Uw zoekopdracht

Zoeken in een regio



Asielzoekers

datum plaatsing

 1 augustus 2008

medium

 Trouw

auteur

 Tim Dekkers


Australië wil voortaan een ‘immigratiebeleid met compassie’ voeren. Voorbij zijn de tijden dat asielzoekers automatisch worden opgesloten als criminelen.

Kate Gauthier heeft een kater. De directeur van de actiegroep A Just Australia (een rechtvaardig Australië) heeft een feestje gevierd met haar medewerkers en het bier smaakte goed. Te goed. Gauthier is brak, maar ze is nog steeds in de wolken over ‘de historische stap voorwaarts’ die de Australische regering met het asielbeleid heeft gezet. Menselijkheid in plaats van afschrikking.

Met deze koerswijziging komt een einde aan de opsluitpolitiek die jarenlang het imago van Australië heeft bepaald. Een politiek ook, die de vorige premier John Howard in eigen land populair maakte, maar die Australië internationaal gezien in de beklaagdenbank zette. Iedereen kent de beelden van asielzoekers en kinderen achter prikkeldraad in de woestijn van Zuid-Australië. “Mensonterend en in strijd met internationale verdragen”, oordeelden niet alleen actiegroepen als Amnesty International, maar ook de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties.

“We hebben de muren geslecht. Er komt nu een einde aan één van de schaamtevolle periodes uit de Australische geschiedenis”, zegt directeur Gauthier van A Just Australia. Deze organisatie van 11.500 individuen en 120 non-gouvernementele organisaties werd in 2002 opgericht als protest tegen de immigratiepolitiek van toenmalig premier Howard.

Gauthier wil niets weten van de waarschuwing dat Australië door zijn humaner asielbeleid een toevluchtsoord wordt voor mensensmokkelaars en illegale immigranten. “Op het hoogtepunt van de detentiepolitiek, toen er honderden kinderen achter prikkeldraad in de woestijn zaten, kwam er nog steeds een grote stroom bootvluchtelingen naar Australië. Zo afschrikwekkend was het beleid dus niet. En mensensmokkelaars maakt het niet uit of asielzoekers worden opgesloten of niet; die zijn alleen maar uit op geld.”

De 44-jarige Amir Mesrinegad moest bijna huilen toen hij het nieuws hoorde. Mesrinegad zat vijf jaar vast in een detentiecentrum voor asielzoekers. Hij vluchtte met hulp van een mensensmokkelaar uit Iran, omdat hij voor politieke redenen werd vervolgd. Na een lange en ingewikkelde reis door Turkije, Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea, kwam hij in 2000 met een bootje aan in Noord-Australië. Daar vroeg hij politiek asiel aan. De autoriteiten brachten hem onmiddellijk over naar het Villawood detentiecentrum in Sydney.

“Het was erg zwaar”, vertelt hij. “Ik was er totaal niet op voorbereid om vast te zitten. Als ik een moord had begaan, dan zou ik drie tot vier jaar celstraf hebben gehad. Voor de ‘misdaad’ om asiel aan te vragen, zat ik vijf jaar vast. Ik verkeerde elke dag in onzekerheid: wat ging er gebeuren met me? Zou ik gedeporteerd worden? Elk uur van de dag die onzekerheid; geestelijk en fysiek was het slopend. Iedere asielzoeker had daar last van. Ik ben in het centrum tien jaar ouder geworden.”

De gevluchte Iraniër volgde in het kamp een cursus van de Universiteit. Hij haalde zijn graad in gevangenschap. “Ik doodde mijn tijd verder met het helpen van mensen. In het centrum was het gewoon dat iedereen elkaar hielp. Er zaten veel families, er waren in mijn eerste jaren ook honderden kinderen. Ik heb kinderen in gevangenschap geboren zien worden. De ouders konden hun kinderen geen enkel perspectief bieden. Dat maakte het extra zwaar: je zag die kinderen lijden.“

Mesrinegad kreeg in 2005 eindelijk zijn vluchtelingenstatus. Waarom het zo lang duurde? Hij weet het nog steeds niet. Hij is inmiddels Australiër geworden. Zijn huidige vrouw, een Zuid-Chinese, heeft hij in het detentiecentrum leren kennen. “Ik heb mijn tijd in gevangenschap gebruikt als een leerproces. Ik deed veel mensenkennis op. Het heeft mijn leven ten goede gekeerd. Maar godzijdank heeft de Labor-regering de asielpolitiek veranderd. Het werd hoog tijd. Ik heb veel levens gezien die door de gevangenschap zijn vernietigd.”


De sociaal-democratische regering van Paul Keating introduceerde in 1992 de eerste strenge asielwetten. De liberale premier John Howard scherpte de wetgeving aanzienlijk aan, toen vanaf 1999 duizenden vluchtelingen in gammele bootjes voor de kust van Australië arriveerden. De asielzoekers moesten achter slot en grendel de beslissing van hun asielaanvraag afwachten. Met deze harde aanpak wilde de regering nieuwe asielzoekers afschrikken naar Australië te komen.
Daar komt nu een einde aan. Alleen asielzoekers die volgens het ministerie van immigratie ‘een gevaar voor de samenleving’ opleveren, mogen voortaan worden opgesloten. De rest kan in vrijheid wachten op de beslissing.
Op dit moment zitten nog 385 asielzoekers vast in de detentiecentra, de meesten komen uit China, Indonesië en Vietnam. De grootste groep (17 %) zit tussen de zes maanden en een jaar vast; dertien procent is al langer dan twee jaar opgesloten. [ < terug ]

stuur naar vriend
print deze pagina
koop dit artikel

aanverwante artikelen: