Op zoek naar oplossingen voor een heet hangijzer |
|
datum plaatsing |
April |
medium |
Installateurszaken |
auteur |
Jesse Budding |
Op zoek naar oplossingen voor een heet hangijzer ‘Problemen WTW zijn te voorkomen’ Een tijdje terug leidde WTW, oftewel warmteterugwinning, voor de nodige commotie. Het zou veel gezondheidsklachten veroorzaken, bijvoorbeeld in de Amersfoortse wijk Vathorst. Maar is WTW nu echt zo slecht of ligt het ergens anders aan? Wat Zembla u niet vertelde. Hoofdpijn, duizeligheid, astma, extreme vermoeidheid en geluidsoverlast. Kortom: WTW zou een desastreus systeem zijn. Onderzoek van GGD Eemland en VROM in 2007 toonde een verband aan tussen de installaties en het binnenmilieu. Geconstateerd werden: geluidsoverlast, luchtbewegingen die tocht veroorzaken, onvoldoende ventilatiemogelijkheden om de woning te laten afkoelen, onvoldoende luchtverversing. Daarnaast concludeerde men dat beter onderhoud en bewuster gebruik van het ventilatiesysteem veel klachten kan voorkomen. “De klachten zijn reëel”, benadrukt onderhoudsman Wim de Jong. “Maar de units op zich zijn prima, zij zorgen voor dezelfde lucht als buiten bij het raam, alleen is die door de filters nog schoner.” Oorzaken divers “De oorzaken van de problemen liggen bij bouwers, installateurs èn sommige bewoners. De apparatuur moet goed ingebouwd, geïnstalleerd, ingeregeld en regelmatig onderhouden worden. De toe- en afvoer moet niet te dicht op elkaar zitten en de filters moeten regelmatig vervangen worden. Ook moeten we goede adviezen geven. Dagelijks kom ik in woningen waar de mensen denken hun filters tot in lengte van jaren te kunnen stofzuigen. Ze bezuinigen verkeerd.” Zonnige toekomst “Daarnaast heb ik het gevoel dat de producenten er nu alles aan doen om de zaken in Vathorst weer helemaal op de rails te krijgen. Ik heb me laten vertellen dat een kwart van de klachten al weg is. Maar na vijf jaar weten de meeste mensen als gevolg van slechte inregeling en/of afstelling nog niet wat ze met de machine aan moeten.” Zijn enige bezwaar: “De WTW mag wel wat stiller worden. De fabrikant adviseert stand 2, maar de bewoner zet hem op stand 1, omdat hij 2 te hard vindt, maar de unit functioneert op stand 2 en 3. Als ze die geluidshinder kunnen verminderen, zie ik de toekomst van WTW zonnig tegemoet.” Knooppunt Hoevelaken Nog verder gaat Aizo Krikke, voorzitter van de bewonersvereniging in ruste. “Ik kan alleen voor mezelf spreken: ik heb mijn leven lang astma gehad, maar sinds ik in Vathorst woon, slik ik geen medicijnen meer. Ik heb er dus geen problemen mee”, zegt hij rustig. “Het is een goed systeem. Mensen met klachten wekken op z’n minst de suggestie dat het aan WTW ligt. Maar luchtwegproblemen kunnen heel veel oorzaken hebben. We zitten hier bij knooppunt Hoevelaken, erg slechte lucht dus. De huisartsen hier zeggen dan ook dat niet is aangetoond dat WTW de klachten veroorzaakt. Vergeet niet dat Vathorst een wijk in aanbouw is. Hier hangt veel fijnstof, een belangrijke veroorzaker van luchtwegproblemen. We leven op gesaneerde grond en hiernaast staat nog steeds een afvalberg.” Overgewaaid Volgens Krikke is het veel meer een kwestie van goed installeren en onderhouden. “Ik zou eens per drie maanden de filters moeten vervangen, maar ik doe het een keer per half jaar. Niet dat het veel werk is, maar ik denk er gewoon niet aan. En toch geen klachten. Een keer per twee jaar komt de installateur om de boel te demonteren en te onderhouden. Daar merk je allemaal niets van.” “En dat een stofje in de lucht zou zorgen voor luchtwegproblemen, is nooit aangetoond”, aldus Krikke. “Ik hoor trouwens niemand meer over klachten. De storm lijkt overgewaaid. Sommige mensen zijn verhuisd, de apparatuur is aangepast. Het is hier heel erg rustig” Diverse factoren Des te verbazingwekkender is de reactie van Annelies van Bronswijk, professor ‘Gezondheidstechniek voor het gebouw’ aan de TU Eindhoven. Zij krijgt nog steeds ‘droevige mailtjes over WTW’ binnen. “WTW zou dit effect niet hebben gehad zonder twee andere ontwikkelingen. Ten eerste laten gevels tegenwoordig veel minder lucht door. Ten tweede wordt het Bouwbesluit zo uitgelegd dat je met WTW alleen de mogelijkheid moet hebben de minimaal voorgeschreven ventilatie te halen en dat gaat alleen op stand 3. Bij minimale ventilatie is er daarnaast veel lawaai. Daarom zetten mensen hem lager of ’s nachts helemaal uit, waardoor ze nog minder verse lucht binnenkrijgen. Daar komt eigenlijk nog iets bij: eerst bedenken architecten hoe ze een woning willen bouwen, daarna volgt de installatie. Maar ze zouden de installatie moeten verweven in de bouwplannen.” Veredelde stofzuigerslangen Ook op de bouw heeft ze de nodige kritiek. “In Vathorst kunnen ramen niet open of juist honderd procent. En dat, terwijl een raam op een kiertje meer en betere ventilatie oplevert dan een volledig open raam. Helemaal open is voor luchten en eens flink doortochten, niet voor de ventilatie die 24 uur per dag, 365 dagen per jaar nodig is. Uit angst voor inbraak doen mensen de ramen in Vathorst maar niet open. Kortom: WTW is maar een deel van het probleem.” Ze vindt dat bewoners van wijken als Vathorst maar het beste kunnen verhuizen. “De installateur kan deze kanalen vaak niet goed schoonmaken, bij bochten werkt hij vaak met in de beton gestorte veredelde stofzuigerslangen. Je kunt echter geen andere, langere kanalen maken om de inblaas- en afzuigpunten op een betere plaats te leggen. WTW per aparte ruimte zou geen probleem zijn.” Dan heb je namelijk geen buizen nodig. Toch is het probleem volgens haar ook heel anders op te lossen. “In Vathorst zijn alle verantwoordelijkheden opgedeeld.” Hierdoor kunnen partijen bij problemen naar elkaar gaan wijzen. “In Engeland werkte men met contracten waarin één bouwer dertig jaar lang verantwoordelijk is voor bouw en gebruik. Dat zorgt voor onmiddellijke oplossingen voordat de bouw begint.” Uitsluiten Francesco Franchimon van diezelfde TU begeleidde Sebastiaan Gommers bij zijn onderzoek naar WTW in Vathorst. “Fouten op het gebied van ontwikkeling, ontwerp en onderhoud hebben wellicht tot deze problemen geleid”, zegt Franchimon. “De installatie is bijvoorbeeld zo ingestort, dat schoonmaken bijna onmogelijk is.” Voorlopig overheersen echter vooral de vermoedens. “We zijn nu hard bezig die vermoedens te toetsen. We moeten ze namelijk nog dieper onderzoeken. We moeten nu uitsluiten wat de oorzaak niet is.” Geen oorzaak is in elk geval de vochtigheid in de filters. “Zestig procent van de tijd ligt die boven de zestig procent. Een percentage waarboven een micro-organisme kán gaan groeien. Maar microbiologisch onderzoek bevestigt niet dat dit daadwerkelijk het geval is geweest. Een oorzaak is daarmee uitgesloten.” Het wachten is op de definitieve resultaten. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|