Hollands porcelein in Keramiekmuseum Princessehof Leeuwarden |
|
datum plaatsing |
04-05-2007 |
medium |
NRC Handelsblad |
auteur |
Karin de Mik |
Op drie grote witte schermen in de Schoonheidszaal van het Leeuwarder keramiekmuseum Princessehof draaien uitvergrote afbeeldingen van Hollands porceleinen voorwerpen in het rond. Ze worden weerspiegeld in de grote kasten waar tientallen serviezen, spoelkommen, schalen, vazen, koffie- en theepotten, terrines, suiker- en tabakspotten staan uitgestald. Na bijna een eeuw (in 1916 was de laatste) is er weer een overzichtstentoonstelling van het vergeten ,,witte goud拻 van Nederland. Onder de titel ,,Pretty Dutch创 exposeert het Friese keramiekmuseum het achttiende eeuwse Hollandse porcelein. Tussen 1759 en 1814 telde ons land vier porceleinfabrieken in Weesp, Loosdrecht, Den Haag en langs de Amstel. Hollands porcelein, het eerste dat in ons land werd gefabriceerd, is ten onrechte lang verborgen gebleven, stelt conservator Ank Trumpie, samensteller van de tentoonstelling. Porcelein uit het Duitse Meissen en het Franse S鑦res is veel bekender. Het Nederlandse fabrikaat blinkt vooral uit in de kwalitatief hoogstaande decoraties, waaronder landschappen, vogels, groente, insecten, fruit en diverse historische voorstellingen zoals de overwintering op Nova Zembla. Op de schoteltjes staan alle facetten van het verhaal afgebeeld: van het bouwen van het behouden huis tot het jagen op ijsberen en robben. De verfijnde, realistische stijl deed het goed bij de gegoede burgerij, die de serviezen veelal te pronk zette, meer dan dat hij ze gebruikte. Zo kon men zijn rijkdom en goede smaak etaleren. Toch konden de Hollandse porceleinfabrieken hun hoofd niet boven water houden. De productiekosten waren hoog (vooral het arbeidsloon van het gespecialiseerde werk), de concurrentie was moordend en de serviezen waren voor een beperkt publiek. Hoe maak je een ietwat oubollig thema als porcelein museaal aantrekkelijk was de vraag die Trumpie en medesamensteller Frederic Baas zich stelden. ,,Door vooral veel porcelein te laten zien, kenmerken ervan uit te vergroten en door hedendaagse beeldende kunstenaars bij het thema te betrekken创, lichten beiden toe. Maar ook door spektakel te maken. Vandaar de uitvergrote, bewegende beelden, die vocaal worden begeleid door stemkunstenares Greetje Beima, die speciaal voor de tentoonstelling muziek componeerde. In een aparte zaal wordt de opkomst en ondergang van het Nederlandse siergoed toegelicht aan de hand van videobeelden en tekstpanelen. Trumpie: ,,Ik stoor me altijd aan al die uitleg bij objecten. Soms wil je alleen maar kijken.创 Dat kan volop in de schoonheidszaal, waar enkele bijzondere voorwerpen opvallen, zoals de cache-pot (bloempot) met geboetseerde zwanen als oren, de terrine met twee ramskoppen en de ,,fopblaker拻, een niet van een gewone, gedoofde kaars te onderscheiden porceleinen exemplaar met een ,,koperen拻 schaar ernaast. Bedoeld voor de gastheer om zijn gasten te foppen. 26 Hedendaagse keramisten, van wie de meesten de afgelopen jaren exposeerden in het Prinsessehof, werd gevraagd te reflecteren op het Hollandse porcelein. Dat levert enkele verrassende objecten op, zoals de porceleinen vloertegels met relief van Babs Haenen, die binnen een jaar de entreehal van het museum moeten bedekken. ,,Porcelein wordt heel hard, is niet poreus en van zichzelf wit, dus goed te beschilderen创, aldus Trump. ,,Steeds meer architecten gebruiken het创. Rob Birza vervaardigde drie porceleinen staande lampen in een soort cactusvorm. Als contrast op de lieflijke, landschapjes met herders die veel achttiende eeuws porcelein sieren, vervaardigde de Duitse keramiste Anne Wenzel een porceleinen woud vol gehavende bomen, waarmee zij de dreigende oerkracht van de natuur tot uitdrukking brengt. Pretty Dutch, 18e eeuws Hollands Porcelein 21ste eeuwse reflecties tot en met 28 oktober Princessehof Leeuwarden, nationaal keramiekmuseum www.princesshof.nl [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|