Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Boos Waalwijk kerkt in het partycentrum

Boos Waalwijk kerkt in het partycentrum


datum plaatsing

15-02-07

medium

Trouw

auteur

Marc van Dijk


Boos Waalwijk kerkt in het partycentrum

Katholicisme

De Waalwijkse parochianen die in conflict raakten met hun nieuwe pastoor hebben het heft in eigen hand genomen. Deze week hielden ze voor het eerst een eigen gebedsviering, ’voorlopig maar even helemaal zonder priester’.

Pal naast de Sint Jan de Doper-kerk, die er met haar trotse toren en koepels verlaten bij staat, stroomt partycentrum Castle City vol. In een bovenzaal met bar en biljart verzamelen zich op deze doordeweekse avond een kleine zestig parochianen, van wie de meesten al een hele tijd niet meer naar ’hun’ kerk zijn geweest. Vanavond komen ze voor het eerst weer samen om te lezen, bidden en zingen, geheel buiten de kerk om, mede mogelijk gemaakt door de eigenaar van Castle City.

Protestanten zouden spreken van een kerkscheuring.
De aanwezigen voelen zich verweesd, vervreemd, uit eigen huis verjaagd. Grote woorden worden niet geschuwd, daarvoor is er te veel gebeurd, zeggen ze (zie inzet).

Sinds de vorige pastoor, Maarten van Zutphen anderhalf jaar geleden werd vervangen door nieuwkomer Karel van Roosmalen, is er in de parochie geen harmonie of samenhang meer.

In korte tijd raakte Van Roosmalen in conflict met het overgrote deel van de vrijwilligers, en keerden veel kerkgangers de parochie de rug toe. Niet eens uit geloofsoverwegingen, maar vanwege diens ’commandotoon’.

Jan van der Meijdenberg (79): „Het grootste probleem is dat de man niet kan communiceren. Hij is een dictator.”
Toch trekt het kerkbezoek de laatste tijd weer een beetje aan, geeft Suze de Bont toe. Als lid van het gemengd koor bezoekt zij nog wél regelmatig de heilige mis. De groei komt vooral van Poolse arbeiders, die zich juist uitstekend in de nieuwe lijn kunnen vinden.

Er werd een actiecomité gevormd, dat probeerde bisschop Hurkmans (Den Bosch) bij de zaak te betrekken. Toen dat niet lukte, volgde een publieke demonstratie, die veel media-aandacht genereerde. Er kwamen alsnog gesprekken met het bisdom, maar de bisschop bleef de priester steunen. ’Het inschakelen van de media’ was zeer slecht gevallen bij de bisdomleiding.

Petra Brok, voorzitter van het actiecomité Sint Jan-Maria, kan daar geen begrip voor opbrengen: „Zonder de media was het bisdom niet eens bereid naar ons verhaal te luisteren.”
Met het organiseren van deze gebedsavond heeft het comité de hoop op binnenkerkelijke verandering voorlopig opgegeven, in elk geval is het niet meer van plan te wachten op toenadering. „Verder praten met deze pastoor heeft gewoon geen zin meer.

Maar deze avond is beslist niet tegen de kerk gericht en ook niet tegen de pastoor”, zegt Brok. „Wij willen niemand kwetsen. Daarom houden we deze bijeenkomst ook niet op zondag, maar op maandag. Het enige wat het comité wil, is alle teleurgestelde parochianen verenigd houden, tot er weer betere tijden aanbreken voor de parochie. Een beetje warmte bieden.”

De viering zelf is een en al warmte. Ook de liturgie is niet verheven, maar lief en eenvoudig, en weinig gelaagd.

Geen kerklatijn of ingewikkelde bijbelse taal, maar lezingen uit een hedendaagse hertaling – ’Als je andere mensen net zo belangrijk vindt als jezelf, wordt je leven zinvol en de moeite waard!’.

In de geloofsbelijdenis ontbreekt weliswaar de verwijzing naar de ’ene, heilige katholieke kerk’, maar dat is geen steek onder water – in de hele dienst wordt niet expliciet verwezen naar de conflictsituatie waaruit deze bijeenkomst voortkomt. Een preek is er niet, de twee comitéleden die voorgaan (een man en een vrouw) houden het bij bidden en lezen.

Het koor Rainbow Swing zingt liedjes die niemand boven de pet zullen gaan, begeleid door keyboardmuziek (’Laat ons leven vol van liefde zijn, dat vragen wij op dit festijn’). Dit jeugdige koor met nieuwerwetse muziek was zo’n beetje de eerste groep die het veld moest ruimen bij het aantreden van de nieuwe pastoor. Maar deze avond is niet in het leven geroepen om het koor nog eens te laten zingen, verzekert Petra Brok, want Rainbow Swing heeft al lang een kapelletje gevonden waar het meer dan welkom is.

De koffie na afloop is een essentieel onderdeel van het hele gebeuren, haast niemand piept er meteen tussenuit – het gaat hier immers vooral ’om ruimte voor saamhorigheid’.

Toos Verdonk (66) vond het prachtig: „Zo sterk, en geen rottig woord over de kerkleiding, knap hoor!”
Links en rechts worden de eerste wijntjes en biertjes besteld, en wordt er gegrapt over ’bisschop Schurkmans’.

En over het voordeel voor de gelovigen ’die wél recht in de leer zijn, die kunnen de goddelijke genade nu in de kerk verdelen onder minder mensen, hetgeen in een grotere portie genade per persoon resulteert.’

Het is de gezelligheid, de ongein, het wij-gevoel dat ze zo node gemist hebben. Maar er zijn ook genoeg ernstige zaken te bespreken.

De twee zussen Yvonne Schinkel (58) en Emy Brinkman (59) zijn ’geen frequente kerkgangers’. Ze zijn vooral gekomen om comitélid Dumoulin te spreken over de stand van zaken rond hun familiegraf. De priester wil het kerkhof kaler zien, enkele oude bomen moeten weg – tot groot verdriet van veel
Waalwijkers. „Wij zijn diep beledigd”, zegt Emy Brinkman. „Hij heeft ook het graf waar onze moeder al in ligt, te pakken genomen. Een klein bloeiend boompje bijna doodgemaakt. Welk recht heeft hij om dat te doen? Het is grafschennis.”

De dames willen bovendien graag uitgezocht zien hoe dat straks moet: als hun uur gekomen is willen ze beslist in het familiegraf op ’hun kerkhof’ begraven worden, maar absoluut niet met inmenging van pastoor Van Roosmalen. Yvonne Schinkel: „Ik moet er niet aan denken dat die griezel het laatste woord over mij zou uitspreken.”

Alom klinkt de hoop dat de bijeenkomst het begin is van een traditie. Maar een nieuwe kerk is het niet, daar is iedereen het over eens. Want mochten ze hier inderdaad vaker komen, dan moet er toch ook een priester bij, want zo zonder eucharistie is het ’niet compleet’ (over het ontbreken van de preek hoor je haast niemand).

Comitélid Franco Dumoulin (69) begon op zijn tiende als misdienaar in zijn parochiekerk, en is er sindsdien altijd als vrijwilliger actief gebleven, tot hij van de nieuwe priester ’een kerkverbod’ kreeg opgelegd – dat hij overigens bewust aan zijn laars lapt, ’al was het maar om hem zijn ongelijk te bewijzen’. Vandaag ging hij zelf voor in de gebedsdienst, met zo min mogelijk pretentie: „Op den duur vinden we wel een pater die dat wil doen. Dan mag pastoor Van Roosmalen ’s zondags z’n klokken luiden, en dan houden wij hier in ons zaaltje de heilige mis.”

De liturgie is niet verheven, maar lief
en eenvoudig

In partycentrum Castle City komen de ’dakloze’ Waalwijkse parochianen voor het eerst weer bijeen.

Anderhalf jaar geruzie na komst nieuwe pastoor

Oktober 2005: In de installatiemis van pastoor Karel van Roosmalen mag het koor Rainbow Swing niet zingen.
Van Roosmalen bekritiseert zijn voorganger, pastoor Van Zutphen. Parochianen lopen weg.

Najaar 2005 - voorjaar 2006: De helft van de ongeveer 150 vrijwilligers stopt ermee. Tientallen sturen hun klachten naar het bisdom; zij ontvangen geen reactie. Het kerkbezoek loopt terug.

4 mei 2006: Ongeveer honderd parochianen demonstreren bij de kerk. Lokale en landelijke media berichten erover.

4 juni 2006: Het actiecomité stuurt een brandbrief aan bisschop Hurkmans (Den Bosch). De brief is ondertekend door 477 parochianen.

10 juli 2006: Het actiecomité spreekt in Den Bosch met assistenten van de bisschop en pastoor Van Roosmalen. Het bisdom belooft de klachten te onderzoeken.

6 september 2006: Het bisdom schrijft dat ’vrijwilligersinzet nimmer een doel in zichzelf is, wat het soms wel leek te worden in St. Jan Maria’.

12 september 2006: Het actiecomité krijgt te horen dat pastoor Van Roosmalen aanblijft. Hij zal zondag een verklaring voorlezen. Het bisdom gaat hem ’monitoren’.
Volgens het comité ontkent het bisdom veel van de problemen of onderzoekt het ze niet goed.
Trouw peilt het hedendaagse geloof in het land van Philips en Van Gogh. Vandaag aflevering 16.
[ < terug ]

aanverwante artikelen: