Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



PAN Amsterdam

PAN Amsterdam


datum plaatsing

medium

auteur

Sandra Jongenelen


Gaat het slecht met de economie dan is de kunst een van de eerste sectoren waar de klappen vallen. Het is een luxeartikel waar de consument op kan bezuinigen, zeggen mensen die er verstand van hebben. Maar is dat wel zo? Halen kunstliefhebbers in financieel roerige tijden niet juíst een kostbaar kunstwerk in huis? Beter genieten van iets moois dat aangeraakt kan worden, dan dagelijks zien hoe het aandelenpakket verdampt.
De 128 kunst- en antiekhandelaren die vanaf zaterdag meedoen aan de eigentijdse kunst- en antiekbeurs PAN Amsterdam, kunnen hun borst nat maken. Want hoe ongevoelig de kunsthandel voor schommelingen in de conjunctuur ook mag heten, spannend is het wel. Blijven de belangrijke verzamelaars thuis? Laten ze het kunstkopen voor wat het is, zoals ze de aanschaf van een nieuwe auto tot volgend jaar uitstellen?
Het merendeel doet dat waarschijnlijk niet. Die felbegeerde bolide staat volgend jaar ook nog in de showroom, maar dat geldt niet voor dat ene schilderij dat na jaren op de markt verschijnt. Zo’n aankoop is once in a lifetime en kan je niet laten schieten, ondanks de gekrompen portemonnee. Verzamelaars hebben de afgelopen maanden natuurlijk veel geld verloren, maar ze zijn niet aan de bedelstaf, relativeert Ivo Bouwman de situatie. ‘Mensen die vermogend zijn, zijn nu iets minder vermogend.’
De kunsthandelaar doet jaarlijks mee aan de Tefaf, de grootste kunstbeurs ter wereld in Maastricht, waar hij zijn klanten trakteert op impressionisten; werk van Kees van Dongen en Jan Sluijters. Na negen jaar afwezigheid koos Bouwman er een paar maanden geleden voor terug te keren naar de hoofdstedelijke kunstbeurs. ‘Had ik dat besluit nu moeten nemen, dan had ik het een jaartje uitgesteld’, bekent hij. Op de PAN laat hij vooral hedendaagse werk zien van Argentijnse kunstenaars, onder wie Raul Diaz.
Hij is gematigd positief over de verkopen. Dat baseert hij op de veilingresultaten in New York begin deze maand, waar stukken onverkocht bleven maar tegelijkertijd wereldrecords sneuvelden. Zo wisselde een pasteltekening van een balletdanseres van Degas voor 37 miljoen dollar van eigenaar en tikte de veilingmeester 60 miljoen dollar af voor een werk van Malevich. Twee zwakke portretten van Modigliani flopten.
Bouwman: ‘De rode draad van de kunstmarkt is dat een werkelijk belangrijk werk, zeldzaam en van goede kwaliteit, het goed zal doen. Kunstenaars hebben nou eenmaal maandagmorgen exemplaren. Daar valt de bodem onderuit, maar dat is niet meer dan gezond. De prijzen waren de afgelopen jaren de pan uit gerezen, nu kan de markt weer gezond worden.’
Vertaalt deze trend zich naar Nederland dan kan de 22ste PAN de geschiedenis ingaan als de kunstbeurs voor liefhebbers van topstukken; voor mensen die de aangeboden juwelen, tapijten en meubelen gepassioneerd kopen en niet louter als speculant met eurotekens op hun netvlies rondlopen. Gesprekken kunnen weer gaan over kunst in plaats van investeringen.
Behoort u tot dat gepassioneerde type dan is het raadzaam topwerk te kopen of in te schatten wat daartoe gaat behoren. Daarbij valt te denken aan design dat PAN-directeur Paul Hustinx tot het antiek van de toekomst rekent. De toegepaste kunst is verkrijgbaar in een designpaviljoen, een nieuw initiatief waarmee de beurs een fris en wellicht jonger publiek hoopt te trekken.
Het aanbod omvat grotendeels vintage; objecten en meubelen die in kleine oplage verschenen en waaraan de ontwerper zijn goedkeuring verleende. Dat geldt bijvoorbeeld voor de stoelen uit de vorige eeuw van Charles & Ray Eames, wiens werk in de collectie van het Museum of Modern Art (MoMA) in New York zit.
Als contrast biedt My Modern ook een rode lattenstoel aan die hun inspirator Gerrit Rietveld in 1925 ontwierp. Een identiek exemplaar bevindt zich in de collectie van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Dat museum heeft ook een variant van het in beperkte serie gemaakte jaren dertig bureau van Theo W. de Wit dat zelden op de markt verschijnt. Voor €8.000, - kan het mee naar huis.
Een gevuldere beurs is nodig voor het zeventiende-eeuwse stilleven met fruit, bloemen, schelpen en papegaaien van Balthasar van der Ast dat de omslag van de PAN-catalogus siert. Het toonschilderij dat ooit in het atelier van de kunstenaar hing, is voor 1.8 miljoen euro te koop bij Douwes Fine Art. Het geeft aan hoezeer de schilderkunst vierhonderd jaar geleden een ambacht was. Hadden zijn klanten driehonderd gulden te besteden? Dan wees Van der Ast naar het bord met bessen dat hij voor die prijs kon schilderen, eventueel met wat schelpen erbij. Een boeket kostte het driedubbele.
Van een geheel andere orde is het zestiende-eeuwse boek met 181 houtsneden, volgens Antiquariaat Forum één van de mooiste boeken ooit gedrukt. Hypnerotomachia Poliphili kost onder de miljoen euro en is de enige uitgave van dit formaat uit de bibliotheek van Willem van Oranje. Vier kleinere exemplaren bevinden zich onder andere in de boekenverzameling van Paleis Het Loo.
Minder prijzig is het hedendaagse werk van Vittorio Roerade en Yumiko Yoneda bij Galerie Ramakers. Catalijn Ramakers deed vorig jaar voor het eerst mee en merkte dat het PAN-publiek gewend is aan een hoger prijssegment. In deze context zijn ‘haar’ kunstenaars ronduit goedkoop, vanaf een paar duizend euro met uitschieters naar boven. ‘Vaak nemen ze het werk erbij. Met de KunstKoop kost het rond de tachtig euro per maand. Daar merk je vrijwel niets van.’


PAN Amsterdam, 23 – 30 november, Amsterdam RAI-Parkhal. Dagelijks geopend van 11–19.00 uur. Donderdag 27 en zondag 30 november van 11–18.00 uur. www.pan.nl

[ < terug ]

aanverwante artikelen: