Hoe run je een familiebedrijf en: hoe niet? |
|
datum plaatsing |
Januari |
medium |
Installateurszaken |
auteur |
Jesse Budding |
Hoe run je een familiebedrijf en: hoe niet? Hou het binnen de familie! Familiebedrijven te over in de installatiebranche. Dat betekent echter nog niet dat ze allemaal hetzelfde zijn! Ze zijn vooral succesvol als ze dicht bij hun eigen familiewaarden blijven. Maar hoe houd je het ondernemerschap levend terwijl je je tradities in ere houdt? Ze zijn trots op hun vakmanschap en gericht op de lange termijn. Tonen veel gemeenschapszin. Kunnen duurzame verbintenissen aangaan. Koesteren hun onafhankelijkheid en kunnen snel beslissen. Aldus Amerikaans onderzoek naar familiebedrijven. Ruim baan dus voor het familiebedrijf, zou je zeggen. En dat in een tijd van individualisering en kleine families. De onderzoeksuitslagen verbazen Maurits Bruel van het adviesbureau MESA-fbc en coauteur van het boek ‘Uitblinken als familiebedrijf’ echter allerminst. “Beursgenoteerde familiebedrijven doen het beter dan andere. Dat is wereldwijd aangetoond. Nee, van niet-beursgenoteerde ondernemingen zijn geen gegevens bekend. Ze hebben meer een echte visie en durven meer door te zetten. Daarnaast spelen ze flexibel in op de markt. Kwaliteit vinden ze echt belangrijk. Geen directeurs dus met een instelling van: na mij de zondvloed. Bovendien hebben ze een sterkere binding, er is minder verloop in het bedrijf. Een familiebedrijf behandelt zijn personeel vaak goed - ook niet-familie, daar hebben ze echt aandacht voor.” Op de koffie bij oma Mensen in een familiebedrijf voelen zich namelijk rentmeester. “Jij bent verantwoordelijk met jouw generatie en het doel is de zaak over te dragen aan de volgende generatie. Ze zijn trots op de oprichters en hebben respect voor hen. Hoewel gericht op de lange termijn, zijn familiebedrijven toch snelle beslissers? “De lijnen zijn kort”, constateert Bruel. “Eigenaars en directeur kennen elkaar. Als de familie het wil, kun je tot actie overgaan. Anders gaat een directeur zich bijvoorbeeld zitten afvragen: ‘Als ik dat doe, haal ik mijn targets dan nog wel?’ Natuurlijk zet je geld op het spel, maar goeie ondernemers durven dat. ’s Zondags kunnen ze bij oma op de koffie de knoop doorhakken: ‘Doen we het of niet?’” Familievereniging Aan veel beslissingen liggen natuurlijk waarden ten grondslag. Met zijn adviesbureau zoekt Bruel uit wat die familiewaarden zijn. “Wat wil men vasthouden? Hoe vertaal je zo’n waarde naar de huidige tijd? Want als je dat niet doet, gaat het hart uit de onderneming. Een volgende generatie is vaak niet meer zo bewust groot geworden met de onderliggende waarden. Wij maken de waarden expliciet in plaats van impliciet.” “Bij een familiebedrijf zie je nog sterke banden tussen neven en nichten. Hechte banden voorkomen dat de familie uit elkaar valt. Aan die betrokkenheid moet je ook werken. De familiecultuur kun je bijvoorbeeld overdragen met een familievereniging. Het is tegenwoordig hard werken om een familie bij elkaar te houden. Je moet dan ook leren omgaan met conflicten. Daar heb je vaak buitenstaanders voor nodig met toezichthoudende rollen zoals de Raad van Advies. Zij kunnen een objectieve inbreng bieden.” Talent spotten Volgens Bruel is het dus belangrijk dat de familie zijn unieke eigenschappen blijft gebruiken. “Houd vast aan een aantal principes om je continuïteit en succes te stimuleren. Zorg ook voor een goede mastbalans door iemand van buiten aan te trekken. Bijvoorbeeld om eventuele conflicten op te lossen. Ten slotte is het essentieel om de opvolging goed voor te bereiden. De opvolging is altijd het moeilijkst: dat levert de meeste conflicten op en leidt de aandacht af van het zaken doen. Zeker in een familiebedrijf moet de familie zich afvragen: kan de opvolger het ècht? Ondernemers hebben vaak een soort hofhouding die zonder hem niet kan ondernemen. Als de opvolger een heel andere stijl hanteert, gaat het mis.” Bruels advies mag duidelijk zijn: “Kweek goede leiders binnen de familie. Spot talent en houd dat betrokken. Want iemand moet het niet alleen kunnen, maar ook willen.” Loslaten Staat de kroonpretendent eenmaal vast, dan volgt een nieuw probleem en dat heet loslaten. Na jarenlang voor de zaak geleefd te hebben, blijkt de scheidende directeur vergroeid te zijn met zijn bedrijf. Achter de geraniums gaan zitten, past niet echt bij de aard van dit beestje. Dus krijgt hij de neiging zich toch weer bemoeien met de zaak. Bruel: “Het is zijn leven geworden. Hij ontleent daar zijn hele identiteit aan, ook naar de buitenwereld toe. Dat alles is opeens over.” Net als in de opvoeding geldt: je kindje loslaten is levenskunst. De waarden van Breman Het familiebedrijf Breman Installatie- en Servicegroep groeide in driekwart eeuw uit tot een van de grootste installatiebedrijven in Nederland. Breman kent wel heel bijzondere en uitgesproken waarden. De combinatie van christendom, kapitalisme en socialisme staat in eigen huis bekend als ‘Bremanisme’. Dit alles vindt zijn wortels in het protestante geloof van de oprichters. Dat wordt bij Breman allemaal niet alleen met de mond beleden, maar dagelijks in de praktijk gebracht. Denk daarbij aan goed rentmeesterschap (maatschappelijk verantwoord ondernemen avant la lettre), het principe van de zeven vette en de zeven magere jaren (hamsteren voor slechte tijden) en afzien van materialisme. Ook delen de eigenaren èn medewerkers in gelijke mate mee in zeggenschap, eigendom en winst. Zelfs arbeidsongeschikte werknemers blijven of komen in dienst en delen mee in de winst. Tien geboden van goed bestuur • Houd het ondernemerschap levend • Bevorder de synergie tussen familie en bedrijf • Bevorder het besef van identiteit en continuïteit • Handel omgevingsbewust • Bouw tegenspel in • Leer en ontwikkel voortdurend • Maak weloverwogen gebruik van externe resources • Houd transparantie en participatie hoog in het vaandel • Leg verantwoording af • Houd alles simpel en overzichtelijk Uit: ‘Uitblinken als familiebedrijf’. M. Bruel, J.R. Geerlings en J.A. van Hamel, Uitblinken als familiebedrijf – over de inrichting en werking van goed bestuur. Uitgeverij Van Gorcum, 59,95 euro. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|