Prestatie |
|
datum plaatsing |
30-05-1998 |
medium |
NRC Handelsblad |
auteur |
Leo Prick |
In een interview met Vrij Nederland maakt Ritzen de balans op van zijn ministerschap. Daarin vertelt hij niet alleen wat hij gedaan heeft, maar ook wat zijn opvolger te wachten staat: weliswaar een gespreid bedje, zo constateert hij in alle bescheidenheid, maar er moet nog wel een en ander gebeuren. Zo zou, meent hij, een begin gemaakt moeten worden met de invoering van prestatiebeloning in het onderwijs. De argumenten die hij daarvoor aanvoert zijn interessant genoeg om ze één voor één met u door te nemen. Argument 1: "Dat is in het bedrijfsleven ook zo". Met datzelfde argument kunnen de directies van scholen die in de belangstelling staan hogere schoolgelden vragen, winst maken en zichzelf opties toekennen. Dat iets in het bedrijfsleven gewoon is, is op zich nog geen reden het elders in te voeren. Argument 2: "In alle lerarenkamers wordt geklaagd dat je in het onderwijs bijna geen carrière kunt maken". Het is inherent aan bepaalde groepen dat je geen carrière kunt maken. Wat dat betreft bevinden leraren zich in het niet onaanzienlijke gezelschap van huisartsen, advocaten, notarissen, maatschappelijk werkers, tandartsen en apothekers om maar enkele voorbeelden te noemen. U kunt mij tegenwerpen dat sommigen van hen carrière maken door het in hun vak ver te schoppen. Die mogelijkheid is er voor advocaten meer dan voor huisartsen. Leraren op hun beurt kennen het geluk dat, wie hogerop wil, nog wel eens kan doorstromen naar een directiefunctie. Dat is niet voor iedereen weggelegd, maar de mogelijkheden daartoe zijn voor leraren gunstiger dan voor tandartsen of apothekers. Overigens denk ik dat de leraren die pleiten voor loon naar prestatie te weinig oog hebben voor het voordeel te werken in een niet-competitieve omgeving. Waar sprake is van competitie, zijn in de regel weinig winnaars en veel verliezers. Argument 3 ten slotte is een voorbeeld van een prestatie die duidelijk moet maken waarom prestatiebeloning noodzakelijk is: "Als je bereid bent je bij te scholen, moet dat ook salarisverhoging met zich meebrengen." Daar valt mijn klomp van open, moet ik in al mijn verwarring constateren. De arts die zijn vakliteratuur bijhoudt mag om die reden toch ook geen hogere rekening uitschrijven net zo min als de accountant die zich heeft verdiept in de laatste belastingwetten. Van leraren moet worden verlangd dat zij hun vak bijhouden, en dat zij zich beroepsmatig verder ontwikkelen, net als iedere andere professional. Dat is geen prestatie die vraagt om extra beloning, dat hoort gewoon bij het vak. De minister toont zich tevreden dat ook de bonden zich in zijn ideeën over prestatieloon kunnen vinden. Dat verbaast me niet als je als prestatie aanmerkt wat doodgewoon is, welke bond zou er dan moeite mee hebben wanneer haar leden daar extra voor beloond worden? Maar loon naar prestatie is iets anders; het betekent dat je degenen die bovengemiddeld presteren beter betaalt dan hun "gewone" collega's. Dit nu is alleen mogelijk als je dat betere presteren kunt meten en honoreren op zodanige wijze dat het door betrokkenen als redelijk wordt ervaren. Alleen dan zal de invoering daarvan meer profijt dan heibel opleveren, en dat is, naar ik aanneem, het doel van zo'n operatie. Zoiets, daar ben ik van overtuigd, is niet mogelijk, maar ik laat me graag op andere gedachten brengen door wie mij een voorbeeld kan noemen van een geslaagd experiment met loon naar prestatie in het onderwijs. Ik ben nieuwsgierig. [ < terug ] Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Indien dit artikel interessant is voor uw website, bieden wij u de mogelijkheid het te gebruiken. Neem hiervoor contact op met Nostraverus.
|
|