg was zeker in het begin eerder een noodzaak om het raceteam te financieren. 2. Lancia Gesticht in 1906 door Vincenzo Lancia werd La Lancia in 1969 onderdeel van de Fiat-groep. Het bedrijf heeft een lange geschiedenis van gedistingeerde auto’s en heeft daarnaast een sterke rallytraditie. Moderne Lancia’s staan erom bekend dat ze een luxueus alternatief vormen voor de Fiatmodellen waarop de serie is gebaseerd. Een van de kenmerken is het gebruik van Griekse letters voor de namen van zijn modellen 3. Alfa Romeo De lancering van de Alfa 156 in september 1997 vormt de ommekeer van Alfa Romeo op de Europese markt. De Alfa 156 werd verkozen tot Auto van het Jaar 1998. Het was de eerste keer dat Alfa Romeo deze prestigieuze prijs won. In 2001 werd de Alfa 147 eveneens uitgeroepen tot Auto van het Jaar. Het merk kent een grote groep liefhebbers die ‘Alfisten’ worden genoemd. Volgens deze Alfisten symboliseert Alfa Romeo een aantal waarden die tot de verbeelding spreken: een sportief hart (‘cuore sportivo’ in het Italiaans), een fraai motorgeluid, karakter, elegante vormen en Italiaanse flair. Top 3 in kledingdesign 1. Armani Op jonge leeftijd gaf Armani de wetenschap op voor de fotografie. Na een tijdje als glazenwasser te hebben gewerkt, kwam hij in een beroemd modehuis terecht: Nino Cerruti. In 1974 begon hij met zijn partner Sergio Galeotti de Giorgio Armani S.p.A. In 2001 noemde Forbes Giorgio Armani de succesvolste Italiaanse designer, zijn vermogen schattend op 1,7 miljard dollar. Vier jaar later werd Armani gekozen als de ‘Best Geklede Environmentalist’ door de Sustainable Style Foundation. In 2006, ontwierp hij de outfit van de Italiaanse vlagdragers op de Winterspelen in Turijn. 2. Dolce & Gabbana Domenico Dolce en Stefano Gabbana vormen een zeer gerespecteerd ontwerpersduo in de modewereld. Hun modehuis is gevestigd in Milaan, aldus de internetsite http://tips.fashion.nl. Het stel was lang niet alleen zakelijk, maar ook persoonlijk samen. Hun nauwe samenwerking was goed te zien in de inspirerende ontwerpen waarmee ze op veel mensen indruk wisten te maken. Onder het motto: ‘We make stars look like stars’, mogen D&G veel Hollywoodsterren tot hun klanten rekenen. Naast kleding hebben ze ook boeken met de titels ‘Hollywood’ en ‘Music’ op de markt gebracht. Inmiddels is het stel privé gescheiden, maar werken ze op het zakelijk vlak nog steeds samen. 3. Gucci Net als veel andere topmodebedrijven, begon Guccio Gucci als een kleine zadelmakerij en lederwarenwinkel, aldus de Britse versie van Wikipedia. Als jongeman bouwde hij snel een goede reputatie op door de beste vaklui in te huren in zijn werkplaats. In 1938 vestigde hij zijn eerste boetiek in Rome. Na zijn dood in 1953 zetten zijn zoons de zaak voort. Aldo wist een internationale doorbraak te bereiken met de eerste boetieks in Londen, Parijs en New York. Van het begin af aan was Gucci berucht om zijn interne strubbelingen. Ruzies over erfenissen, aandelenbezit en beleid van de winkelsverdeelde de familie vaak tot op het bot. Tegenwoordig is het Huis van Gucci statutair in Nederland gevestigd. Top 3 brillendesigners 1. Prada Een Italiaans modehuis, oorspronkelijk opgericht als Fratelli Prada (gebroeders Prada). Aldus wederom Wikipedia. Het bedrijf werd in 1913 door Mario Prada opgericht. In 1978 erfde Miuccia Prada het bedrijf, dat op dat moment nog voornamelijk in lederwaren deed. Zij was degene die de overstap naar haute couture maakte. Miuccia ontwierp ook Prada's eerste prêt-à-porter-collectie in de herfst en winter van 1989. Drie jaar later introduceerde het bedrijf de Miu Miu collectie, een lager geprijsde lijn die mikte op een jonger publiek. Hiervan maken de zonnebrillen deel uit. 2. Dolce & Gabbana Deze partners in business hanteren ook in (zonne)brillen hun twee lijnen: D&G als meer casual en Dolce & Gabbana als luxueus. Zie verder bij kleding. 3. Gucci Ach ja, als je dan toch een Guccitas en een Guccihorloge hebt, waarom dan ook niet gelijk een Guccizonnebril? Top 3 Italiaans schoendesign 1. Salvatore Ferragamo Salvatore Ferragamo begon al schoeisel te maken op zijn negende. Volgde later zelfs een studie anatomie om zijn schoenen beter om de voet te laten aansluiten. Salvatore is dood, de Ferragamo’s lopen door. Dit Florentijnse merk is momenteel top of the bill. Hier laat Madonna naar verluidt haar kekke maatschoentjes ontwerpen. Kosten kunnen oplopen tot een slordige 15.000 euro, maar dan heb je ook wat. Ferragamo beperkt zich overigens niet tot schoeisel, maar bedekt ook de rest van het menselijk lichaam. 2. Silvano Sassetti Deze op en top ambachtsman (“Schoenen maken is mijn leven!”) werkte vroeger voor Prada, Gucci en Zegna. Maar alweer enige tijd zet hij zijn eigen naam in zijn schoenen. Sassetti is vooral vernieuwend. Rubberen nopjes onder een de zool bijvoorbeeld. Maar ook een krokodillen leren instapper van 1399 euro behoort natuurlijk tot de mogelijkheden. Santoni Santoni doet ongeveer het zelfde als Sassetti, alleen tegen een nog iets hoger prijskaartje. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|