Jong tegen oud bij collectief ontslag |
|
datum plaatsing |
|
medium |
Algemeen Dagblad |
auteur |
Jasper van de Kerkhof |
Ambitieuze, hardwerkende jongeren kunnen bij reorganisaties op straat komen te staan, terwijl een ongeïnspireerde maar oudere collega op zijn plek blijft zitten. Dit is zowel frustrerend voor de werknemer als de werkgever. Het kabinet heeft dan ook besloten dat het last in first out principe op de helling gaat. Maar de vraag blijft: Wat is het alternatief? ABN-Amro is een van de eerste grote Nederlandse bedrijven die op de bres is gesprongen voor haar jonge talenten en het last in first out principe (Lifo) de oorlog verklaarde. Volgens dit principe, ook wel het anciënniteitbeginsel genoemd, worden bij collectief ontslag de werknemers die het laatst in dienst genomen zijn, als eerste ontslagen. ,,Door dit principe kunnen mensen op de verkeerde stoel terecht komen.”, stelt woordvoerder Hans van Zon van de ABN-Amro. Bovendien wordt de relatie tussen jongere en oudere werknemers flink op de proef gesteld. ,,Het is frustrerend als iemand die wel over de juist capaciteiten beschikt een functie aan zijn neus ziet voorbij gaan, omdat hij minder jaren in dienst is.” Het Lifo-principe benadeelt niet alleen jonge werknemers, maar ook allochtonen en vrouwen die gemiddeld korter op de arbeidsmarkt actief zijn. Volgens ABN-Amro is het systeem echter ook ongunstig voor de oudere werknemer. ,,Wanneer iemand met veel dienstjaren een functie krijgt die hij niet aan kan, is dat voor hem net zo goed vervelend”, meent Van Zon. Na veel getouwtrek met de vakbonden kwam het tot een compromis: bij reorganisaties beoordeelt de bank haar mensen zowel op kwaliteit als het aantal dienstjaren. Voorstanders van het anciënniteitbeginsel stellen vaak dat het belangrijk is om oudere werknemers te beschermen tegen ontslag. ,,Dat vind ik een ouderwetse gedachte. Door de toenemende vergrijzing zullen bedrijven de oudere werknemers hoe dan ook hard nodig hebben”, zegt vice-voorzitter Martin Pikaart van jongerenvakbond Alternatief Voor Vakbond. ,,Het Lifo-principe is straf voor arbeidsmobiliteit. De boodschap is: blijven zitten waar je zit, dan heb je de minste kans om ontslagen te worden.” Ook in de politiek dringt de gedachte door dat het Lifo-principe niet meer van deze tijd is. In april besloot het kabinet het traditionele anciënniteitbeginsel te vervangen door het afspiegelingsprincipe. Hierbij worden de werknemers ingedeeld naar leeftijdsgroepen van 15-25-jarigen, 25-35-jarigen, 35-45-jarigen en 55-jarigen en ouder. Binnen die groepen geldt wel weer dat de kortstzittende het eerst wordt ontslagen, het oude Lifo-principe dus. Voordeel van het afspiegelingsprincipe is dat het personeelsbestand niet ineens erg verouderd. Nadeel is dat er nog altijd naar het aantal dienstjaren wordt gekeken en niet naar de kwaliteit van de werknemer. ,,Ook bij het afspiegelingsprincipe bestaat de kans dat de werkgever zijn goede werknemers moet ontslaan”, zegt Jelle Dijkstra die een boek schreef over de nadelen van het last in first out principe. Dijkstra adviseert bedrijven bij het opstellen van criteria waaraan zij de kwaliteit van hun werknemers kunnen toetsen bij reorganisaties of collectief ontslag. ,,Ik pleit voor een puntensysteem waarbij gekeken wordt naar onder andere opleiding, werkervaring en productiviteit”, verklaart hij. ,,Zo’n puntensysteem leidt weer tot een heleboel bureaucratie”, verzucht CDA-kamerlid Gerda Verburg. Zij diende in 2003 een motie in waarin zij stelde dat er een alternatief moest komen voor het Lifo-principe. ,,Het afspiegelingsprincipe is een goed begin van waaruit we verder moeten werken”, meent het Tweede Kamerlid. Zij pleit ervoor dat werkgevers hun werknemers stimuleren zich door opleidingen en cursussen verder te ontwikkelen, zodat ze bij een collectief ontslag gemakkelijker aan een nieuwe baan komen. ,,Wanneer werknemers hier geen gebruik van maken, vind ik wel dat zij eerder in aanmerking komen voor ontslag bij een reorganisatie.” Vakcentrale CNV is tevreden dat het nieuwe principe nog steeds gebaseerd is op het aantal dienstjaren omdat dat, volgens de vakbond, een objectiever criterium is dan kwaliteit. Bovendien wordt voorkomen dat werkgevers reorganisaties aangrijpen om op een gemakkelijke manier van werknemers af te komen die minder goed functioneren. ,, In sommige bedrijven heeft men nog nooit van een functioneringsgesprek gehoord. Zij moeten eerst maar eens investeren in een goed personeelsbeleid voordat ze mensen op grond van kwaliteit ontslaan,” zegt bestuurder Yvon van Houdt Als laatste aangenomen, dan als eerste eruit - Het last in first out principe wordt toegepast bij collectief ontslag. Dat betekent dat binnen drie maanden meer dan twintig werknemers worden ontslagen. - Het is een wettelijk verplichte regeling. Om ervan af te wijken is instemming van de vakbonden nodig. - Een werkgever kan het principe wel omzeilen door een beroep te doen op onmisbaarheid. Hij moet dan bewijzen een individuele werknemer van cruciaal belang is voor het bedrijf. - Het anciënniteitbeginsel, ingevoerd om oudere werknemers te beschermen bij reorganisaties of collectief ontslag, is vastgelegd in het Ontslagbesluit en vele cao`s. - Een voordeel van het principe is dat het aantal dienstjaren eenvoudig meetbaar is. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|