Interview Wim Pijbes |
|
datum plaatsing |
|
medium |
HP/De Tijd |
auteur |
Sandra Jongenelen |
‘Veel boeken vertegenwoordigen een wereld die ik daarvoor nog niet kende’, zegt Viviane Sassen (1972) halverwege het gesprek. De boeken in haar atelier geven aan dat haar smaak breed is, maar de exemplaren die ze uit de kast pikt, gaan een stap verder: ze leren haar veelal iets nieuws. Er zijn er die een periode vertegenwoordigen, een fase waarin ze werd gefascineerd door naakt, foetussen op sterk water of het gedachtegoed van Jung. Dikke pillen nemen Gauguin, Magritte en Araki op de korrel of gaan over Indiase porno, drugs en andere volkeren. Maar ook tijdschriften als destijds het undergroudblaadje Purple, en werk over doolhoven en labyrinten zijn favoriet. In haar atelier hangt een superesthetische knoop die weergeeft wat sommige boeken uitademen: chaos en ordening. Ze vertelt over een nieuw soort fotoboeken dat ze op de academie ontdekte. Daarbij draait het juist niet om een beheerst plaatje op elke bladzijde, maar om bijna filmische beelden, soms over en door elkaar afgebeeld. Soccer Wonderland van Julian Germain is zo’n boek, waarbij kiekjes, poppetjes en uitgeknipte plaatsjes worden ingezet om de gekte rond voetbal te tonen. Voor Sassen was een dergelijke aanpak nieuw en bevrijdend. Het deed haar inzien dat een boek niet louter de weerslag is van een fotoserie maar ook een werk op zich kan zijn. Raised by Wolves van Jim Goldberg over de zelfkant van de samenleving, geeft misschien wel het beste weer wat ze bedoelt. De eerste pagina ziet eruit als de ruis van een kapotte televisie. Op de volgende bladzijde volgen de namen van de hoofdrolspelers en een idyllisch huis, gezien door een verrekijker. Met homevideobeelden en een Amerikaanse landkaart met tekst en snapshots ontrolt zich vervolgens een verhaal over een aan drugs verslaafde groep jongeren. Van daaruit lijkt het een kleine stap naar Peter Beard, een Amerikaanse fotograaf die deels in New York en Kenia woont en halverwege de jaren zestig The End of the Game publiceerde. Ook zijn boek is een verhaal, een aanklacht tegen de massale olifantsterfte. Na de aanleg van een autoweg konden de dieren niet meer trekken en beschikten ze over onvoldoende voedsel. Op iedere bladzijde liggen de majestueuze beesten in allerlei staten van ontbinding; hier en daar gelardeerd met kaalgevreten landschappen. Maar behalve als actievoerder is Beard bekend als modefotograaf en portretteerde hij naakte zwarte modellen, schrijlings zittend op een krokodil of poserend bij een tijger. Hij werkte onder andere met Jacky Kennedy en omringde zich met mensen als Francis Bacon, Bianca Jagger en Andy Warhol. Hij claimt ook dat hij de latere echtgenote van David Bowie heeft ontdekt. Sassen is lang gefascineerd geweest door Beard, ook door zijn Eyelids of the morning over krokodillen en zijn onlangs heruitgegeven dagboeken. Ze kende zijn werk uit de boekenkast van haar ouders die in Kenia woonden toen Sassen tussen de twee en zes jaar oud was. Daar speelde ze als enige blanke tussen zwarte kinderen en zat ze op het speelrek met lepralijders met vergroeiingen. Haar vader werkte er als arts en sprak met haar moeder over kinderen met oedemen en andere gruwelijke vergroeiingen. Beelden bij die afwijkingen haalde ze uit Demonstrations of Phisical Signs in clinical surgery uit 1967 van Hamilton Bailey dat nu in haar boekenkast staat. Intrigerend vond ze destijds. Speciaal voor het bezoek legde Sassen enkele recente lievelingen klaar. Een vriendin gaf haar onlangs Verborgen taal van symbolen. Magie, beeld en betekenis van David Fontana. Het betreft een heruitgave van een boek dat Sassen al van haver tot gort kent. Haar ouders hadden de oorspronkelijke uitgave in de kast staan, maar dat wist de geefster niet. Van haar moeder kreeg ze Tribes van Bruce Parry over vijftien verschillende volksstammen in de 21ste eeuw. ‘Parry is totaal open, zonder ego’, constateert ze. ‘Het gaat altijd over persoonlijke relaties van mens tot mens, al klinkt dat nu wat pathetisch.’ Parry doet precies het tegenovergestelde van Sassen. Hij zoekt naar inheemse volkeren die nog niet zijn aangetast door de Westerse manier van denken, terwijl zij naar het moderne Afrika reist. De één maakt een zoektocht naar een andere wereld, terwijl de ander hem weet te creëren. Eric Wurm met Janfamily. Plans for other days valt in de laatste categorie. Het boek bevat alledaagse persoonlijke foto’s met een twist, die Sassen kleine gedachtesculpturen noemt. Vooral onder jongeren is zijn manier van fotograferen hip. Dierbaar is The Prophet and the fly van de Vlaamse kunstenaar Francis Alÿs met een uitgeknipt mannetje als boekenlegger. Zijn smaakvol en verfijnde boek lag de afgelopen maanden op de bank en diende als privétafeltje voor Sassens thee. Ze voelt verwantschap met zijn werk dat ze omschrijft als surrealistisch en melancholiek. Ordening met een chaotische draai; zo zou je zijn universum ook kunnen noemen. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|