Pastoor kust het altaar en luidt de klok |
|
datum plaatsing |
13-04-07 |
medium |
Trouw |
auteur |
Marc van Dijk |
Pastoor kust het altaar en luidt de klok Pastoor Harm Schilder trekt landelijke aandacht met zijn vroege klokgelui. In zijn andere parochie stapten na zijn aantreden veel vrijwilligers op. Anders dan controversiële collega’s is hij niet mediaschuw. De priester aan het woord. Harm Schilder, priester: „Het heeft met woorden te maken, woorden die ik gebruik. In de Emmausparochie waren ze vóór mijn komst gewend het altaar ’de tafel’ te noemen. Omdat er zo weinig catechese wordt gegeven, wordt de taal van de kerk niet meer begrepen. Het altaar staat symbool voor Jezus Christus, die zichzelf offert. Dus het altaar wordt gekust, bewierookt, daar buig je voor. Dat is bij een tafel heel anders. Dat woord is makkelijker, veel makkelijker. Sommigen vinden het helemaal niks, dat ik het altaar kus. Maar ik ga niet in de ene kerk het altaar kussen, en in de andere niet. Ik kan mijzelf niet splitsen. Als er mensen weggaan is dat geen reden om je aan te passen, maar om de geloofsinhoud en symboliek nog beter uit te leggen. Ik ben nu acht jaar priester. Opgeleid in het Bossche Sint Janscentrum, waar de huidige bisschop Hurkmans destijds rector was. Ik kom uit Bakel, bij Deurne. Ik ben katholiek opgevoed, misdienaar geweest. Er werd thuis gebeden, dat was voor ons normaal. In de straat was het al niet meer normaal. De vriendjes met wie ik de eerste communie deed, zag je de zondagen erna niet meer in de kerk. Dat vond ik vreemd. In de Emmausparochie zijn veel vrijwilligers gestopt. Ik kan daar niets aan veranderen, ik kan niet toveren. Wel vind ik het prettig om er met de personen in kwestie over te praten. Vaak hebben mensen een idee van horen zeggen. ’De pastoor heeft een kazuifel aan, omdat-ie er mooier uit wil zien dan de anderen.’ Als ik de kans krijg om uit te leggen dat de priester wanneer hij de mis opdraagt, als het ware bekleed wordt met Christus, dat het niet om hem gaat, maar om Jezus, dan vinden ze het normaal dat hij er anders uitziet dan de misdienaar of de lector. Als priester representeer ik Christus. Overigens niet als enige: Christus is ook aanwezig in het volk Gods, en in Gods Woord. En par excellence in de heilige eucharistie. En ja, die is alleen te bedienen door de priester. Een lijnrechter kan niet fluiten, een leek kan niet consacreren. De katholieke kerk kan iedereen iets bieden. Ze is geen sekte, waarbij je van alles moet doen en laten om erbij te horen. Goed, er zijn redenen waarom je uitgesloten kan worden van deelname aan het heiligste sacrament. Maar dat is de normaalste zaak van de wereld. Neem hertrouwde mensen. Het huwelijk is voor de kerk heilig, de eucharistie ook. Dus mogen ze het heilig sacrament niet meer ontvangen, omdat hun leven op dat moment niet heilig meer is. Hetzelfde geldt voor homo’s en lesbiennes. Iedereen mag bij de mis zijn. Alleen de specifieke binding aan Jezus Christus in het sacrament, vraagt of je bereid bent hem te volgen. Veel mensen horen maar de helft: samen delen, elkaar vergeven, de zachte dingen. Maar Jezus gaat ook vaak tekeer. Je kunt niet zeggen: dat laat ik weg, en ik wil tóch de communie ontvangen. Het is best mogelijk dat ik mensen gekwetst heb. Daar wil ik dan van leren. Maar ik heb wel eens het gevoel dat ik niets kan doen, of sommige mensen roepen al ’au!’. Stel je voor: een vrijwilliger is lector, in de kerk. Maar hij komt alleen als hij aan de beurt is om te lezen, eens in de maand. Dan zeg ik: Gods Woord klinkt ook op de andere dagen. Het is voedsel voor jou. Je moet het voldoende ontvangen om het te kunnen geven. Een voetballer die alleen komt opdagen wanneer hij rechtsbuiten mag spelen – dat is toch raar? En in de kerk vinden we dat prima. ’We mogen blij zijn dat ze überhaupt nog komen’, zeggen ze dan. ’Niet te veel eisen stellen!’. Dat is onze grote zwakte. Het kerkbestuur heeft het vertrouwen in mij opgezegd. Ze vonden de spanning te groot. Ze zagen het niet meer goedkomen. De bisschop heeft ze gevraagd om te blijven. Dat wilden ze niet. Mensen hanteren een exact profiel van wat een priester moet zijn. Maar in de praktijk valt het altijd tegen. Ik val ook tegen. Dat is over tien jaar nog steeds zo, hoeveel ik ook van deze situatie zal leren. Ik zal nooit de perfecte pastoor zijn. Als iemand niet helemaal voldoet is de neiging tegenwoordig in de maatschappij: hop, een ander! In het geval van de kerk is dat alleen niet reëel. Want we hebben geen andere priesters. Nee, dat gaat niet op voor vrijwilligers. Wie mee wil doen, moet een duidelijke keuze maken. Ik voldoe aan de basiseisen die de rooms-katholieke kerk stelt aan een priester. Dat weet ik van mezelf. Maar als het aankomt op stijl of vormgeving, kan ik het nou eenmaal nooit iedereen naar de zin maken. Als ik dat zou willen, moest ik een andere baan gaan zoeken. Ik voel me niet eenzaam. Op het seminarie dacht ik: straks zit ik straks daar helemaal alleen in een pastorie… laat mij maar naar een klooster gaan. Je zou verwachten dat ik me door al die moeilijkheden nu extra eenzaam zou voelen. Maar dat is niet zo. Ik ben er nog niet helemaal uit hoe dat komt. Er zijn heel veel mensen die juist nu hun steun betuigen, in de parochie en daarbuiten. Er zijn ook veel mensen die bidden. Ik geloof dat dat helpt. En verder heb je in het heetst van de strijd ook niet echt de tijd om eenzaam te zijn. Ik moet even op mijn tanden bijten. Het kan best zijn dat ik de eenzaamheid pas ervaar als het allemaal weer in harmonie is. Maar ik voel me soms wél machteloos. Er zijn mensen die ik heb uitgenodigd voor een gesprek, mensen die heel erg tegen mij waren. En die willen dat gewoon niet. Er gebeuren dingen voor mijn ogen, waar ik geen direct vat op heb. Dat is heel moeilijk, daar lig ik wel eens wakker van . Je eetlust wordt minder. Sommigen denken: hij heeft geen gevoel. Maar de priester is ook maar een mens. Ik ook. Jezus heeft gezegd: als je mij gaat volgen, ga je het niet makkelijk krijgen. Ik bedoel: dat is een reëel perspectief voor een priester. Ja, in die zin is de tegenwind een bevestiging. Maar ik ben daar heel voorzichtig mee. Je moet het niet te gauw zeggen. Je kunt niet naar de Bijbel wijzen en zeggen: als ze boos worden ben ik zalig. Het moet om een goede zaak gaan. Als mensen mij uitlachen wanneer ik het altaar kus, heb ik dat er graag voor over.” Voor deze en eerdere afleveringen zie www.trouw.nl/standplaatsbrabant. ’Ik voel me niet eenzaam, soms wél machteloos’ De Tilburgse pastoor Schilder weerstaat de kritiek op zijn rechtlijnige katholieke beleid. Klokkenluidconflict en leegloop in Tilburg om priester die de katholieke touwtjes stevig aantrekt Harm Schilder (33) volgde zijn priesteropleiding aan het Bossche Sint Janscentrum en studeerde daarna filosofie aan de Universiteit van Tilburg. Na te hebben gewerkt in Drunen en Elshout is hij sinds oktober vorig jaar pastoor in Tilburg. Hij leidt de stadsparochies Margarita Maria en de Emmausparochie. In de eerstgenoemde parochie veroorzaakte hij een rel door voortaan iedere werkdag om kwart over zeven ’s ochtends de klokken te luiden voor de mis van half acht. Omwonenden richtten een protestgroep op (’De wakkere luiden’) en deden hun beklag bij het stadsbestuur. De gemeente Tilburg vaardigde daarop een luidverbod uit, maar pastoor Schilder negeert dat tot op heden. Hij meent dat een dergelijk verbod in strijd is met de wet. Door alle commotie kreeg Schilder naast kritiek ook steunbetuigingen uit het hele land. Of de gemeente nog juridische stappen gaat nemen, is onbekend. In de Emmausparochie ontstond onder parochianen grote onrust na het aantreden van pastoor Schilder. De nieuwe pastoor vond dat de parochie te ver van het officiële katholieke patroon was afgeweken en nam afstand van het bestaande pastorale beleid. Een groep parochianen uitte in november haar bezorgdheid over de situatie in een brief aan het parochiebestuur en het bisdom Den Bosch. Daarna voerden pastoor Schilder en zijn kapelaan Peter Hagenbeek intensieve gesprekken met het parochiebestuur en het bisdom, maar het bood geen uitkomst. Op 13 februari 2007 heeft het parochiebestuur het vertrouwen in pastoor Schilder opgezegd. Inmiddels hebben vijftig tot honderd vrijwilligers en kerkgangers de Emmausparochie de rug toegekeerd. Volgens oud-parochiebestuurslid Ton van Vlaardingen zijn het er minimaal tachtig. Kapelaan Peter Hagenbeek is vorige maand opgestapt, omdat hij ’de spanningen niet meer aankon’. Voor een pastoraal werker wordt nog een andere parochie gezocht. Een koor is gestopt met zingen. De webmaster, onlangs nog bekroond met de Gouden Kerkmuis voor de beste kerkelijke site van Nederland, heeft eveneens haar taak neergelegd. Pastor Paula van der Aa-Searle stopte met het schijven van de nieuwsbrief. Zij noemde de sfeer in de parochie ’verstikkend en allesbehalve levengevend’. „Mijn plek is het niet meer.” De meeste verontrusten noemden in het Brabants Dagblad en op katholieknederland.nl het functioneren van pastoor Harm Schilder als reden voor hun vertrek. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|